Jump to ratings and reviews
Rate this book

একরাত্রি

Rate this book
The second master of the village school stands on the shores of diluvium with his childhood sweetheart by his side. Her husband is away on business and any moment can be their last! How steadfast is the human spirit? Read to find out. This story by Nobel laureate Rabindranath Tagore is free to read and share …

Unknown Binding

First published May 6, 2012

6 people are currently reading
87 people want to read

About the author

Rabindranath Tagore

2,588 books4,262 followers
Awarded the Nobel Prize in Literature in 1913 "because of his profoundly sensitive, fresh and beautiful verse, by which, with consummate skill, he has made his poetic thought, expressed in his own English words, a part of the literature of the West."

Tagore modernised Bengali art by spurning rigid classical forms and resisting linguistic strictures. His novels, stories, songs, dance-dramas, and essays spoke to topics political and personal. Gitanjali (Song Offerings), Gora (Fair-Faced), and Ghare-Baire (The Home and the World) are his best-known works, and his verse, short stories, and novels were acclaimed—or panned—for their lyricism, colloquialism, naturalism, and unnatural contemplation. His compositions were chosen by two nations as national anthems: India's Jana Gana Mana and Bangladesh's Amar Shonar Bangla.

The complete works of Rabindranath Tagore (রবীন্দ্র রচনাবলী) in the original Bengali are now available at these third-party websites:
http://www.tagoreweb.in/
http://www.rabindra-rachanabali.nltr....

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
36 (33%)
4 stars
46 (42%)
3 stars
21 (19%)
2 stars
5 (4%)
1 star
1 (<1%)
Displaying 1 - 18 of 18 reviews
Profile Image for Ummea Salma.
126 reviews124 followers
November 14, 2020
"তখন যাহাকে ইচ্ছা করিলেই পাইতে পারিতে এখন মাথা খুঁড়িয়া মরিলেও তাহাকে একবার চক্ষে দেখিবার অধিকারটুকুও পাইবে না"
Profile Image for Nhi Nguyễn.
1,050 reviews1,408 followers
July 22, 2017
Hồi năm cấp 2, học bài thơ "Mây và sóng" của Rabindranath Tagore mà chả hiểu gì :)) Giờ đọc qua truyện ngắn của ông lại thấy hay quá, và lẽ ra hồi đó nên được cho học truyện ngắn của Rabindranath Tagore mới phải. Vì mặc dù chuyên môn chính của ông là làm thơ, nhưng đối với mình, những truyện ngắn của ông mới thực sự gợi cho mình những cảm xúc đặc biệt.

Đây là tuyển tập những mẩu truyện ngắn với những sắc thái khác nhau: đau lòng có, xót xa có, hài hước có, giễu nhại có, nhưng tựu chung lại, chúng đều thể hiện cái nhìn cảm thông sâu sắc của Tagore dành cho những người phụ nữ Ấn Độ ở thế kỷ 19, và có lẽ còn là những người phụ nữ Ấn Độ của thời đại ngày nay nữa. Họ là những người trót sinh ra trong một xã hội với tư tưởng trọng nam khinh nữ nặng nề, những hủ tục lạc hậu cùng cái nhìn khắc nghiệt đã đày đọa họ trong những số phận bi thương.

Đất nước Ấn Độ trong truyện ngắn của Tagore hiện lên với tục lệ tảo hôn, những cuộc hôn nhân sắp đặt, với thân phận hèn kém của những nàng dâu trong gia đình nhà chồng, với những cô gái phải phó mặc bản thân cùng danh dự của mình cho người đàn ông mà mình bị ép cưới. Đã có những cặp đôi may mắn tìm được hạnh phúc viên mãn cho mình, nhưng nhìn chung, những cái kết buồn vẫn là tông màu chủ đạo...

Tagore đã làm tất cả những gì có thể để tôn vinh những người phụ nữ Ấn Độ của ông, những người tràn đầy nữ tính với nội tâm phức tạp cùng sự sáng suốt và một sức mạnh tinh thần tuyệt vời, bất chấp hoàn cảnh họ bị đẩy vào có khủng khiếp đến mức nào. Và những truyện ngắn của ông, một lần nữa, là sự thừa nhận quyền được lên tiếng và đấu tranh của người phụ nữ trước những tủi nhục mà họ phải gánh chịu. Đáng tiếc thay, cho đến tận bây giờ, Ấn Độ dường như vẫn chưa hoàn toàn xóa bỏ được cái hệ tư tưởng khắc nghiệt và không coi trọng phụ nữ đã tồn tại biết bao đời nay...
Profile Image for Aishu Rehman.
1,114 reviews1,090 followers
June 21, 2019
ঝড়ের রাতে মন্দিরের সামনে নীলের সঙ্গে শেষ দেখা হয় সুরবালার। রবীন্দ্রনাথ ঠাকুরের ছোটগল্প ‘একরাত্রি’র কাহিনি অনুসারে ওই দেখাই হয়ে যায় দু’জনের জীবনের স্মৃতিময় ইতিহাস। গল্পে সুরবালার সঙ্গে নীলের ভালো সম্পর্ক ছিল। নীল চলে যায় কলকাতায়। সেখানে রাজনীতির সঙ্গে জড়িয়ে পড়ে। বারবার বাড়িতে যেতে বললেও নীল যায়নি। এরই মধ্যে সুরবালাকে তার পরিবার বিয়ে দেয় ধনাঢ্য আইনজীবী রামলোচন বাবুর সঙ্গে। অনেক বছর পর স্কুলের চাকরি নিয়ে নীল আসে রামলোচনের বাড়িতে। সেখানেই এসে দেখা হয়ে যায় সুরবালার সঙ্গে।
92 reviews6 followers
July 24, 2025
❝ তখন যাহাকে ইচ্ছা করিলেই পাইতে পারিতে এখন মাথা খুঁড়িয়া মরিলেও তাহাকে একবার চোক্ষে দেখিবার অধিকারটুকুও পাইবে না। ❞

❝ মনুষ্যসমাজ একটা জটিল ভ্রমের জাল। ঠিক সময়ে ঠিক কাজ করিতে কাহারো মনে পড়ে না, তাহার পরে বেঠিক সময়ে বেঠিক বাসনা লইয়া অস্থির হইয়া মরে। ❞
Profile Image for Ajanta.
119 reviews28 followers
August 6, 2020
" আমি কেবল জানিতাম, সুরবালা আমারই প্রভুত্ব স্বীকার করিবার জন্য পিতৃগৃহে জন্মগ্রহণ করিয়াছে, এইজন্য সে আমার বিশেষরূপ অবহেলার পাত্র। "


১৮৯২ সালে (বাংলা ১২৯৯) রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর তার ছোটগল্পে এই কথা লিখে গিয়েছেন যা একবিংশ শতাব্দীতে এসেও অধিকাংশ মানুষের মনের সুপ্ত ভাবনার প্রকৃত স্বরূপ। 😂😂

আসলেই মানব সমাজ একটি জটিল ভ্রমের জাল। ঠিক সময়ে ঠিক কাজ করতে এখনো কারো মনে পড়ে না।
ফলাফল বেঠিক সময়ে বেঠিক বাসনা নিয়ে অস্থিরতা।

এ গল্পটা পড়ে মনে হলো মানব সমাজ এখনো অধিকাংশ ক্ষেত্রে রবীন্দ্রনাথের সময়েই আটকা পড়ে আছে।
Profile Image for Ngoc Them.
332 reviews30 followers
November 2, 2022
MỘT ĐÊM DUY NHẤT - TẬP TRUYỆN NGẮN CỦA RABINDRANATH TAGORE.
Mình biết Tagore là một nhà thơ lớn, là người Châu Á đầu tiên nhận giải thưởng Nobel văn học và khi đọc cuốn sách Một đêm duy nhất này mình còn biết ông là một người viết truyện ngắn xuất sắc của Ấn Độ.
Tập truyện ngắn này với chủ đề chính là số phận của người phụ nữ trong hôn nhân. Người phụ nữ Ấn Độ phải chịu những tập tục lạc hậu, những quan niệm đầy chất mê tín, việc trong nam khinh nữ, coi rẻ số phận của người phụ nữ và kết cục thì thường là bi thảm, không tự vẫn thì cũng tan nát trong hôn nhân.
Cuốn sách đưa chúng ta qua các câu chuyện khác nhau, từ câu chuyện Mejo-Bou cố bảo vệ một người con gái khác là Bindu dưới sự coi thường phụ nữ, Uma thì có niềm đam mê chữ viết những lại bị dặn dò : " Hãy chăm chỉ lo việc nội trợ, đừng có viết chữ và đọc sách nữa ". Những cô gái phải kết hôn ở cái độ tuổi 9-12, cái độ tuổi mà cơ thể còn chưa phát triển hoàn thiện. Bậc cha mẹ thì xem việc không gả được con gái mình là đều xui xẻo, ông Ramsundar Mitra phải bán nhà làm của hồi môn để gã đứa con gái mình, cha mẹ sẵn sàng giấu bệnh câm của của con gái để tống nó đi rồi mặc nó nhận sự ghẻ lạnh của nhà chồng. Những người thầy pháp Bà La Môn thì vẽ nhiều đường cho tên Baidyanath, khiến hắn tin rằng mình sẽ con con trai, mặc những tên thầy Bà La Môn ăn uống trong sự giàu sang còn ngoài kia dân chúng thì đang đói khổ. Trong sách , một vài lần mình cũng đã phụ nữ vùng lên, nó có lúc chỉ yếu ớt như cách tự vẫn để chạy trốn xã hội nhưng cũng mạnh mẽ như Giribala làm cho người chồng phải tức giận vì đã bỏ rơi cô. Hình mẫu các cô gái trong cuốn sách này đa dạng, từ những đứa trẻ, những cô gái nghèo hay cô gái giàu, bình thường đến dị tật, ngoan ngoãn đến cá tính đều có những nỗi khổ riêng.
Qua quyển sách, mình cảm thấy Tagore đang muốn công nhận quyền của phụ nữ trong xã hội Ấn Độ, họ xứng đáng được tôn trọng hơn. Ngoài ra những tập tục văn hoá của Ấn Độ cũng được lồng ghép vào. Qua đó mình đánh giá đây là một trong những tập truyện ngắn Ấn Độ xuất sắc.
Profile Image for Samania Ahana.
4 reviews1 follower
January 22, 2022
যখন সে তোমার দোরগোড়ায় তোমার-ই অপেক্ষায় দাঁড়িয়ে ছিলো,তখন তুমি চাইলেই তাকে নিজের করে রাখতে পারতে,নিজের বাধনেঁ বেধেঁ রাখতে পারতে।তখন তুমি তাহার মর্ম বুঝো নাই,তাকে অনুভবও করো নাই।কিন্তু যখনই সে তোমার আঙিনার বাইরে চলে গেলো,অন্যকারোর হয়ে গেলো তখনই তুমি তাহাকে আপনি অনুভব করতে পারলে।কিন্তু সময় কি কখনো থমকে দাড়িয়েঁ থাকে?এখন আর কি হবে অনুভব করতে পেরে?সে তোমার নয়,আর হবেও না।

একরাত্রির অনুধাবন হয়ত এটাই।হৃদয়স্পর্শী একটি গল্প,গল্পগুচ্ছের প্রিয় ছোটগল্পগুলোর মধ্যে এর স্থান ২য়<3
Profile Image for Pritom Paul.
134 reviews1 follower
March 26, 2020
হৃদয় ছোঁয়া কিছু লাইন -

★জানালার ফাঁক দিয়া কোন কৌতূহলপূর্ণ নেত্র আমাকে নিরীক্ষণ করিতেছে

★ কোথাও কিছু নাই হটাৎ আসিয়া উপস্থিত, কেবল গোটা-দুয়েক মুখস্থ মন্ত্র পড়িয়া সুরবালাকে পৃথিবীর আর-সকলের নিকট হইতে এক মূহুর্তে ছোঁ মারিয়া লইয়া গেল!

★আমার আয়ুর সমস্ত দিনরাত্রির মধ্যে সেই একটিমাত্র রাত্রিই আমার তুচ্ছ জীবনের একমাত্র সার্থকতা।
Profile Image for Amjad Hossain.
196 reviews1 follower
February 20, 2021
সুরবালা আজ তোমার কেহই নয়, কিন্তু সুরবালা তোমার কী না হইতে পারিত।
Profile Image for Jareen  Binte Asad.
12 reviews1 follower
September 28, 2024
প্রেমের প্রতি আকাঙ্ক্ষা, সামাজিক দায়িত্ব এবং ব্যক্তিগত স্বপ্নের দ্বন্দ্ব গল্পের মূল ���ুর। শেষে protagonist-এর অন্তর্গত দ্বন্দ্ব ও আত্মসংশয়ের প্রতিফলন পাঠককে গভীরভাবে স্পর্শ করে।

সার্বিকভাবে, "একরাত্রি" একটি হৃদয়বিদারক ও চ��ন্তনশীল গল্প, যা আমাদের জীবনের নানা স্তরের জটিলতা সম্পর্কে ভাবতে বাধ্য করে। রবীন্দ্রনাথের কাল্পনিক জগতের এই নিপুণ চিত্রায়ণ সত্যিই অনবদ্য।

.................................................................................
তা থাক্‌-না, সুরবালা আমার কে।

উত্তর শুনিলাম, সুরবালা আজ তোমার কেহই নয়, কিন্তু সুরবালা তোমার কী না হইতে পারিত।

সে কথা সত্য। সুরবালা আমার কী না হইতে পারিত। আমার সবচেয়ে অন্তরঙ্গ, আমার সবচেয়ে নিকটবর্তী, আমার জীবনের সমস্ত সুখদুঃখভাগিনী হইতে পারিত-- সে আজ এত দূর, এত পর, আজ তাহাকে দেখা নিষেধ, তাহার সঙ্গে কথা কওয়া দোষ, তাহার বিষয়ে চিন্তা করা পাপ। আর, একটা রামলোচন কোথাও কিছু নাই হঠাৎ আসিয়া উপস্থিত; কেবল গোটা-দুয়েক মুখস্থ মন্ত্র পড়িয়া সুরাবালাকে পৃথিবীর আর-সকলের নিকট হইতে একমুহূর্তে ছোঁ মারিয়া লইয়া গেল।


"মনুষ্য সমাজ একটা জটিল ভ্রমের জাল। ঠিক সময়ে ঠিক কাজ করিতে কাহারো মনে পড়ে না- তাহার পরে বেঠিক সময়ে বেঠিক বাসনা লইয়া অস্থির হইয়া মরে।"
------ রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর (একরাত্রি)
Profile Image for Datthepoet05.
13 reviews
June 29, 2024
Ấn tượng đầu của mình với Tagore là từ bài thơ tình "Người làm vườn" của ông, và ông, cùng với đại thi hào Heine, là một trong số ít những nhà thơ nước ngoài mình có thể hiểu và cảm nhận được.

Hôm nay, mình lần đầu có dịp đọc qua 1 tuyển tập truyện ngắn của ông. Ngôn ngữ Tagore rất đẹp đẽ nhưng cũng rất khắc khoải, mô tả số phận bi thương của những người phụ nữ với một sự hiên ngang, độc đáo khó nói nên lời. Khác với Heine, thứ tình yêu của Tagore là tình yêu cuộc sống, là lòng bao dung với những điều đẹp đẽ của cuộc sống, và cả với những mảnh đời, những số phận chưa được trọn vẹn. Tagore xứng đáng được xếp ngang hàng với những Hemingway, O'Henry, ... ở thể loại văn học này.

Rất chân thành cảm ơn dịch giả Nguyễn Bích Lan đã đem lại 1 bản dịch tuyệt vời cho cuốn sách này.
Profile Image for Fojle Rabby.
10 reviews
June 12, 2024
ভাবিলাম, আমি নাজিরও হই নাই, সেরেস্তাদারও হই নাই, গারিবাল্‌ডিও হই নাই, আমি এক ভাঙা স্কুলের সেকেণ্ড্‌ মাস্টার, আমার সমস্ত ইহজীবনে কেবল ক্ষণকালের জন্য একটি অনন্তরাত্রির উদয় হইয়াছিল— আমার পরমায়ুর সমস্ত দিনরাত্রির মধ্যে সেই একটিমাত্র রাত্রিই আমার তুচ্ছ জীবনের একমাত্র চরম সার্থকতা।
Profile Image for Maahi Kaniz.
80 reviews9 followers
July 16, 2024
“মনের ভিতরে কে বলিল, তখন যাহাকে ইচ্ছা করিলেই পাইতে পারিতে এখন মাথা খুঁড়িয়া মরিলেও তাহাকে একবার চক্ষে দেখিবার অধিকারটুকুও পাইবে না।

আমি বলিলাম, তা থাক্-না, সুরবালা আমার কে।

উত্তর শুনিলাম, সুরবালা আজ তোমার কেহই নয়, কিন্তু সুরবালা তোমার কী না হইতে পারিত।”
Profile Image for Ahmed Reejvi.
78 reviews5 followers
January 7, 2024
"আমার সমস্ত ইহজীবনে কেবল ক্ষণকালের জন্য একটি অনন্তরাত্রির উদয় হইয়াছিল-- আমার পরমায়ুর সমস্ত দিনরাত্রির মধ্যে সেই একটিমাত্র রাত্রিই আমার তুচ্ছ জীবনের একমাত্র চরম সার্থকতা।"
Profile Image for Rifa of Troy.
14 reviews
July 22, 2025
'আমার আয়ুর সমস্ত দিনরাত্রির মধ্যে সেই একটিমাত্র রাত্রিই আমার তুচ্ছ জীবনের একমাত্র সার্থকতা।'
Profile Image for Israt Sharmin.
317 reviews1 follower
November 20, 2025
কবিগুরু কে কবিগুরু শুধু শুধু বলা হয় না।
Displaying 1 - 18 of 18 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.