Η στρίγγλα καταιγίδα

by Demirtaş Ceyhun

Cadı Fırtınası "sözde" sanayileşmeyle birlikte toplumsal yozlaşmayı ve Anadolu halkının çağdaş trajedisini gözler önüne seriyor.

Demirtaş Ceyhun Çukurova yöresinde yozlaşmış yolcu bir ailede baba ile oğulun dramatik çatışmasını ele alarak Türkiye'nin toplumsal tabakalarından örnekleri sürükleyici bir anlatımla doğruluk ve yalınlık çerçevesinde okuyuculara sunuyor.

283 pages, Paperback

First published January 1, 1982

About the author

1959 yılında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümünü bitirdi.

Genelde toplumsal konuların irdelenmesine yönelen eserler veren Ceyhun'un ilk hikâyeleri 1955 yılında Yeni Ufuklar dergisinde yayınlanmaya başlandı. Yazarlığının ilk döneminde kişisel sorunlar üzerine eserler veren Ceyhun'un konulara bakış açısı, cinsel ve ruhsal sorunlara getirdiği farklı yaklaşımlar dikkati çekti. Ancak yazarın günümüzde kitlelerce tanınması, daha sonraları çağdaş içeriği ağır basan, toplumsal gerçeklerin kökenlerine yönelen inceleme eserleri ile olmuştur.

Ceyhun, Asya adlı romanıyla 1970 TRT ödülünü, Çamasan adlı eseriyle 1973 Sait Faik Hikaye Armağanı'nı kazandı. Yazarın ayrıca Horozlu Ayna isimli bir çocuk hikâye kitabı da bulunmaktadır.Ceyhun, Mimarlar Odası İstanbul Şubesi Başkan Yardımcılığı görevi sırasında özel yüksekokulların devletleştirilmesi için mücadele etmiş ve Anayasa Mahkemesi'nin 1971 yılında aldığı kararla 44 yüksekokul devletleştirilmiştir. 1984 yılında Aziz Nesin ve Yalçın Küçük'ün de aralarında bulunduğu bir çok aydınla birlikte Aydınlar Dilekçesi ni hazırlayanlar arasında yer aldı. Demirtaş Ceyhun haftalık Aydınlık'ta köşe yazıları yazmaktaydı. İşçi Partisi üyesi ve partinin 2007 yılında ilan edilen Milli Hükümeti'nin Kültür Bakanı'ydı. Zatürre tedavisi görmekte olduğu hastanede hayatını kaybeden Ceyhun'un cenazesi Aşiyan Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Reviews

[Μιχάλης Παπαχατζάκης · Rating 4 out of 5]

Στην ελληνική έκδοση, η «Στρίγγλα Καταιγίδα» παρουσιάζεται ως η συνέχεια των εξαιρετικών μυθιστορημάτων του Γιασάρ Κεμάλ που είχαν ως κεντρικό θέμα τη ζωή, τη λαογραφία, την κοινωνία, τα ήθη και έθιμα των ανθρώπων της περιοχής Τσουκούροβα στην νοτιοανατολική Τουρκία, από τα παράλια των Αδάνων στην Μεσόγειο μέχρι την οροσειρά του Ταύρου, και ειδικά των νομαδικών φυλών τούρκων, τουρκμένων, κούρδων κ.α. που ζούσαν εκεί. Θεματικά, πράγματι εδώ περιγράφεται η εποχή που οι φυλές άρχισαν να εξαφανίζονται από τους φυσικούς τους τόπους και να κατεβαίνουν στις πόλεις. Ήταν η εποχή λίγο μετά τη διακυβέρνηση του Ερντνάν Μεντερές (1950-1960) και του Δημοκρατικού Κόμματος, όπου η Τουρκία ξεκίνησε ανοίγματα προς τις ΗΠΑ. Ουσιαστικά, άρχισε να εισάγει καταναλωτικά αγαθά και να προσπαθεί να φτιάξει ένα πιο «δυτικό» καπιταλιστικό σύστημα. Να αντικαθιστά λχ τα άλογα με τα αυτοκίνητα. Ακριβώς αυτό είναι το φόντο της ιστορίας που έγραψε ο Τζεϋχούν και η αλληγορία τελικά, αν και οι χαρακτήρες του το αναφέρουν ρητά.

Η «Στρίγγλα Καταιγίδα» είναι η τραγική κόντρα γιου και πατέρα, το χάσμα των γενεών αν θέλετε, η σύγκρουση δυο εποχών. Το πόσο ισχυρή ήταν αυτή η σύγκρουση που τελικά διέλυσε τις παλιές κοινωνίες (που τόσο θαυμάσια περιέγραψε ο Γιασάρ Κεμάλ). Ο Χασίμ είναι ένας πρώην μπέης της Τσουκούροβα που έχει κατέβει στην πόλη των Αδάνων. Δεν έχει προσαρμοστεί. Ζεί με τη γυναίκα του και τον μοναχογιό του Κουρμπάν σε προάστειο (για να έχει άμεση πρόσβαση στη φύση) και δεν εργάζεται. Και το υπόλοιπο σόι του έχει κατέβει στα Άδανα. Έχει και φροντίζει ένα άτι, ράτσας εκλεκτής σαν τον ίδιο, το οποίο αποτελεί τρόπον τινά την πολιτιστική κληρονομιά του. Το άλογο ήταν ένα με τον άνθρωπο για τις φυλές της Τσουκούροβα.

Ο γιος του όμως είναι παιδί της εποχής. Δεν συγκινείται απ' αυτά. Συγκινείται από το βιομηχανικό αντικαταστάτη του αλόγου, τ' αυτοκίνητο. Κι όχι μόνο συγκινείται, αλλά ονειρεύεται ότι θέλει να γίνει σωφέρ. Η σύγκρουση ανάμεσα σε έναν πατέρα που δεν κατανοεί τις επιλογές και την ανεξαρτησία ενός παιδιού κι έναν γιο που δεν κατανοεί τις πολιτιστικές αλυσίδες και τα όρια ενός πατέρα είναι τρομερή. Διάλυση-μίσος-φευγιό. Η μάνα είναι ο ενδιάμεσος που δεν μπορεί να συμβιβάσει τίποτα.

Ο Κουρμπάν αφού αγόρασε αυτοκίνητο πουλώντας κρυφά το άλογο του μπαμπά του (το έκανε η μάνα του) φεύγει από το σπίτι και περιπλανιέται χωρίς σκοπό στα Άδανα. Γνωρίζει την κοινωνία που διαμορφώνεται με τη βοήθεια του ξαδέρφου του Μπαχαττίν, στην οποία επίσης δεν βρίσκει νόημα. Φεύγει με το αυτοκίνητο προς την Τσουκούροβα κι όλο ξαναγυρνάει. Δεν ανήκει πουθενά απ' τα δυο. Κανείς δεν τον θέλει, ούτε η Τσουκούροβα ούτε τα Άδανα.

Ο Ντεμιρτάς Τζεϋχούν έγραψε ένα ωραίο βιβλίο και παρουσίασε πολύ όμορφα τόσο την σκληρή αυτή ενδοοικογενειακή σύγκρουση, όσο και την κοινωνία που τότε ξεκίνησε να διαμορφώνεται. Για το τελευταίο κέντραρε σε συμβάντα και κουβέντες στα καφενεία και ταβέρνες. Εκεί εκτυλίσσεται μεγάλο μέρος της δράσης. Επίσης, στον δρόμο και σε αστυνομικά τμήματα. Μέσα από τους διαλόγους ορίζεται σαφώς το πολιτικό, κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο της εποχής. Όμως στην γραφή, όχι, δεν είναι εφάμιλλο των βιβλίων του Γ.Κεμάλ.