Uit het midden

by Marie Lucassen

De mens wordt ‘in de wereld geworpen’. Dat moment vormt het startpunt van de mens én van de filosofie. Vrijwel alle grote (mannelijke) denkers lijken het met elkaar eens: pas bij de geboorte, zodra een kind op zichzelf bestaat, begint het domein van de filosofie.

Tijdens haar eerste zwangerschap ervoer Marie Lucassen hoe beperkt dat uitgangspunt is. In Uit het midden betoogt ze dat naast de biologische ook de filosofische oorsprong van de mens juist in de periode van zwangerschap ligt. Het leven ontstaat niet in een moment van afscheiding – de bevalling – maar komt tot stand in een periode van verbondenheid, zonder het harde onderscheid tussen er-zijn en er-niet-zijn. Ons ontstaan is fluïde en ambigu als water.

Lucassen studeerde filosofie, en zag naast alle voordelen van de voor handen zijnde kennis ook de tekortkomingen ervan. In de filosofie wordt met geen woord over de belichaamde ervaring van zwangerschap gepraat: de negen maanden die je doorbrengt ín een ander en mét een ander mens. Die weglating heeft grote consequenties voor ons denken.

Uit het midden is een persoonlijk filosofisch onderzoek naar oorsprong. Het gaat over licht en donker, over versmelting en loskomen. Lucassen herijkt de door mannen gedomineerde kijk. Een eyeopener voor iedereen die is geïnteresseerd in nieuw leven.

Genres: Philosophy

192 pages

Published April 1, 2026

Reviews

[Bente]

Moest ik mijn hele kamer verbouwen omdat ik dit boek niet in mijn filosofie vakje wilde proppen van de befaamde Billy Bookcase? Ja, ja dat MOEST ik.

Wat een gave om zo een ingewikkeld filosofie project zo menselijk te maken en zo dichtbij te laten komen. Filosofie is altijd een kunst van het abstraheren geweest voor mij - wat zit erachter? Zoeken naar de fundamenten en het Grote Verhaal. Marie laat zien dat juist je eigen ervaring, of dus ook ervaring van mensen die ervaringen kunnen hebben die jij niet kunt hebben, een directe lijn kunnen zijn naar die fundamenten. Niet door te abstraheren of door extreme rationele grandiose gebaren maar door ervaringen. Tuurlijk, haar argumentatie zit tip top in elkaar maar het punt is dat het juist die ervaring is die haar de inzichten hebben gegeven die juist de ratio, identiteit en alle aannames die de westerse filosofie eraan heeft gehangen misschien toch niet zo vast en ondoorgrondbaar zijn als die ons al die tijd heeft proberen te laten geloven.


+100000 bonus punten voor de extra rede om Hobbes te haten

P.s. Kan ook zeker haar panel bij De Balie van 8 april aanraden, getiteld ‘zwangerschap is geen vrouwenzaak’
https://www.youtube.com/live/FU435JST...

[Johanna · Rating 4 out of 5]

Ik ben er nog niet over uit of dit boek zichzelf herhaalt of dat het het juist nodig heeft om elke keer (met een nieuwe blik) naar hetzelfde te kijken.

Wel weet ik dat ik filosofie had willen studeren.

[Dienke · Rating 5 out of 5]

Meerdere keren gehuild; van herkenning, ontzag en bewondering! Ik heb zo’n andere kijk gekregen op de vrouw, het baren en het magische proces samen met je kindje. En hoe mooi heeft Marie haar eigen ervaringen beschreven💓 waaaanzinnig!

[Sanne · Rating 3 out of 5]

Lucassen kan prachtig vertellen over de ambiguïteit van de ervaring van zwangerschap en de daarmee gepaarde gevoelens van vervreemding. In dit boek, waarin ze vooral uitgaat van bestaande filosofische concepten en theorieën, had ik graag nog meer over haar eigen gedachten en gevoelens gelezen.