De wederopstanding van China

by Frans-Paul van der Putten

De opkomst van China als wereldmacht lijkt een recent fenomeen, maar heeft een lange voorgeschiedenis. De wederopstanding van China volgt de geopolitieke transformatie van China op het wereldtoneel, van de strijd met Groot-Brittannië tijdens de Eerste Opiumoorlog in de negentiende eeuw tot de rivaliteit met de Verenigde Staten nu. Wat begon als een reactie op de koloniale invloed van Europa is geleidelijk uitgegroeid tot China’s streven naar een leidende rol op het wereldtoneel. De wederopstanding van China belicht de verhouding tussen China en grote mogendheden van 1840 tot 2025 en laat zien hoe deze relaties van invloed zijn geweest op de manier waarop China zelf een toonaangevende geopolitieke speler is geworden, en wat dit betekent voor de gespannen relatie die het land momenteel heeft met de Verenigde Staten.

Genres: History, China

312 pages, Paperback

Published October 3, 2025

About the author

Frans-Paul van der Putten is a Dutch historian and analyst/consultant on China and geopolitics.

He is a non-resident senior associate at the Clingendael Institute and the Leiden Asia Centre, and a senior adviser on geopolitics at the China Macro Group. He also is the managing editor of Taiwan Radar, a platform on Substack.

Previously he was editor and editor-in-chief of the Journal of Imperial and Global Interactions 'Itinerario' (2003-2012) and the head of the Clingendael China Centre (2019-2022).

Frans-Paul studied history at Leiden University and has a PhD degree in history from the same university.

Reviews

[Reader · Rating 5 out of 5]

Ik houd van deze auteur! Knap hoe hij geschiedenis toegankelijk maakt. Doordat hij het verhaal van China ophangt aan boeiende personages leest het zalig weg.

[Leroy · Rating 5 out of 5]

goed geschreven geschiedenis van modern China

[Hendrik Dejonckheere · Rating 4 out of 5]

Dit boek geeft een interessant overzicht van de ontwikkeling van China sinds 1840. Ik maakte kennis met interessante historische figuren uit de Chinese historie. Sun Yat-sen vond ik persoonlijk een belangrijke schakel in het begrijpen van de politieke ontwikkeling van China vanaf de eerste wereld oorlog. Een van de belangrijkste lessen uit de historie is dat leiderschap en consistentie enorm belangrijk is om als natie te floreren. Na Mao had je mogen verwachten dat de CCP haar lesje geleerd had en geen leider meer een positie zou krijgen waarin hij/zij onaantastbaar zou worden. Toch is dat weer gebeurd. Dat is jammer voor China omdat het Chinese model onder Deng een interessant alternatief qua besturing van zo'n superstaat leek te bieden. Het verbaasd dat de éénkind politiek die belangrijk was in de snelle ontwikkeling van onderontwikkelde landbouwstaat naar een kenniseconomie niet genoemd wordt. Zo verbaasd het me ook dat de illusie die de VS heeft China te kunnen uitsluiten van kennisontwikkeling niet harder wordt bekritiseerd op historische gronden. Het leveringsverbod van ASML is een van de grootste bedreigingen voor dat bedrijf op de langere termijn. Alsof een land met deze financiële en personele mogelijkheden ziet in staat zou zijn uiteindelijk alles naar zichzelf toe te halen en juist beter te maken. Als het boek één ding duidelijk illustreert dan is het dat lange termijn strategisch beleid het altijd wint van op korte termijn winst beluste benaderingen. het is te hopen dat Xi Jinping als staatsman inziet dat hij niet belangrijker is dan het Chinese volk en zich omringd met echte adviseurs die ook contrair willen en kunnen argumenteren in het belang van China. Datzelfde geldt voor de Europese strategie die nu zich nog teveel in VS-slipstream afspeelt.

[Arjen Taselaar · Rating 5 out of 5]

Uitstekende inleiding tot de Chinese geschiedenis van de afgelopen 180 jaar, vanuit een geopolitieke invalshoek. Frans-Paul van der Putten laat heel goed zien dat de opkomst van China als wereldmacht alleen historisch en met de blik op de lange termijn goed begrepen kan worden. Zo zijn er duidelijke continuïteiten tussen het hervormingsbeleid van Li Hongzhang onder de late Qing en de communistische partij onder Deng Xiaoping en Xi Jinping, voor zover het betrof de rol van China op het wereldtoneel. Het staatsbedrijf China Merchants, opgericht in 1873, is een sprekend voorbeeld: aanvankelijk bedoeld om het westerse bedrijven in China moeilijk te maken, heeft het bedrijf nu meerderheidsaandelen in diverse Europese havens. Terecht wijst Van der Putten er op dat het herstel van de rol van China als wereldmacht, na de zware klappen toegebracht vanaf de Eerste Opiumoorlog in 1840, niet snel maar juist heel langzaam is verlopen. Dit zal voor een groot deel intern-Chinese oorzaken hebben, maar die komen in het boek nogal zijdelings aan de orde - vormen nu eenmaal niet het onderwerp. Het boek eindigt met een terechte waarschuwing aan een naar binnen gekeerd, in zichzelf verdeeld en (wil ik toevoegen) aan zelfgenoegzaamheid lijdend Europa: verenig u en gebruik uw kracht, of vernederingen als die van China in 1840 en daarna zullen aan u worden bezocht.

[Jacques Thielen · Rating 4 out of 5]

Het boek van Frans- Paul van der Putten geeft een goed beeld van de ontwikkelingen van China vanaf het midden van de 19de eeuw. De manier waarop de westerse mogendheden en Japan het land hebben belaagd, beroofd en vernederd verklaart voor een deel waarom China zich ontwikkelt zoals we nu zien. Het boek is onmisbaar om de recente mondiale ontwikkelingen in hun historische context te kunnen begrijpen.

[Mathijs · Rating 3 out of 5]

Een interessant historisch overzicht van de ontwikkelingen van China in de periode [18XX - nu]. Het boek is rijk aan details maar daardoor op sommige plekken ietwat verwarrend. Versprining van datums, veel onbekende namen; soms leek het alsof er informatie tussenstond die wat mij betreft niet relevant was maar wel complexiteit toevoegde aan de volgbaarheid van 'het verhaal van de wederopstanding'. Ik zou het boek wel aanraden voor eenieder die niet bekend is met dit stuk historie van China.

[Derk · Rating 4 out of 5]

Geweldig boek dat je het huidige China leert begrijpen in perspectief van zijn geschiedenis vanaf 1840.

[Eric Jun Xuan Ashitaka Zhang · Rating 3 out of 5]

Enigszins bekend. Valt vaak in herhaling in zijn slotgedschtes.

[Daan Könings · Rating 4 out of 5]

Dit boek neemt je globaal mee in de moderne geschiedenis van China, voor mij was echt veel nieuw.