Ruim dertig jaar geleden vluchtte Mina Etemad met haar ouders en zus uit Iran. Maar de grond, de taal en de mensen heeft ze nooit losgelaten. Wat ben je het leven verschuldigd als jij in meer vrijheid mag leven dan de inwoners van je vaderland? Die vraag blijft haar achtervolgen – als schuldgevoel, als gemis, als plicht. Tijdens de ‘Vrouw Leven Vrijheid’-protesten in 2022 groeit bij haar het verlangen om iets terug te doen voor de mensen die ze heeft achtergelaten. In dit literaire memoir onderzoekt ze wat het betekent om je land te ontvluchten, en om niet terug te kunnen keren. Een indrukwekkend verhaal over familie, over de druk van verwachtingen, over zingeving – en over de rust en voldoening die Mina vindt in het zorgen voor dieren, wanneer woorden tekortschieten.
Het wegvagen van diversiteit op het gebied van zowel religie als natuur staat duidelijk centraal in dit mooie boek!
Iets waar ik nog wel erg nieuwsgierig naar ben (al is de auteur daaraan natuurlijk niet schatplichtig), is: waarom wordt ideologie zo vaak ingezet als rechtvaardiging voor geweld en moord? En kan geweldloos verzet standhouden binnen een revolutie, of vraagt de val van een regime uiteindelijk altijd om geweld? Heeft iemand misschien een boekentip?
Wat een bijzonder boek. Hoe Mina met mooie poëtische zinnen (maar niet overdreven) haar herinneringen van Iran vertelt, een kort historisch overzicht van het land beschrijft en de verbinding legt met met haar liefde voor (onderdrukte) dieren - en de machteloosheid van het toekijken en het schuldgevoel van achterlaten.
Mina ken ik nog van mijn studententijd - toen hadden we het slechts sporadisch over onze niet-Nederlandse roots. Eigenlijk heel jammer we die ruimte hiervoor toen niet namen. Hoewel ik in Nederland ben geboren, dus geen jeugdherinneringen aan Vietnam heb, is haar boek mega herkenbaar: ouders die mentaal niet volledig aanwezig waren, de zus met gecureerde alternatieve outfits én die goed kon tekenen, de ontbrekende kinderwens en toch altijd een knagend schuldgevoel hebben, dat ik het nu zo goed heb.
Kortom, een aanrader als je meer (historische) duiding over Iran zoekt, maar ook als je gewoon een prachtig persoonlijk verhaal zoekt.