What do you think?
Rate this book
De zangvogel: Over Iran, ontheemding en een schuldgevoel dat nooit verdwijnt
Ruim dertig jaar geleden vluchtte Mina Etemad met haar ouders en zus uit Iran. Maar de grond, de taal en de mensen heeft ze nooit losgelaten. Wat ben je het leven verschuldigd als jij in meer vrijheid mag leven dan de inwoners van je vaderland? Die vraag blijft haar achtervolgen – als schuldgevoel, als gemis, als plicht. Tijdens de ‘Vrouw Leven Vrijheid’-protesten in 2022 groeit bij haar het verlangen om iets terug te doen voor de mensen die ze heeft achtergelaten. In dit literaire memoir onderzoekt ze wat het betekent om je land te ontvluchten, en om niet terug te kunnen keren. Een indrukwekkend verhaal over familie, over de druk van verwachtingen, over zingeving – en over de rust en voldoening die Mina vindt in het zorgen voor dieren, wanneer woorden tekortschieten.
- GenresNonfiction
224 pages, Paperback
Published January 1, 2026
28 people are currently reading
399 people want to read
About the author
Mina Etemad
2 books2 followersMina Etemad is a Dutch-Iranian writer, journalist, podcast maker, and theater and dance critic for the Dutch newspaper de Volkskrant. Her work explores themes such as migration, identity, memory, art, and animal rights. Through essays, audio documentaries, and cultural criticism, she often reflects on displacement, belonging, and the ways the past continues to shape the present.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
March 28, 2026
Mina Etemad's name refere to the hill myna - a songbird that mimics predators to make the forest safe. It's a perfect title for a book that works through echo rather than argument, amplifying voices the author can only partially hear herself.
De Zangvogel is a memoir built from vignettes, not chapters in the conventional sense. Etemad fled Iran at six with her parents and sister; she grew up in Soest, studied Dutch literature at the UvA, became a theatre critic and podcast maker. The subtitle - Over Iran, ontheemding en een schuldgevoel dat nooit verdwijnt - promises a book about guilt and displacement, and it delivers on that, but not through the kind of sustained argumentative arc the framing may suggest. This is a book of scenes, juxtapositions, and quiet observation. It trusts you to do the interpretive work.
The Iran chapters do what you'd expect them to do, and they do it well. Etemad recounts the history of resistance through both the experiences of Iranians themselves - their hopes, fears, and destitution - and the resistances' aesthetic forms - poetry, symbolism, the tulip as a motif in protest culture ánd claimed by the regime itself - giving the reader access to a tradition she is both inside and outside of. A terrifying encounter with paramilitaries during a protest produces one of the book's sharpest self-observations: while waiting for them to leave her alone, she catches herself calculating that her Dutch passport might uniquely protect her, and then feels guilty about having had the thought. It's survivor's guilt in real time - not the retrospective, narratively tidy version, but the ugly arithmetic of advantage performed under duress.
What makes the book more than a diaspora memoir, though, is how honestly she represents her own epistemic limits. Etemad's Persian isn't good enough to follow a theatre performance or to deeply comprehend a newspaper article in Farsi. Her Iranian family members appear on the page without full interiority - not because she hasn't tried, but because she can only know them as much as her sporadic visits have allowed her to know them. This is the book's most mature move. The gap the migration created is not lamented from outside; it structures the prose itself. She doesn't pretend to a knowledge she doesn't have.
The most surprising and, ultimately, most emotionally revealing thread involves animals. Etemad writes about caged elephants, about a pigeon whose claw got entangled in plastic, about a pigeon family that takes up residence outside her apartment. What could read as a separate concern turns out to be where her psyche is most exposed: she worries, genuinely worries, that she might be hurting the pigeons she's trying to help. It's a small, almost embarrassing admission, and it says more about the texture of her guilt than any passage about Iran does.
These animal vignettes require patience at the beginning, when their connection to the other threads isn't obvious. Etemad doesn't signpost the linkages. You have to sit with the elephants and cranes and the pigeons and the Iranian poets and the imperfect Farsi and let the pattern emerge. When it does, it's convincing: captivity, partial knowledge, care that might be harm, the impossibility of full return - they rhyme across species and across continents.
Etemad is warm, self-aware without being self-indulgent, and capable of lightness even when writing about things that hurt. There's a sensibility here shaped by audio documentary and literary criticism: the vignettes have the compression and attentiveness of someone trained to listen and to notice how form carries feeling.
What De Zangvogel doesn't do is theorise its own position. The questions it raises - about the obligations of diaspora, about whether a life without biological continuity can justify the sacrifices of the previous generation, about what care actually looks like when you're structurally separated from the people you feel responsible for - remain embodied rather than argued. Whether that's a strength or a limitation depends on what you want from a memoir. For a first book, the restraint is impressive.
Etemad has written a memoir that earns its emotional weight through specificity rather than scope, and that seems like the right instinct.
De Zangvogel is a memoir built from vignettes, not chapters in the conventional sense. Etemad fled Iran at six with her parents and sister; she grew up in Soest, studied Dutch literature at the UvA, became a theatre critic and podcast maker. The subtitle - Over Iran, ontheemding en een schuldgevoel dat nooit verdwijnt - promises a book about guilt and displacement, and it delivers on that, but not through the kind of sustained argumentative arc the framing may suggest. This is a book of scenes, juxtapositions, and quiet observation. It trusts you to do the interpretive work.
The Iran chapters do what you'd expect them to do, and they do it well. Etemad recounts the history of resistance through both the experiences of Iranians themselves - their hopes, fears, and destitution - and the resistances' aesthetic forms - poetry, symbolism, the tulip as a motif in protest culture ánd claimed by the regime itself - giving the reader access to a tradition she is both inside and outside of. A terrifying encounter with paramilitaries during a protest produces one of the book's sharpest self-observations: while waiting for them to leave her alone, she catches herself calculating that her Dutch passport might uniquely protect her, and then feels guilty about having had the thought. It's survivor's guilt in real time - not the retrospective, narratively tidy version, but the ugly arithmetic of advantage performed under duress.
What makes the book more than a diaspora memoir, though, is how honestly she represents her own epistemic limits. Etemad's Persian isn't good enough to follow a theatre performance or to deeply comprehend a newspaper article in Farsi. Her Iranian family members appear on the page without full interiority - not because she hasn't tried, but because she can only know them as much as her sporadic visits have allowed her to know them. This is the book's most mature move. The gap the migration created is not lamented from outside; it structures the prose itself. She doesn't pretend to a knowledge she doesn't have.
The most surprising and, ultimately, most emotionally revealing thread involves animals. Etemad writes about caged elephants, about a pigeon whose claw got entangled in plastic, about a pigeon family that takes up residence outside her apartment. What could read as a separate concern turns out to be where her psyche is most exposed: she worries, genuinely worries, that she might be hurting the pigeons she's trying to help. It's a small, almost embarrassing admission, and it says more about the texture of her guilt than any passage about Iran does.
These animal vignettes require patience at the beginning, when their connection to the other threads isn't obvious. Etemad doesn't signpost the linkages. You have to sit with the elephants and cranes and the pigeons and the Iranian poets and the imperfect Farsi and let the pattern emerge. When it does, it's convincing: captivity, partial knowledge, care that might be harm, the impossibility of full return - they rhyme across species and across continents.
Etemad is warm, self-aware without being self-indulgent, and capable of lightness even when writing about things that hurt. There's a sensibility here shaped by audio documentary and literary criticism: the vignettes have the compression and attentiveness of someone trained to listen and to notice how form carries feeling.
What De Zangvogel doesn't do is theorise its own position. The questions it raises - about the obligations of diaspora, about whether a life without biological continuity can justify the sacrifices of the previous generation, about what care actually looks like when you're structurally separated from the people you feel responsible for - remain embodied rather than argued. Whether that's a strength or a limitation depends on what you want from a memoir. For a first book, the restraint is impressive.
Etemad has written a memoir that earns its emotional weight through specificity rather than scope, and that seems like the right instinct.
March 19, 2026
Het wegvagen van diversiteit op het gebied van zowel religie als natuur staat duidelijk centraal in dit mooie boek!
Iets waar ik nog wel erg nieuwsgierig naar ben (al is de auteur daaraan natuurlijk niet schatplichtig), is: waarom wordt ideologie zo vaak ingezet als rechtvaardiging voor geweld en moord? En kan geweldloos verzet standhouden binnen een revolutie, of vraagt de val van een regime uiteindelijk altijd om geweld? Heeft iemand misschien een boekentip?
Iets waar ik nog wel erg nieuwsgierig naar ben (al is de auteur daaraan natuurlijk niet schatplichtig), is: waarom wordt ideologie zo vaak ingezet als rechtvaardiging voor geweld en moord? En kan geweldloos verzet standhouden binnen een revolutie, of vraagt de val van een regime uiteindelijk altijd om geweld? Heeft iemand misschien een boekentip?
April 28, 2026
Vijf sterren doen dit boek eigenlijk geen recht.
April 26, 2026
Mina schrijft zulke rake zinnen, bijvoorbeeld over de dood van Jina, een jonge vrouw die heeft gedemonstreerd:
'haar overlijden krabt wonden open die littekens leken’
Het mooiste vind ik het hoofdstuk over kraanvogels in Iran.
Lees mijn hele bespreking op https://lalageleest.nl/2026/04/26/de-...
'haar overlijden krabt wonden open die littekens leken’
Het mooiste vind ik het hoofdstuk over kraanvogels in Iran.
Lees mijn hele bespreking op https://lalageleest.nl/2026/04/26/de-...
March 28, 2026
Aanrader als luisterboek, want voorgelezen door de schrijfster zelf. Gaat onder andere over Iran, survivors guilt van mensen met een vluchtgeschiedenis, de ongelijkwaardige behandeling van dieren in onze maatschappij, bewust kindvrij zijn en privileges van mensen die in Nederland zijn geboren.
April 24, 2026
In één dag uitgelezen. Wat ontzettend mooi geschreven!
April 6, 2026
'Er zitten digitale wanden tussen hun levens daar en de levens van degenen die hier naar ze kijken. Maar toch kunnen mensen die vrouwen nu zien - alles wat ze zijn, alles wat ze voelen en alles wat ze moeten dragen.'
March 17, 2026
Wat een prachtig boek! Zo mooi geschreven ❤️
Review volgt nog.
Review volgt nog.
March 20, 2026
Wat een bijzonder boek. Hoe Mina met mooie poëtische zinnen (maar niet overdreven) haar herinneringen van Iran vertelt, een kort historisch overzicht van het land beschrijft en de verbinding legt met met haar liefde voor (onderdrukte) dieren - en de machteloosheid van het toekijken en het schuldgevoel van achterlaten.
Mina ken ik nog van mijn studententijd - toen hadden we het slechts sporadisch over onze niet-Nederlandse roots. Eigenlijk heel jammer we die ruimte hiervoor toen niet namen. Hoewel ik in Nederland ben geboren, dus geen jeugdherinneringen aan Vietnam heb, is haar boek mega herkenbaar: ouders die mentaal niet volledig aanwezig waren, de zus met gecureerde alternatieve outfits én die goed kon tekenen, de ontbrekende kinderwens en toch altijd een knagend schuldgevoel hebben, dat ik het nu zo goed heb.
Kortom, een aanrader als je meer (historische) duiding over Iran zoekt, maar ook als je gewoon een prachtig persoonlijk verhaal zoekt.
Mina ken ik nog van mijn studententijd - toen hadden we het slechts sporadisch over onze niet-Nederlandse roots. Eigenlijk heel jammer we die ruimte hiervoor toen niet namen. Hoewel ik in Nederland ben geboren, dus geen jeugdherinneringen aan Vietnam heb, is haar boek mega herkenbaar: ouders die mentaal niet volledig aanwezig waren, de zus met gecureerde alternatieve outfits én die goed kon tekenen, de ontbrekende kinderwens en toch altijd een knagend schuldgevoel hebben, dat ik het nu zo goed heb.
Kortom, een aanrader als je meer (historische) duiding over Iran zoekt, maar ook als je gewoon een prachtig persoonlijk verhaal zoekt.
April 22, 2026
Mooi geschreven persoonlijk en emotioneel verhaal over het leven van een vrouw die als kind met haar ouders uit Iran naar Nederland gevlucht is. Over heimwee, ontheemding, gewonde duiven en andere huisdieren, ouderschap en survivors burden. Geeft een mooie reflectie op culturele verschillen, vrijheid en de samenleving als geheel.
May 4, 2026
hartverscheurend, noodzakelijk en tegelijkertijd de essentie van de schoonheid van het leven rakend.
Displaying 1 - 11 of 11 reviews