De grote schoonmaak

by Rob van Essen

De nieuwe roman van tweevoudig Libris Literatuur Prijswinnaar Rob van Essen. Hoe verklaar je het onverklaarbare?

In het jaar dat John Lennon wordt doodgeschoten, stopt Thomas zonder goede reden met school. In plaats van aan zijn eindexamenjaar vwo te beginnen, gaat hij werken bij een supermarkt in een Wageningse wederopbouwwijk, waar hij elke ochtend voor dag en dauw naartoe fietst.

Het werk gaat hem goed af, totdat er een voorval plaatsvindt dat elke verbeelding tart. Het is het begin van een hallucinant decennium waarin Thomas langs Amsterdamse kraakgaleries en Noord-Engelse uitgaanscentra trekt, op zoek naar antwoorden.

De grote schoonmaak is een meeslepende zoektocht naar een verklaring voor het onverklaarbare. Hoe hou je vast aan je eigen waarheid als niemand je gelooft?

Genres: Fiction

241 pages, Kindle Edition

First published March 6, 2023

About the author

Rob van Essen (1963). Schrijver, vertaler, recensent Angelsaksische literatuur voor NRC Handelsblad.

Reviews

[Johan Berg · Rating 5 out of 5]

Geniaal. Ik zou elke dag zo’n Van Essen willen lezen. Om te kijken hoe het met me gaat. Vandaag gaat het uitstekend met me.

[Florekukolj · Rating 4 out of 5]

Oké dan Rob

[Laura Van Rijnsbergen · Rating 5 out of 5]

Absurd geweldig boek. Helemaal de hype waard! Kom maar op met die prijzen

[Bert Moerman]

Zelfs voor Rob van Essen zijn doen is dit boek erg robvanessenesk en je kan er de beste man enkel voor bewonderen.

[Jip · Rating 4 out of 5]

16 mei 2026:

Opnieuw gelezen voor mijn scriptie (jawel, jullie horen het goed, ik schrijf hier mijn scriptie over)! En nu wil ik jullie toch nog even mijn favoriete citaat meegeven.

Dat was alles. Toen ik naar huis liep dacht ik: dit is waar ik me bevind, hier wil ik blijven. Het was allemaal zo gewoon: ik had condooms gehaald, niemand had ervan opgekeken, ik zou naar huis gaan, we zouden opgewonden zijn, we zouden neuken, we zouden klaarkomen, niet tegelijk maar dat gaf niet; we zouden neuken en klaarkomen en misschien nog eens neuken terwijl onze kleren verfrommeld naast het bed lagen, terwijl de afwas op het aanrecht stond en buiten honden werden uitgelaten door mensen die tijd hadden om met elkaar te praten. Als ik uitzoomde naar de straat, de stad, het land, zou ik me omringd weten door gewone mensen zoals wij, ik had me nog nooit zó onderdeel van een geheel gevoeld. Ik kwam thuis en alles gebeurde inderdaad zoals ik het voor me had gezien, behalve dat er geen afwas meer op het aanrecht stond want die was ondertussen door Jasmijn gedaan.

Is dit niet exact waar het allemaal om draait?

Onderdeel zijn van een geheel. Je rustig mee laten voeren door een rivier waarvan je weet dat-ie vroeg of laat uit zal monden in een klein meertje. En dat al je vrienden daar dan op je wachten. Niets is verkeerd, alles is precies zoals het hoort te zijn.


12 april 2026:

Ik heb nooit geweten dat het absurde zo vertrouwd kon voelen.

[Iwan · Rating 3 out of 5]

Ik heb me goed vermaakt met mijn 2e Van Essen. Maar hij haalt niet het niveau van Ik kom hier nog op terug. Overvraagt hij de lezer met zijn 11e roman?

In zijn eerste roman bij Das Mag Van Essen herken ik de magisch-realistische elementen van Ik kom hier nog op terug (Atlas contact -2023).

In dat boek vond ik al dat Rob de flexibiliteit van ons lezers al flink op de proef stelde. Met dit boek gaat hij wat mij betreft net een paar keuzes te ver.

+ Rondwandelende, levensgrote flessen die geen verkleedpakken blijken te zijn? Ok, ik ga met je mee Rob...

+ Mannen en vrouwen die in flessenverkleedpakken van een natte Engelse helling glijden? Ok, ik zie het voor me.

+ Een voormalige supermarktchef (m) die seks heeft met zijn voormalige hulp (m). Nee, deze geloof ik niet Rob!

In mei 2026 in Taalstaatleesclub
In de nieuwe boekenclub van het Nederlandse radioprogramma De taalstaat gaat De grote schoonmaak ook besproken worden. Meer info

[Axel · Rating 4 out of 5]

De grote schoonmaak is het vierde boek dat ik van Rob van Essen lees, en het spant qua absurditeit absoluut de kroon. Het verhaal begint wanneer Thomas zijn studie staakt om in de buurtwinkel van Vendricks te gaan werken. Een bizar incident in de winkel zet hun levens volledig op hun kop en dwingt hen tot een zoektocht naar een verklaring voor het onmogelijke.

​Van Essen stapelt de vervreemdende situaties zo hoog op, dat hij het zichzelf knap lastig maakt om alle lijntjes weer samen te brengen. Toch slaagt hij erin de landing grotendeels succesvol in te zetten. Een vlot geschreven en vermakelijk verhaal, al raakte ik de draad tegen het einde wel een klein beetje kwijt.

[Katrin Josephine Van de Velde · Rating 3 out of 5]

Graag gelezen, maar door het einde moest ik me toch heen worstelen ...

[Rik · Rating 5 out of 5]

In veel opzichten een klassieke Van Essen. Een dorpje op de Veluwe, een bezoek aan een klooster, een tijdreis speelt een rol en er wordt zelfs gespeeld met het idee om een lijnbus te kapen. De grote schoonmaak zit vol met knipogen naar eerder werk.Toch is het resultaat fris als een pas met Brixo gepoetste supermarkt. Van begin tot eind genoten, vijf sterren.

[Bram · Rating 2 out of 5]

Het zou vermakelijk zijn als het niet zo zou storen dat Van Essen hier weer hoegenaamd niets te zeggen heeft. Meer woorden wil ik er niet aan vuil maken.

[Eliane Lamper · Rating 4 out of 5]

Wat een totaal vreemd, uniek en heerlijk verhaal. Ik snap er nog steeds niks van denk ik. Dit was mijn eerste Van Essen en door alle prijzen en lovende kritieken had ik hoge verwachtingen, die zijn zeker ingelost.

[Lars Put · Rating 5 out of 5]

Leestip: houdt een grote schoonmaak zodat je dit boek kunt lezen terwijl de overweldigende geur van schoonmaakmiddel je mee sleurt in het verhaal.

[Anne Bergsma · Rating 4 out of 5]

‘De grote schoonmaak’, waarin ook sprake is van een bus of touringkar om ‘gelovigen’ mee te vervoeren doet me onwillekeurig denken aan ‘De kellner en de levenden’ van S. Vestdijk. Dat boek ga ik nu maar meteen herlezen, onderwijl vragen bedenkend voor het interview dat ik Rob van Essen op zondagmiddag 22 maart aanstaande afneem in Societeit De Harmonie te Groningen.

[Marit · Rating 3 out of 5]

3,5 sterren.

Over de schrijfstijl niets dan goeds, maar inhoudelijk kwam ik niet volledig aan mijn trekken. De gebeurtenis waarop de roman steunt, pakte me niet helemaal in. Dat maakt dat je de daaropvolgende cascade met lichtelijke scepsis gaat lezen. Ik dacht zowel rond bladzijde 180 als 230: oh, gaat het nu dan echt beginnen? Toen had ik er wel al een flink pak bladzijden opzitten. Houdt dit me tegen als ik weer een nieuwe Rob van Essen zie liggen? Nee, zeker niet. Nieuw thema, nieuwe kansen.

[Thijs Overpelt · Rating 4 out of 5]

koortsdroom

[Emma Zunneberg · Rating 3 out of 5]

De tweede helft kon me niet bekoren maar toch genoten! Kaas met een kuiltje <3

[Iris Lambert · Rating 5 out of 5]

Dit is geweldig. Het is een absurdistisch verhaal dat zich in de meest normale wereld en met alle normale normen en manieren afspeelt in Wageningen, Amserdam en 'Engeland'. Het is heel goed en luchtig geschreven maar snijdt ook zware thema's aan (met name eenzaamheid). Super creatief verhaal en heel grappig, met een paar echte en leuke verrassingen erin.

[Thijs Hoekstra · Rating 4 out of 5]

volstrekt uniek weer

[Arnold Huijgen · Rating 5 out of 5]

Onwaarschijnlijk hoe aannemelijk Rob van Essen het absurde weet te maken. Intussen gaat dit boek over religie, verbeelding, kunst, tijd en de opheffing daarvan. Het beste boek van Rob van Essen tot nu toe?

[Jelle Leeuw · Rating 5 out of 5]

Haha wat een verhaal joh

[Marijn Schafer · Rating 4 out of 5]

Weer een onnavolgbaar verhaal van Rob van Essen. Een jongen stopt voortijdig met school en gaat in een supermarkt werken. Daar maakt hij een onmogelijke absurde gebeurtenis mee, waarna hij de rest van zijn leven op zoek gaat naar de betekenis hiervan.
De gebeurtenis zelf wordt zo ontzettend leuk neergeschreven (je krijgt gevoelens voor de Brixofles), en ook de vriendschap met Vendrix vind ik mooi.

[Rick Broers · Rating 5 out of 5]

Geef deze man wéér de libris literaruurprijs. De grote schoonmaak is een boek als geen ander. Het boek stelt de grote vragen des levens en geeft daar vervolgens de meest absurde antwoorden op.

[Marije · Rating 5 out of 5]

Het einde was misschien niet wat ik gehoopt had, maar de rest was te goed om minder dan vijf sterren te geven

[Tessel · Rating 5 out of 5]

"Tegelijkertijd besefte ik dat ik altijd had gehoopt op een verklaring, en dat die hoop waarschijnlijk nooit zou ophouden. Misschien was het niet eens hoop. Ik was ervanuit uitgegaan dat er een verklaring zou zijn. Het zou ook logisch zijn nietwaar: zijn er vragen, dan volgen er antwoorden"

"Door te handelen kan je alles overkomen, zelfs het onmogelijke kan je ermee overwinnen, door aan het werk te gaan, door het absurde te gebruiken voor wat er moet gebeuren. Dat is het verhaal. Wij zijn dat verhaal."


Weggeblazen.

[Roos Van Zaltbommel · Rating 4 out of 5]

Is dit boek heel vreemd of heel diepgaand? Of allebei?

[Linde Weeda · Rating 5 out of 5]

Een koortsdroom. maar heel vet!!

(4,5 ⭐)

[Tess Sanders · Rating 3 out of 5]

3,5. Brein in vat meets truman show en een beetje seks…. Ik was niet echt gepakt maar wilde ook niet afhaken. Wel nice perspectief op wat een verhaal nou eigenlijk is. De aanloop duurde me alleen iets te lang.

[Yuki hochgemuth · Rating 5 out of 5]

4.5 - ZO dol op het werk van Rob van Essen omgggggg

[Floris Dudok van Heel · Rating 4 out of 5]

Wat een fantasie heeft deze man. Een echte Van Essen, wat een heerlijk boek weer!

[Hilal · Rating 5 out of 5]

Ik zie het voor me dat dit boek over een paar jaar vast een leipe verfilming wordt, maar voor nu: dit boek was smullen. En mijn eerste Van Essen! Ik lust er denk ik wel pap van. Smaakt in ieder geval naar meer. Jummie