What do you think?
Rate this book
De dichter en de duivel
Een dichter koopt een huis en komt tot de ontdekking dat haar berging toegang biedt tot een ondergrondse wereld waar mensen in ruil voor kleine stukjes ziel hun zonden afkopen. Terwijl ze steeds verder afdaalt ontmoet ze influencers, politici, opiniemakers en columnisten. Gelukkig is er zo nu en dan een dichter die soelaas biedt, maar uiteindelijk mondt de reis uit in het onvermijdelijke: ze komt oog in oog met de duivel te staan.
- GenresPoetry
119 pages, Hardcover
First published June 6, 2026
About the author
Lieke Marsman
18 books377 followersLieke Marsman (1990) debuteerde als dichter in Tirade. Voor de bundel Wat ik mijzelf graag voorhoud werd Marsman bekroond met de Lucy B en C.W van der Hoogtprijs, de Liegend Konijn Debuutprijs 2011 en de Buddingh'-prijs 2011. De eerste letter is haar tweede bundel.
In 2017 verscheen haar debuutroman Het tegenovergestelde van een mens bij Atlas Contact. De verzamelbundel Man met hoed bevat bundels 1 & 2, aslook nieuw werk en een selectie vertalingen.
2018: De volgende scan duurt 5 minuten / The following scan will last 5 minutes
In de Volkskrant schreef Arjan Peters over haar debuut: 'Ze kan het, geen misverstand daarover.'
'Het gaat daar telkens over in de werkelijk wervelende roman Het tegenovergestelde van een mens: over het vermogen om je te engageren. Over de vraag: waarom lijken we niet geraakt door de klimaatverandering? Je kunt denken: meer een vraag voor een essay dan voor een roman, maar deze roman is juist zo hemelbestormend omdat het die genrescheidingen irrelevant maakt. Marsman verlaat geregeld de geijkte romanvorm om ruimte te maken voor glasheldere essayistiek en poëzie. En ze doet dat ogenschijnlijk moeiteloos.'
- Thomas de Veen in NRC over Het tegenovergestelde van een mens
In 2017 verscheen haar debuutroman Het tegenovergestelde van een mens bij Atlas Contact. De verzamelbundel Man met hoed bevat bundels 1 & 2, aslook nieuw werk en een selectie vertalingen.
2018: De volgende scan duurt 5 minuten / The following scan will last 5 minutes
In de Volkskrant schreef Arjan Peters over haar debuut: 'Ze kan het, geen misverstand daarover.'
'Het gaat daar telkens over in de werkelijk wervelende roman Het tegenovergestelde van een mens: over het vermogen om je te engageren. Over de vraag: waarom lijken we niet geraakt door de klimaatverandering? Je kunt denken: meer een vraag voor een essay dan voor een roman, maar deze roman is juist zo hemelbestormend omdat het die genrescheidingen irrelevant maakt. Marsman verlaat geregeld de geijkte romanvorm om ruimte te maken voor glasheldere essayistiek en poëzie. En ze doet dat ogenschijnlijk moeiteloos.'
- Thomas de Veen in NRC over Het tegenovergestelde van een mens
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 35 reviews
June 5, 2026
Tot mijn verbazing nu al te koop in de winkel — en dat heb ik uiteraard direct gedaan.
Ik weet dat het voorspelbaar is om het werk van een net overleden dichter vijf sterren te geven, maar geloof me: het is alle sterren waard.
’Je ziet,’ zei ik, ‘iedereen met tassen vol
AH Excellent en Zara Home, er staan enkel Audi’s,
Tesla’s en Porsches in de straat
en je voelt je eenzaam, het is alsof je alleen
op een gammel vlot op zee dobbert
en de rest van de mensheid vaart voorbij op een partycruise,
alsof je een mandarijntje bent dat al dagen
in iemands jaszak zit, klaar voor een tussendoortje
dat maar niet komt en de rest van de mandarijnen
ligt nog gezellig met z’n allen in het netje op tafel,
of een zevenjarige golden retriever die in z’n eentje
op het tapijt in de woonkamer slaapt
en baby Mees, lief klein wonder / zo gewenst /
en zo bijzonder, 3428 gram, ligt nu al
bij mama en papa in de co-sleeper.
Wat gaan we je missen, lieve Lieke.
Ik weet dat het voorspelbaar is om het werk van een net overleden dichter vijf sterren te geven, maar geloof me: het is alle sterren waard.
’Je ziet,’ zei ik, ‘iedereen met tassen vol
AH Excellent en Zara Home, er staan enkel Audi’s,
Tesla’s en Porsches in de straat
en je voelt je eenzaam, het is alsof je alleen
op een gammel vlot op zee dobbert
en de rest van de mensheid vaart voorbij op een partycruise,
alsof je een mandarijntje bent dat al dagen
in iemands jaszak zit, klaar voor een tussendoortje
dat maar niet komt en de rest van de mandarijnen
ligt nog gezellig met z’n allen in het netje op tafel,
of een zevenjarige golden retriever die in z’n eentje
op het tapijt in de woonkamer slaapt
en baby Mees, lief klein wonder / zo gewenst /
en zo bijzonder, 3428 gram, ligt nu al
bij mama en papa in de co-sleeper.
Wat gaan we je missen, lieve Lieke.
Read
June 7, 2026Zo ongelooflijk verdrietig dat ze er niet meer is. Ik hoop dat ze in een wat vrolijkere hemel is beland dan de hel van Onder-Nederland die ze in haar laatste boek heeft geschetst.
June 8, 2026
Met een brok in mijn keel en vochtige wangen dit boek na het einde naast me neergelegd. Wat een zwanenzang, Lieke Marsman, wat hou ik diep van mensen die gevoelig zijn voor hoe de wereld draait en wie er werkt in de Jumbo en hoe hardvochtig de dingen worden en hoe belangrijk het is keihard zacht te blijven. Ik vind het zo stom dat ze dood is. Zo zo zo stom. En ik denk: gelukkig zijn er vele gevoelige poreuze mensen, en die leven nog, en sommigen schrijven, en aan Lieke Marsman zullen we strijden opdragen dan.
Review of advance copy
Laatst, tijdens college bespraken we verschillende visies op ‘Veranderende visie op psychische stoornis’. Naast het bekende moralistische model of medische model stond ‘verlies van betekenis’ in de lijst. Het klinkt nogal poëtisch, maar dat is het niet. Er is niets om van te houden in genocide, oorlogsmisdaden, extreem racisme (overal) en die nutteloze neoliberalen die het actief maar-laten-gebeuren. Het moet bespreken worden, De dichter en de duivel laat zien dat dat moet en kan zonder kitscherige ironie, maar met onderzochte boosheid.
June 7, 2026
Wat een geweldig geestig, scherp, urgent boek. 3x verslikken in je koffie omdat wat je leest té grappig is, zegt genoeg. Wat gaan we deze auteur missen!
June 6, 2026
“Daarom beginnen zoveel mensen zodra de sterfelijkheid zich aanbiedt ook langs de lijnen van een bucketlist te leven, omdat ze verwachten dat zelfs de dood een tasje vol met goodies is.”
June 7, 2026
Ik wou dat ik het niet al uit had. Ik wou dat ik elke week weer nieuwe woorden van Lieke tot me kon nemen. Gelukkig is er veel wat ik kan herlezen. Ik zal haar missen, ik mis haar nu al, al zal ze in velen van ons doorleven. Daar ben ik zeker van.
June 7, 2026
"Daar zit, als ik echt bij mezelf te rade ga, mijn grootste verdriet. Dat we met kale taal en rechtlijnige algoritmes een rommelige wereld hebben gecreëerd in plaats van andersom: een wanordelijk gespeld maar helder prachtig paradijs"
June 7, 2026
❤️❤️❤️❤️❤️
June 7, 2026
Dit boek vond ik in een woord tragikomisch.
June 8, 2026
Ook als ze niet net was overleden dikke 5 sterren 🙏 scherp, humoristisch, confronterend, ontroerend, verbluffend, indrukwekkend was het allemaal
June 8, 2026
Lieke Marsman, wat ongelofelijk prachtig onder woorden gebracht. Je wordt enorm gemist.
June 8, 2026
Godver nu kan niemand Lieke meer vertellen hoe insane goed dit is
June 7, 2026
Tien sterren. Verbluffend, hilarisch, hard, lief, scherp, meesterlijk, pijnlijk, prachtig, raak. Alles.
🤯🥺❤️🙌
🤯🥺❤️🙌
Read
June 7, 2026Er blijft zoveel nazinderen: het snijdende rechtvaardigheidsgevoel op iedere pagina, de passages over de kracht van (het reciteren van) gedichten in gevangenschap en bij verzet, de stervende kanarie die Artikel 30 van de UVRM zingt, en de vermelding van de heen-en-weerwolf in het rijtje met Hades, Anubis, Osiris, Persephone, Charon, enz.
June 9, 2026
"Ze zeggen dat een vlinder die hier fladdert
elders een orkaan veroorzaakt.
Ik zeg: een miljardair slaat zijn ochtendkrant dicht
en er sterven mensen van de honger in Congo.
Ze zeggen dat de meeste mensen deugen,
maar de meeste mensen zijn niet aan de macht."
Dag Lieke, wat ga ik je stem missen.
elders een orkaan veroorzaakt.
Ik zeg: een miljardair slaat zijn ochtendkrant dicht
en er sterven mensen van de honger in Congo.
Ze zeggen dat de meeste mensen deugen,
maar de meeste mensen zijn niet aan de macht."
Dag Lieke, wat ga ik je stem missen.
June 9, 2026
Ik ging stiekem geloven dat ze haar op deze planeet konden redden. Sommige zinnen kwamen als mokerslagen binnen, omdat ik alleen maar konden denken dat dit het laatste nieuwe is, wat ik van haar zal lezen. Parasocial relationship, much? Gelukkig kan ik me troosten met al het mooie, slimme en grappige wat ze al eerder heeft geschreven. Dag Lieke, dankjewel.
June 9, 2026
Ik moet het even laten bezinken
June 7, 2026
Geweldig
Review of advance copy
Voor het eerst in mijn leven heb ik een boek gelezen met een consequente krop ergens achterin mijn keel. Het is vreemd. Het is gek. Ik heb dit normaal nooit.
Ik herinner me nog erg goed hoe het me opviel toen ik Ter gelegenheid van poëzie las: de woede in die essays, als verzet tegen de lege neoliberale ratio. De manier waarop ze genadeloos de leegte fileert die teweeggebracht wordt door zoveel van de taal die in ons omgeeft. Marsmans poëzie, haar essays, haar romans zijn zacht en zo nabij, maar kunnen op het juiste moment ook ongelooflijk scherp zijn.
Ik weet niet of ik in tegenwoordige dan wel verleden tijd over Marsman en haar werk moet schrijven. De verleden tijd zou zo wrang voelen. Alsof je iemand uitwist.
Het alledaagse is inderdaad de hel. Soms heb je een taal nodig die je je daar volledig van bewust maakt; die je toont hoe het niet gewoon is. Dat de wereld gek aan het worden is. Marsman biedt die taal, des te belangrijker in tijden van AI en corporate speak en politici (de post wordt nog steeds bezorgd) die als je heel goed luistert gewoon letterlijk geen hol zeggen en abonnementsformules voor je ziel en influencers. Over dat laatste: love dat tweede deel! Wees maar zeker dat als op een dag de hel opengaat of whatever, men er Instagram reels over zal maken. Talloze reels. Eindeloos veel reels over de hel. Het gebeurt nu al godverdomme.
De geschiedenis heeft vele schrijvers / achter slot en grendel opgesloten / die zichzelf op die wijze voor gekte behoed hebben. Het is een romantisch beeld, hè: de dichter die buiten de maatschappij staat en ons waarschuwt hoe alles naar de kloten gaat, een laatste stem van verzet tegen de dominante taal van de geruisloze nieuwe macht.
De dichter die geheel buiten de maatschappij staat, zou echter na een lange periode van / overwegend cynische maatschappijkritiek, zie het gedicht 'Meditatie' in In mijn mand, alleen nog maar ongeëngageerde natuurpoëzie schrijven. Maar gebeurt niet, want ook de dichter zit er middenin. Ook de dichter zit middenin de hel. Ook de dichter converseert wel eens met de duivel. En ja, ook de dichter wordt soms eens cynisch.
Marsmans poëzie - net als haar proza, trouwens - voelt echter nooit cynisch aan. Het heeft iets menselijks. Die zachtheid waar ik het net over had. Geen 'amai kijk eens hoe erg het is', geen honderd lagen ironie uit angst te moeten zoeken naar een waarachtige vorm van betekenis, geen wee o wereld, maar luchtige én harde vaststellingen die zowel kreten om hulp als om actie zijn? Om ons er simpelweg op te wijzen: op al die kanaries, al die kolenmijnen.
Ik herinner me nog erg goed hoe het me opviel toen ik Ter gelegenheid van poëzie las: de woede in die essays, als verzet tegen de lege neoliberale ratio. De manier waarop ze genadeloos de leegte fileert die teweeggebracht wordt door zoveel van de taal die in ons omgeeft. Marsmans poëzie, haar essays, haar romans zijn zacht en zo nabij, maar kunnen op het juiste moment ook ongelooflijk scherp zijn.
Ik weet niet of ik in tegenwoordige dan wel verleden tijd over Marsman en haar werk moet schrijven. De verleden tijd zou zo wrang voelen. Alsof je iemand uitwist.
Het alledaagse is inderdaad de hel. Soms heb je een taal nodig die je je daar volledig van bewust maakt; die je toont hoe het niet gewoon is. Dat de wereld gek aan het worden is. Marsman biedt die taal, des te belangrijker in tijden van AI en corporate speak en politici (de post wordt nog steeds bezorgd) die als je heel goed luistert gewoon letterlijk geen hol zeggen en abonnementsformules voor je ziel en influencers. Over dat laatste: love dat tweede deel! Wees maar zeker dat als op een dag de hel opengaat of whatever, men er Instagram reels over zal maken. Talloze reels. Eindeloos veel reels over de hel. Het gebeurt nu al godverdomme.
De geschiedenis heeft vele schrijvers / achter slot en grendel opgesloten / die zichzelf op die wijze voor gekte behoed hebben. Het is een romantisch beeld, hè: de dichter die buiten de maatschappij staat en ons waarschuwt hoe alles naar de kloten gaat, een laatste stem van verzet tegen de dominante taal van de geruisloze nieuwe macht.
De dichter die geheel buiten de maatschappij staat, zou echter na een lange periode van / overwegend cynische maatschappijkritiek, zie het gedicht 'Meditatie' in In mijn mand, alleen nog maar ongeëngageerde natuurpoëzie schrijven. Maar gebeurt niet, want ook de dichter zit er middenin. Ook de dichter zit middenin de hel. Ook de dichter converseert wel eens met de duivel. En ja, ook de dichter wordt soms eens cynisch.
Marsmans poëzie - net als haar proza, trouwens - voelt echter nooit cynisch aan. Het heeft iets menselijks. Die zachtheid waar ik het net over had. Geen 'amai kijk eens hoe erg het is', geen honderd lagen ironie uit angst te moeten zoeken naar een waarachtige vorm van betekenis, geen wee o wereld, maar luchtige én harde vaststellingen die zowel kreten om hulp als om actie zijn? Om ons er simpelweg op te wijzen: op al die kanaries, al die kolenmijnen.
Review of advance copy received from Publisher
Lieke Marsman stierf op dinsdag 2 juni 2026, dit boek verscheen op vrijdag 5 juni en de dag erna heb ik het onmiddelijk uitgelezen.
Zo godvergeten ijzersterk, elke regel is een gifpijl in je verwende, totaal gecorrumpeerde, gecommercialiseerde, swipende ziel! De context van verse rouw om het verlies van een groot talent en innerlijk beschaafd mens maakt het nog erger, nog treffender.
Marsman trekt op virtuoze wijze alle registers wijd open en fileert onze krankzinnige tijd meedogenloos. Bekende Nederlanders krijgen er flink van langs, waarbij ik af en toe hard in de lach schoot. Het boek beweegt zich van een kneiterharde, terechte cultuurkritiek naar meer reflecterende overdenkingen op prachtige, poëtische toon.
Ze sluit af met een waarschuwing voor AI in een aantal briljante variaties op één van de ziekten van onze tijd.
Ik ben bang dat haar thema's niet zullen aankomen bij degenen die ze beschrijft, of dat ze er iets van zullen snappen. Maar voor het weldenkende deel der natie is dit een boek dat gelezen moét worden.
Zo godvergeten ijzersterk, elke regel is een gifpijl in je verwende, totaal gecorrumpeerde, gecommercialiseerde, swipende ziel! De context van verse rouw om het verlies van een groot talent en innerlijk beschaafd mens maakt het nog erger, nog treffender.
Marsman trekt op virtuoze wijze alle registers wijd open en fileert onze krankzinnige tijd meedogenloos. Bekende Nederlanders krijgen er flink van langs, waarbij ik af en toe hard in de lach schoot. Het boek beweegt zich van een kneiterharde, terechte cultuurkritiek naar meer reflecterende overdenkingen op prachtige, poëtische toon.
Ze sluit af met een waarschuwing voor AI in een aantal briljante variaties op één van de ziekten van onze tijd.
Ik ben bang dat haar thema's niet zullen aankomen bij degenen die ze beschrijft, of dat ze er iets van zullen snappen. Maar voor het weldenkende deel der natie is dit een boek dat gelezen moét worden.
Review of advance copy
Ik heb gelachen en gehuild. Ik vond de scenes over de gevechten voor een plek aan tafel bij Eva hilarisch en werd even goed met mijn neus op de feiten gedrukt over de staat van de (ongeneeslijk zieke) wereld.
“Het was mijn laatste kans, een outlet opportunity.
Zo daalde ik dus af in een onbekende kloof.
en daar trof ik mijn eerste metgezel: Dick Schoof.”
“Waarom moet iedereen altijd alles verdienen,
behalve kinderen die geld van hun ouders krijgen.”
“U leeft, ik zei het net al even, in een zieke wereld.
Een ongeneeslijk zieke wereld.”
“Poëzie is het maken van keuzes. Onder elk woord dat het papier haalt zie je die keuzes doorschemeren, in goede poëzie althans, en zo krijgen zelfs de simpelste gedichten de gelaagdheid die ervoor zorgt dat je een dag lang op één gedicht kan kauwen, niet omdat je probeert die keuzes te achterhalen, maar omdat je de geestelijke kracht voelt die nodig is voor het maken van zoveel keuzes in het tijdsbestek van een regel of negen…”
“Het was mijn laatste kans, een outlet opportunity.
Zo daalde ik dus af in een onbekende kloof.
en daar trof ik mijn eerste metgezel: Dick Schoof.”
“Waarom moet iedereen altijd alles verdienen,
behalve kinderen die geld van hun ouders krijgen.”
“U leeft, ik zei het net al even, in een zieke wereld.
Een ongeneeslijk zieke wereld.”
“Poëzie is het maken van keuzes. Onder elk woord dat het papier haalt zie je die keuzes doorschemeren, in goede poëzie althans, en zo krijgen zelfs de simpelste gedichten de gelaagdheid die ervoor zorgt dat je een dag lang op één gedicht kan kauwen, niet omdat je probeert die keuzes te achterhalen, maar omdat je de geestelijke kracht voelt die nodig is voor het maken van zoveel keuzes in het tijdsbestek van een regel of negen…”
Review of advance copy
Weer iets anders dan haar eerdere boeken! Dit boek is een roman in verzen, een satire en een essay.
Marsman neemt de Nederlandse elite op de korrel en plaatst politici in de voorgeborchten van de hel. De hel die overigens is veranderd in een handelsbeurs in cryptomunten en stukjes zielen, om je zonden mee te betalen.
De tekst leunt sterk op de Nederlandse politieke context, waardoor de Vlaamse lezer mogelijk af en toe wat in het duister tast. Door deze actuele elementen leek de roman me op het eerste gezicht geen verhaal voor de eeuwigheid te worden. Al zeiden contemporaine stemmen dat van 'La divina commedia' misschien ook ...
De vergelijking met Dante dringt zich overal op. Zowel in thema, als methode, als in de opbouw toont Marsman zich hier de Nederlandse evenknie van de Florentijn.
Marsman neemt de Nederlandse elite op de korrel en plaatst politici in de voorgeborchten van de hel. De hel die overigens is veranderd in een handelsbeurs in cryptomunten en stukjes zielen, om je zonden mee te betalen.
De tekst leunt sterk op de Nederlandse politieke context, waardoor de Vlaamse lezer mogelijk af en toe wat in het duister tast. Door deze actuele elementen leek de roman me op het eerste gezicht geen verhaal voor de eeuwigheid te worden. Al zeiden contemporaine stemmen dat van 'La divina commedia' misschien ook ...
De vergelijking met Dante dringt zich overal op. Zowel in thema, als methode, als in de opbouw toont Marsman zich hier de Nederlandse evenknie van de Florentijn.
June 9, 2026
Met alles, vrijwel alles in deze bundel ben ik het met Lieke Marsman eens. Dat is voor mij tevens het lastige, mijn bezwaar tegen dit boek. Met poëzie wil ik het niet eens of oneens zijn. De al dan niet sprekend opgevoerde politici zijn stuk voor stuk vreselijk en ze kramen verschrikkelijke dingen uit. De dichters die Lieke laat optreden zijn me alle heel sympathiek en ik houd van hun werk. Ik houd niet van politieke poëzie, dat is het vermoedelijk. Maar ik houd wel van Lieke’s poëzie.
June 8, 2026
Tijdens Poëzie in Carré begin april Lieke Marsman “In de vierde ring van Onder-Nederland” horen voordragen. Gelachen, omvergeblazen, meteen besloten dat ik dit boek moest hebben.
Toen het grote verdriet.
Net zoals in april, gelachen, omvergeblazen, maar ook peinzen, vertellen, herlezen, verdriet, delen, bladeren.
Zelf uitgelezen, ondertussen aan Jus aan het voorlezen
Toen het grote verdriet.
Net zoals in april, gelachen, omvergeblazen, maar ook peinzen, vertellen, herlezen, verdriet, delen, bladeren.
Zelf uitgelezen, ondertussen aan Jus aan het voorlezen
Read
June 8, 2026In één avond uit, nu tijd om gedichten uit m’n hoofd te gaan leren. Ik zal beginnen bij Lieke.
“U leeft, ik zei het net al even, in een zieke wereld.
Een ongeneeslijk zieke wereld. Wilt u misschien een lezing komen geven over hoe het is om in een ongeneeslijk zieke wereld te leven op onze middag over mensen die leven in een ongeneeslijk zieke wereld?”
“U leeft, ik zei het net al even, in een zieke wereld.
Een ongeneeslijk zieke wereld. Wilt u misschien een lezing komen geven over hoe het is om in een ongeneeslijk zieke wereld te leven op onze middag over mensen die leven in een ongeneeslijk zieke wereld?”
Review of advance copy
Om een of andere reden kreeg ik deze vandaag al op de mat, en net zoals de vorige van Marsman, in een ruk uitgelezen. Waar ik vervolgens natuurlijk weer meteen spijt van had. Een fijne vorm van schrijven die tussen poëzie en proza in zit.
Review of advance copy received from Publisher
Nothing but STARS & LOVE
Review of advance copy
Weergaloos.
"Ze zeggen dat de meeste mensen deugen / maar de meeste mensen zijn niet aan de macht."
"Ze zeggen dat de meeste mensen deugen / maar de meeste mensen zijn niet aan de macht."
Review of advance copy
In één treinrit uitgelezen. Geweldig!
Displaying 1 - 30 of 35 reviews