Bir Hayatta Kalma ve Direniş Gücü Olarak: Kız Neşesi

by Buket Uzuner

Bir gün bir şey söyledim ve BU sözüm yazdığım kitaplardan daha çok bilindi, benim adımdan daha çok tanındı, Türkiye’ye yayıldı: Kız Neşesi!

Liseli kızların, her yaştan kadın öğretmenin, ev kadınının, çiftçi kadının, büyükannenin, torunun ve annenin BU sözümü bağrına basmasındaki coşku, işte tam da benim o iki sözcüğe sığdırdığım, varlığı insanlığın başlangıcından beri bilinen ama adı özellikle silinmiş, saklanmış,
unutturulmuş o büyük enerjinin, o eşsiz gücün ve o muhteşem ayrıcalığın kendisiydi. BU, kız neşesi’nin ta kendisiydi.

Kız neşesi, candır; dünyanın koru, ateşidir, insan uygarlığının hâlâ devam etmesini sağlayan enerjinin ve gücün, şefkat ve merhametin kaynağıdır.
Kadınlar olmadan ne insanlık ne de insan uygarlığı var olabilirdi; olamaz da. BU yüzden kız neşesi sadece kadınlara değil, erkeklere de büyük bir armağandır.

Kadın yoksa erkek olamaz; kadının ezildiği, öldürüldüğü, haklarının kısıtlandığı bir dünyada uygarlık ve huzur olamaz, zaten hiç olmadı.
*
Buket Uzuner, BU kitabında, “Sevgili Kadınlar, Kız Neşesi adlı BU yaşam enerjinizi babalarınızın, kocalarınızın, ağabeylerinizin, hatta oğullarınızın bile öldürmesine sakın izin vermeyin! O sizin yaşam garantinizdir,
hayatınıza herkes gelir ve gider ama o enerji, o güç sizde
kaldığı sürece hayatta kalırsınız,” diyor.

96 pages, Paperback

Published March 13, 2026

About the author

Buket Uzuner (born 3 October 1955, Ankara, Turkey) is a Turkish writer, author of novels, short stories and travelogues. Travel Literature She studied biology and environmental science and has conducted research and presented lectures at universities in Turkey, Norway, the United States, and Finland. Her fiction has been translated into eight languages, including Spanish, English, Italian, Greek, Romanian, Hebrew, Korean, and Bulgarian.

Buket Uzuner travels as "solo woman backpacker" since 1980s including "inter-rail" tours in Europe and in three other continents while keep writing her travel memoirs. Her first travelogue The Travel Notes of A Brunette was published in 1988 and sold more than 300.000 copies. Uzuner wrote two more travel books as Travel Notes of An Urban Romantic which questions the meaning of exoticism and New York Logbook which are all collected lately in Travel Library of Buket Uzuner

In 2013 her novel İstanbullular is published in USA by Dalkey Archive Press with the title of I Am Istanbul translated into English by Kenneth J. Dakan She is also celebrating in 2013 the 22nd year's anniversary of her first novel İki Yeşil Susamuru, Anneleri, Babaları, Sevgilileri ve Diğerleri (Two Green Otters, Mothers, Fathers, Lovers and All the Others) translated by Alex Dawe with its 50th edition which sold over 1 million copies in Turkey and already a contemporary classic.

Uzuner's books have been on the Turkish best-seller lists since 1992. They are taught in a number of Turkish universities and high schools.[1][2]

In 1993, Buket Uzuner was awarded Turkey's Yunus Nadi prize for the novel The Sound of Fishsteps, and in 1998 Mediterranean Waltz was named novel of the year by the University of Istanbul. She was made an honorary member of the International Writing Program, IWP of University of Iowa in 1996. She was also honored with a certificate of appreciation from the Senate of Middle East Technical University; METU in 2004.

She has referred to Turkish poet and novelist Attilâ İlhan, and Cervantes, Dostoyevski, Doris Lessing, Turkish woman writer Sevgi Soysal as major influences on her work.

Reviews

[Ozlem Bahar Oc]

Buket Uzuner’in anlattığı “kız neşesi” kavramı çok kıymetli ama bu kitapta anlattiklarini bir denemede de anlatabilirmiş kocaman bir kitap yazmaya maalesef gerek yokmuş

[Selin Bekar]

Tüm kız kardeşlerim okumalı. Bütün satırların altını çizmek istedim…

[Gamze Yalçınkaya]

Utanç içinde belirtmeliyim ki Spinozanın kim olduğu ve hayatına dair merağım bu kitapla birlikte başladı. Kitaptan daha çok beni etkileyen şeyse içerdeki çapraz okuma referansları. Neşenin gerçek bir direniş gücü olması ve kadınların bu neşeyi besleyip yayabilmesi, ilk defa cinsiyete yüklenmiş bir rolden ziyade, cinsiyeti saran bir zemin, temel bir başlangıç olarak vurgulanıyor.

[Aysegul Hatay]

Buket Uzuner'in değeri benim için çok farklı bir yerdedir. Türkiye gibi bir ülkede bir kadın edebiyatçı olarak değerinin yanında yıllardır anlatmak istediği konuların Türk kadınları için gelecekte daha iyi anlaşılacağını düşünüyorum. Sosyolojik bir takım gerçeklerle ilgili vermek istediği mesajlar, umarım gitmesi gereken yerlere gidiyor, ulaşması gereken zihinlere edebiyat vasıtasıyla ulaşıyordur, diyorum. Tüm kitaplarını çıkar çıkmaz okuduğum bir yazardır. Kimini diğerine göre daha fazla severim, kimini daha az. Ama her kitabını "iyi ki okudum" diye bitirmişimdir. Ki bu benim için çok önemlidir. 40 yıllık bir edebiyatsever ve naçizane 30 yıllık bir editör olarak severim kendisini vesselam.

Gelelim Kız Neşesi'ne. Bence çok güzel mesajları var ve bir solukta okunuyor. Kız Neşesi kavramının üzerine eminim üç cilt yazabilirdi. Bu kadar yazmasının, bu denli farklı bir içerikte tutmasının da ardında çokça neden olduğuna eminim. O nedenle iyi ki var diyorum ve herkese Kız Neşesi ile hem kızlarını tanıştırmalarını hem de kendileri tanışmadıysa tanışmaları için güzel bir bahane olmasını diliyorum.

[İrem Elvan]

Kitaplarının hepsini bayılarak okuduğum Buket UZUNER’in Su-Toprak-Hava-Ateş’ten oluşan Tabiat Dörtlemesini ayrı bir sevmiştim.
İçimizde var olduğunu derinden bildiğimiz halde zaman zaman unuttuğumuz, belki bastırdığımız dişil enerjimizin dünyanın dönebilmesi için ne kadar elzem olduğunu hatırlatan “kız neşesi” kavramını dilden dile yaydığı için Buket UZUNER’e bir kez daha teşekkür ederim..
Çok hızla ve keyifle okunan tatlış bir kitap olmuş. Sayesinde “Lady Sapiens- Tarihöncesindeki Kadına Dair Klişeler Yıkılıyor, J.KERNER, T.CIROTTEAU, E.PINCAS” ve “Seksen Unutulmuş Kadınla Dünya Tarihi, K.NELSON, O.MEIKLE” kitaplarını da kütüphaneme katmış oldum.

[Hulya Inci]

Hafif bir tebessümle okudum bu kitabı ve Buket Uzuner’in ‘Kız Neşesi’ tanımıyla ne anlatmak istediğini gayet iyi anladığımı, üstelikte bu tanımın çok haklı ve yerinde olduğunu düşünüyorum. Hani sokakta, parkta ya da herhangi bir yerde bir grup genç kız görürsünüz, kıkır kıkır gülüyorlardır, bir an içinde yüzünüzde bir gülümseyiş belirlenir, çünkü gülmek bulaşıcıdır. Bu gülüşme aynı yaş grubundaki erkekler de göremezsiniz çünkü onlar ciddi olmaları gerektiğini düşünerek yetişmişlerdir. Ama kızlar kıkır kıkırdır. Ve bu hal, kadınlar arasında bambaşka bir dayanışmaya yol açar. İşte bu kitapta Buket uzuner bunu anlatıyor. Çok keyifle okudum.

[Hülya Meier]

"Kız Neşesi" nin kaynağını ve niyetini anlamak üzerine kısa keyifli bilge kitap.

" Evet, BU kız neşesi dünyayı ve insanlığı güzelleştiren, yaşamı yaşamaya değer kılan, hayatta kalmayı sağlayan, yaraları saran, yenilgi veya felaketlerde 'kuyruğu dik tutmaya' yarayan, acıyı bak eyleyen, kıtlık ve savaşlarda taşla kaynayan suyu çorba diye içiren, bebekleri, öksüz ve yetim çocukları, yaralı askerleri, boynu bükükleri kucaklayarak canlı kalanları bir araya toplayıp, birbirlerine deva eden kadınların Yüce enerjisidir. "

[Aydın Tezcan]

Buket Uzuner'in birçok kitabını daha önce okumuştum.
Ama ne yazık ki bu kitabını tavsiye edemiyorum. 2-3 sayfada anlatılacak bir konuyu uzatarak, eski romanlarından bölümler, Tedx konuşmasının metnini ve internette bu konuda yazılanları vb. koyarak zorlama yazılmış kitap yapmış.
Konu çok anlamlı olmasına rağmen bu tür kitapları ben yayıncıların zoruyla tanınmış yazarların yazdığı, pek bir şey katmayan kitaplar olarak görüyorum. Benzerlerini başka meşhur yazarların da yaptığını gördüğüm bir tür "zorlama kitap" olmuş.

[Melis]

Benim mi için daraldı bu kitabı okurken diye düşünürken yorumlara baktım da yalnız değilmişim neyse ki…

Günümüz Türkiye’sinde kadınların yaşadığı her türlü zorbalık, kötülük, bastırılmanın sonucunda kadınların birbirini desteklemesiyle ortaya çıkan “girl power”, “kız neşesi” artık adına her ne diyorsanız, bir gazetede köşe yazısında da yazılabilirdi, bunun bir kitap olmasına gerek var mıydı bilemedim.

[Gözde Göksen]

İnsanın dişisine yapılmış tarihsel zorbalığın özeti. Sevgili Buket Uzuner, devasa bir kaynakça ve bunları araştırmasıyla, bu süreci sadelikle anlatıp, bazen başımızın öne düşmesini sağlayan durumlardan bizi silkeleyerek, o düzene karşı kız neşesini hatırlatan bu güzel denemeleriyle, yaşam enerjimizi yok etmeye çalışanlara karşı koyan güçlü bir gülümseme bırakmış. Bizi yetiştiren tüm ‘kocakarı’ lara selam olsun .

[Colette]

Sezen Aksunun yazdığı 7 tane ana, bacı, kadın, annenin okuduğu şarkıya benziyor. Feminizim bilmiyorsanız, kesişimsellikten vs haberiniz yoksa sırf ''trend'' diye kız neşesi kitabı yazılması inanılmaz gereksiz. Beyaz ulusalcı bayan neşesi olmuş. Olmamış yani

[Edush]

Kitap olmasina gerek olmayan yazilar butunu, surekli ayni sey tekrarlaniyor 2 sayfasa anlatilabilecek bir seyi kitap haline getirmek kadar sacma bir sey olamaz. Uzun zamandir bu kadar begenmedigim bir kitap olmamisti.

[Cansu Çetin]

“Kız Neşesi” olunca okumak istedim bu tabiri literatüre Buket Uzuner kattığı için. Çok beğendiğim yerler de oldu ama ben sanırım deneme türüyle çok barışık değilim. Olsun. Hızlı tüketime uygun bir kitaptı.

[Hale Yaman]

Kavram güzel ama bunu kitap haline getirmek için şişirmekten bir yıldız, "karşıki dağları ben yarattım" kibirinden bir yıldız kırdım. Çok severdim eski kitaplarını, bayramlar mı değişti biz mi büyüdük bilemedim ama yazarın burnunu bayağı büyümüş buldum.

[Gökçen]

Yazara güvenip aldım; tam bir hayal kırıklığı, zaman kaybı… 3 sayfada anlatılacak bir şeyi evirip çevirip, farklı kelimelerle 100 sayfaya çıkarmaya zorlamış gibi BU…

[Cansu]

İçim şişti...

[Eylül Elif]

konusu anlatışı denemesel olarak çok güzel ancak sondaki haber yazılarının katma değeri olmamıştı kitaba

[nehir]

yaaaaaani. fikir güzel ama çok tekrara düşüyor kendi içinde. çok daha kısa bir şekilde de verilebilirmiş. feminizm, cinsiyet araştırmaları vs. hakkında çok okuma yapan birini muhtemelen boğar.

[Sibel Sancakli]

Sürekli aynı şeyi tekrarlamış durmuş yani toplasan bir kaç sayfa olan bir şey, bir de BU diye her yerde vurgulamış gerçekten mi ya? Buket Uzuner mi yani BU mu? Bir kaç kitap önerisi var içinde onlardan bahsetmesi güzel onun dışında bana çok baştan savma özensiz geldi ne yalan söyleyeyim.