What do you think?
Rate this book
یادداشت‌های علم #7
يادداشتهای علم: جلد ۷
عنوان: يادداشت های علم 1346-1347 جلد هفتم؛ خاطرات هفت جلدی امير اسدالله علم؛ نویسنده: اسدالله علم؛ ویراستار: علینقی عالیخانی؛ تهران، کتابسرا، 1393؛ در 384 ص، شابک: 9789645506429؛ موضوع: تاریخ ایران قرن 20 م
484 pages, Hardcover
First published January 1, 2014
About the author
اسدالله علم
11 books21 followersاسدالله خان عَلَم امیر قاینات (مرداد ۱۲۹۸ بیرجند - ۲۵ فروردین ۱۳۵۷ آمریکا) مشهور به اسدالله علم، یکی از مهم‌ترین چهره‌های سیاسی دوران محمدرضا شاه پهلوی، وزیر دربار و نخست‌وزیر ایران پس از علی امینی از سال تیرماه ۱۳۴۱ تا اسفند ۱۳۴۲ پیش از حسنعلی منصور بوده است
وزیر دربار مشغول به کار ۱۳۴۵ – ۱۳۵۶ پس از حسین قدس نخعی و پیش از امیرعباس هویدا. رئیس دانشگاه پهلوی (دانشگاه شیراز فعلی) مشغول به کار ۱۳۴۳ – ۱۳۴۷ پس از لطفعلی صورتگر و پیش از حسن نهاوندی و فرماندار سیستان و بلوچستان
اسدالله علم در روز جمعه ۲۵ فروردین ۱۳۵۷ درگذشت. او یادداشت‌های روزانهٔ محرمانه‌ای به جای گذاشت و وصیت کرد که پس از مرگ وی و در زمانی که خاندان پهلوی روی کار نیست انتشار یابد. این یادداشت‌ها به عنوان گزارشی دقیق از وضعیت دربار پهلوی و شخص شاه اعتبار زیادی دارد. ده سال بعد از انقلاب و دگرگونی نظام سیاسی ایران، بانو ملک‌تاج علم و دو دختر او رودابه و ناز علم یک زبان بر این شدند که هنگام انتشار یادداشت‌ها شده است. این یادداشت‌ها در مجموعه‌ای هفت جلدی با ویراستاری دکتر علینقی عالیخانی زیر عنوان «یادداشت‌های علم» منتشر شده است. عالیخانی در گفتگویی به صدای آمریکا گفت: «این یادداشت‌ها را علم در زمان نگارش به سوییس می‌فرستاده است تا در بانک از آنها نگهداری شود
وزیر دربار مشغول به کار ۱۳۴۵ – ۱۳۵۶ پس از حسین قدس نخعی و پیش از امیرعباس هویدا. رئیس دانشگاه پهلوی (دانشگاه شیراز فعلی) مشغول به کار ۱۳۴۳ – ۱۳۴۷ پس از لطفعلی صورتگر و پیش از حسن نهاوندی و فرماندار سیستان و بلوچستان
اسدالله علم در روز جمعه ۲۵ فروردین ۱۳۵۷ درگذشت. او یادداشت‌های روزانهٔ محرمانه‌ای به جای گذاشت و وصیت کرد که پس از مرگ وی و در زمانی که خاندان پهلوی روی کار نیست انتشار یابد. این یادداشت‌ها به عنوان گزارشی دقیق از وضعیت دربار پهلوی و شخص شاه اعتبار زیادی دارد. ده سال بعد از انقلاب و دگرگونی نظام سیاسی ایران، بانو ملک‌تاج علم و دو دختر او رودابه و ناز علم یک زبان بر این شدند که هنگام انتشار یادداشت‌ها شده است. این یادداشت‌ها در مجموعه‌ای هفت جلدی با ویراستاری دکتر علینقی عالیخانی زیر عنوان «یادداشت‌های علم» منتشر شده است. عالیخانی در گفتگویی به صدای آمریکا گفت: «این یادداشت‌ها را علم در زمان نگارش به سوییس می‌فرستاده است تا در بانک از آنها نگهداری شود
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
October 14, 2026
جلد هفتم هم تمام شد که در واقع باید جلد اول می‌بود چون شامل یادداشت‌های سال ۱۳۴۶ و ۱۳۴۷ هست اما چون یادداشت‌ها چند سال بعد از انتشار جلد ششم پیدا شده بودند بعد از ویرایش به مجموعه اضافه شدند.
در دو سه ماهی که مشغول و درگیر این مجموعه بودم انگار در دربار ایران کنار وزیر دربار - امیر اسدالله علم - شاید نزدیکترین فرد به آخرین شاه ایران زندگی کردم، انقدر عادت کرده بودم به گذروندن روز و شب با این خاطرات که الان برام سخته یک مجموعه جدی دیگه رو شروع کنم.
فارغ از اطلاعات تاریخی مهمی که این یادداشت‌ها برای ما به جا گذاشتن چند نکته درباره شخصیت خود علم برای من چشمگیر و پررنگ هست:
۱. علاقه و ارادت مخلصانه‌ی این آدم به شاه. در جلدهای اول خواننده فکر میکنه اینها تملقات و چاپلوسیه اما به مرور زمان و با گذشت سالها باورپذیری صحبت‌های علم بیشتر میشه و در نهایت میشه تعلق خاطر واقعی او رو درک و باور کرد.
۲. علاقه‌ی مفرط علم به زیبارویان که به خودی خود نوعی فساد اخلاقیه! در طول هفت جلد دختران بی‌شماری میان و میرن که با علم رابطه‌ای داشتن ولو در حد صرف یک فنجان قهوه، اما اینکه علم این واقعیت رو نه تنها پنهان نمیکنه بلکه شفاف و صریح در یادداشت‌های خودش میاره برام قابل تحسینه چون حداقل نشانگر عدم خودسانسوری ست!
۳. تسلط خوب علم به ادبیات و مخصوصا شعر فارسی. استفاده از ابیات و ضرب المثل های مختلف فارسی که نشانگر سوادش در این زمینه ست.
و در آخر ذکر این نکته که او صراحتا در نوشته‌ها وصیت کرده بود که یادداشت‌هاش پنجاه سال بعد از مرگش برای خوانش همگان منتشر بشه و خب به این وصیت عمل نشد. طبق خواسته‌اش این یادداشت‌ها باید در سال ۱۴۰۷ منتشر میشدن ولی خب چرخ روزگار اونطور که ما میخواهیم نمیچرخه و چهارده سال بعد از مرگ او با رضایت همسر و دو دخترش این یادداشت‌ها که در صندوق امانات بانک در سوییس نگهداری می‌شد با ویرایش علینقی عالیخانی منتشر شدند. اینکه خانم ملک‌تاج علم راضی شد با انتشار این مجموعه جزییات زندگی خصوصی همسرش و وقایع دربار رو افشا کنه هم در نوع خودش بسیار جالبه و در عین حال تعهد ایشون به ثبت تاریخ رو نشون میده.
عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک
آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد
در دو سه ماهی که مشغول و درگیر این مجموعه بودم انگار در دربار ایران کنار وزیر دربار - امیر اسدالله علم - شاید نزدیکترین فرد به آخرین شاه ایران زندگی کردم، انقدر عادت کرده بودم به گذروندن روز و شب با این خاطرات که الان برام سخته یک مجموعه جدی دیگه رو شروع کنم.
فارغ از اطلاعات تاریخی مهمی که این یادداشت‌ها برای ما به جا گذاشتن چند نکته درباره شخصیت خود علم برای من چشمگیر و پررنگ هست:
۱. علاقه و ارادت مخلصانه‌ی این آدم به شاه. در جلدهای اول خواننده فکر میکنه اینها تملقات و چاپلوسیه اما به مرور زمان و با گذشت سالها باورپذیری صحبت‌های علم بیشتر میشه و در نهایت میشه تعلق خاطر واقعی او رو درک و باور کرد.
۲. علاقه‌ی مفرط علم به زیبارویان که به خودی خود نوعی فساد اخلاقیه! در طول هفت جلد دختران بی‌شماری میان و میرن که با علم رابطه‌ای داشتن ولو در حد صرف یک فنجان قهوه، اما اینکه علم این واقعیت رو نه تنها پنهان نمیکنه بلکه شفاف و صریح در یادداشت‌های خودش میاره برام قابل تحسینه چون حداقل نشانگر عدم خودسانسوری ست!
۳. تسلط خوب علم به ادبیات و مخصوصا شعر فارسی. استفاده از ابیات و ضرب المثل های مختلف فارسی که نشانگر سوادش در این زمینه ست.
و در آخر ذکر این نکته که او صراحتا در نوشته‌ها وصیت کرده بود که یادداشت‌هاش پنجاه سال بعد از مرگش برای خوانش همگان منتشر بشه و خب به این وصیت عمل نشد. طبق خواسته‌اش این یادداشت‌ها باید در سال ۱۴۰۷ منتشر میشدن ولی خب چرخ روزگار اونطور که ما میخواهیم نمیچرخه و چهارده سال بعد از مرگ او با رضایت همسر و دو دخترش این یادداشت‌ها که در صندوق امانات بانک در سوییس نگهداری می‌شد با ویرایش علینقی عالیخانی منتشر شدند. اینکه خانم ملک‌تاج علم راضی شد با انتشار این مجموعه جزییات زندگی خصوصی همسرش و وقایع دربار رو افشا کنه هم در نوع خودش بسیار جالبه و در عین حال تعهد ایشون به ثبت تاریخ رو نشون میده.
عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک
آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد
February 15, 2015
علم به وضوح خيلي از مسائل حساس و طبعا پراهميت سياسي و امنيتي را نميگويد. اسم خيلي از آدم ها را نمي نويسد و انگيزه ي خيلي از اعمالش آشكار نيست. بنابراين نبايد از اين كتاب انتظار افشاي پشت پرده ها يا باز كردن گره هاي تاريخي را داشته باشيد. به علاوه چون ويراستاران كتاب هيچكدام كار تحقيقي و سندپژوهي براي تكميل و تدقيق و توضيح حرف هاي علم انجام نداده اند و به صرف اصلاح نگارشي متن اكتفا كرده اند بازهم ارزش تاريخي آن كم تر شده است.
با همه ي اين احوال چند نكته در متن هست كه هم بامزه است هم شايد مهم. مثل اختلافات علم و هويدا و ارشير زاهدي و كينه اي كه از آنها در دل دارد و حسادتي كه به آنها ميكند. يا تلاش مصرانه ي علم براي تغيير نظر شاه و تاثيرگذاري بر او در بعضي موارد مثل استقلال بحرين كه كم و بيش روشن است به دستور و هدايت انگليسي هاست. و دست آخر هم رابطه ي پنهاني و شرم آور علم با دختري فرنگي كه از او با عنوان دوست ياد ميكند. در صفحات پاياني كتاب ماجراي حامله شدن اين زن هم نقل ميشود. علم و شاه هردو به شدت زنباره و عياش اند و اين حتي حالا هم براي من آزاردهنده است. اينكه فكر كنم حاكمان مملكتم
روزي انقدر حقير و كوچك بوده اند.
پ.ن: زبان علم شسته و رفته، بي تكلف و شخصي ست . نميدانم ميشود نمونه هايي شبيه به اين را در نوشته هاي شخصي اصحاب سياست امروز هم يافت يا نه؟
با همه ي اين احوال چند نكته در متن هست كه هم بامزه است هم شايد مهم. مثل اختلافات علم و هويدا و ارشير زاهدي و كينه اي كه از آنها در دل دارد و حسادتي كه به آنها ميكند. يا تلاش مصرانه ي علم براي تغيير نظر شاه و تاثيرگذاري بر او در بعضي موارد مثل استقلال بحرين كه كم و بيش روشن است به دستور و هدايت انگليسي هاست. و دست آخر هم رابطه ي پنهاني و شرم آور علم با دختري فرنگي كه از او با عنوان دوست ياد ميكند. در صفحات پاياني كتاب ماجراي حامله شدن اين زن هم نقل ميشود. علم و شاه هردو به شدت زنباره و عياش اند و اين حتي حالا هم براي من آزاردهنده است. اينكه فكر كنم حاكمان مملكتم
روزي انقدر حقير و كوچك بوده اند.
پ.ن: زبان علم شسته و رفته، بي تكلف و شخصي ست . نميدانم ميشود نمونه هايي شبيه به اين را در نوشته هاي شخصي اصحاب سياست امروز هم يافت يا نه؟
July 25, 2021
نسبتا ضعیف بود به جلد های پیشین
May 18, 2019
در واقع جلد اول
Displaying 1 - 4 of 4 reviews