Tymianowa to wieś położona w Beskidzie Niskim, kusząca turystów wizją odpoczynku wśród łąk pachnących tymiankiem i bukowych lasów, których szum przywodzi na myśl dawne opowieści. To tutaj w cerkwi stoi tajemniczy anioł w kapeluszu, przygarniający zbłąkanych wędrowców, a Madonna z cudem ocalałej ikony patrzy tak, jakby rozumiała każdego, komu pękło serce. Nic więc dziwnego, że to miejsce wraz z gościnnymi progami Wolnej Chaty Bukowiny staje się nie tylko przystankiem na wakacyjnej trasie, ale również schronieniem dla tych, którzy chcą rozpocząć kolejny rozdział w swoim życiu. To tutaj również splatają się losy Tekli – zmarłej od dziesięcioleci Łemkini uważanej za wiedźmę – oraz Marty, właścicielki pensjonatu, która wciąż dźwiga ciężar własnego bólu. Co się stanie, gdy deweloperzy połakomią się na starą chyżę należącą kiedyś do wioskowej czarownicy? Czy gwałtowne burze, roje os i dziwne zachowanie niektórych mieszkańców to tylko przypadek czy... klątwa bosorki? Rozwiązanie zagadki może być trudniejsze, niż się z początku zdaje...
Pierwszy tom cyklu "Pogranicze" przenosi czytelnika w scenerię swojską, a jednocześnie pełną dawnych łemkowskich wierzeń, bolesnych historii i mrocznych sekretów. To opowieść o ludziach próbujących poskładać swoje życie na nowo – z dobrych chwil nawlekanych cierpliwie, niczym paciorki na łemkowskiej krywulce.
„Bosorka” Natalii Przeździk to powieść, która na pierwszy rzut oka wpisuje się w nurt literatury obyczajowej osadzonej w malowniczym, prowincjonalnym krajobrazie, jednak bardzo szybko okazuje się czymś znacznie więcej - subtelnym, wielowarstwowym obrazem miejsca, ludzi i pamięci, która nie chce dać o sobie zapomnieć.
Autorka prowadzi czytelnika do Tymianowej - przestrzeni niemal namacalnej, pulsującej rytmem natury i codzienności niewielkiej społeczności. To jedna z największych sił tej książki: umiejętność budowania klimatu. Przeździk pisze w sposób plastyczny, ale nie przesadzony - jej język jest lekki, momentami wręcz kojący, a jednocześnie potrafi niepostrzeżenie zagęścić atmosferę i wprowadzić niepokój. W tej prozie czuć zarówno ciepło, jak i cień - i właśnie ten kontrast sprawia, że historia nabiera głębi.
Na szczególne uznanie zasługuje sposób, w jaki autorka wplata w narrację elementy kultury łemkowskiej. Nie są one dodatkiem ani tłem edukacyjnym, lecz integralną częścią świata przedstawionego. Dzięki temu powieść nie tylko angażuje emocjonalnie, ale też poszerza perspektywę czytelnika. Widać tu dużą dbałość o autentyczność - zarówno w warstwie obyczajowej, jak i historycznej.
Bohaterowie to kolejny mocny punkt tej książki. Są wyraziści, różnorodni i co najważniejsze wiarygodni. Autorka unika schematów, pozwalając postaciom mieć swoje słabości, sprzeczności i tajemnice. Relacje między nimi zostały oddane z dużym wyczuciem - zarówno te oparte na bliskości i wsparciu, jak i te, w których ujawniają się napięcia czy uprzedzenia. Dzięki temu społeczność przedstawiona w powieści żyje własnym życiem i nie sprawia wrażenia literackiej konstrukcji.
„Bosorka” wyróżnia się także umiejętnym balansowaniem między codziennością a nutą tajemnicy. Wątki inspirowane ludowymi wierzeniami i legendami nie dominują fabuły, ale nadają jej specyficznego, lekko niepokojącego tonu. To raczej sugestia niż dosłowność i właśnie w tej niedopowiedzianej sferze książka działa najmocniej, zostawiając czytelnika z pytaniami, zamiast prostych odpowiedzi.
Nie oznacza to jednak, że powieść jest pozbawiona słabszych stron. Momentami można odczuć pewną nierówność tempa, fragmenty bardziej refleksyjne spowalniają narrację na tyle, że nie każdy czytelnik uzna to za zaletę. Zdarza się też, że liczba poruszanych tematów - od historii i tożsamości, przez relacje społeczne, po wątki bardziej sensacyjne - sprawia wrażenie lekkiego rozproszenia. Nie wszystkie z nich wybrzmiewają z równą siłą.
Mimo to „Bosorka” pozostaje książką spójną emocjonalnie i bardzo świadomie napisaną. To opowieść o ludziach, którzy próbują odnaleźć swoje miejsce - w świecie, wśród innych, ale też w samych sobie. O pamięci, która potrafi budować i dzielić. O tym, że to, co niewidoczne na pierwszy rzut oka, często ma największy wpływ na nasze życie.
Subiektywnie odbieram tę powieść jako jedną z tych historii, które nie epatują dramatyzmem, a jednak zostają w czytelniku na długo, przede wszystkim dzięki atmosferze i autentyczności. To literatura, która nie krzyczy, lecz mówi spokojnie i uważnie, a przez to trafia głębiej.
To moje kolejne spotkanie z twórczością autorki. Książka "Bosorka" rozpoczyna nową serię "Pogranicze". Muszę od razu wspomnieć, że książka została pięknie wydana. Stylistyka i język jakim posługuje się pisarka jest bardzo lekki i przyjemny w odbiorze co sprawia, że książkę czyta się w zawrotnym tempie. Mi zapoznanie się z losami bohaterów zajęło jeden wieczór. Od pierwszych stron zostałam wciągnięta do małego świata mieszkańców Tymianowej i z dużym zainteresowaniem oraz zaangażowaniem śledziłam to co działo się w ich życiu. Swoją drogą lubię takie małe społeczności, gdzie wszyscy się znają, mogą na siebie liczyć, chociaż nie brakuje tutaj również niesnasek i plotek, a to głównie za sprawą tego, że w tej miejscowości funkcjonują różne kultury i wyznania. Fabuła została w interesujący sposób nakreślona, przemyślana i dobrze poprowadzona. Bohaterowie zostali w barwny, niejednoznaczny i autentyczny sposób wykreowani. To postaci, które mają swoje wady i zalety, borykają się z różnymi mniejszymi bądź większymi problemami, zdarza się im popełniać błędy, dlatego tak łatwo się z nimi utożsamić w niektórych przypadkach podzielając podobne troski i dylematy moralne. Jestem pewna, że z powodzeniem moglibyśmy spotkać ich w rzeczywistości. W tej opowieści teraźniejszość przeplata się z przeszłością. A dokładniej losy Marty - właścicielki pensjonatu w intrygujący sposób splatają się z losami zmarłej przed laty Łemkini - Tekli. Marta od samego początku zaskarbiła sobie moją sympatię, jednak czułam, że dźwiga na swoich barkach traumy i wspomnienia, które mocno mnie poruszą i nie pomyliłam się.. Istotną rolę w tej historii odgrywają oczywiście postaci drugoplanowe, które wprowadzają sporo zamieszania do życia Marty, dostarczając zarówno jej samej jak i Czytelnikowi wielu skrajnych emocji i wrażeń. Mowa o sąsiadach kobiety, mieszkańcach Tymianowiej oraz gościach pensjonatu. Muszę przyznać, że zaczynając czytać książkę nie spodziewałam, że ta historia potoczy się właśnie w takim kierunku.. ani kto będzie stał za nieprzyjemnymi, wręcz traumatycznymi wydarzeniami dziejącymi się we wsi.. Muszę przyznać, że autorka naprawdę świetnie trzymała w napięciu i dobrze kreśli portrety psychologiczne wszystkich postaci. Ważnym elementem tej powieści są łemkowskie zwyczaje, tradycje oraz wierzenia. Przyznaje, że wcześniej się tym nie interesowałam, ale po lekturze tej książki chciałam zgłębić wiedzę. Autorka w swojej powieści porusza wiele ważnych, życiowych i ponadczasowych tematów, które tak naprawdę mogą spotkać każdego z nas czy naszych bliskich. Mowa o trudnych relacjach rodzinnych i międzyludzkich, stracie czy samotności. W tej historii nic nie jest czarno - białe, a pozory bardzo często mylą. "Bosorka" to emocjonująca, miejscami poruszająca i wartościowa historia o poszukiwaniu siebie, zmianach, trudnych wyborach, marzeniach, przyjaźni, a także nadziei na lepsze jutro. Autorka swoją opowieść zakończyła w taki sposób, że jak na szpilkach wyczekuję ciągu dalszego... Jestem szalenie ciekawa jak dalej Natalia poprowadzi losy Marty oraz pozostałych mieszkańców Tymianowej. Polecam!
„Bosorka” to pierwszy tom serii „Pogranicze” autorstwa Natalii Przeździk. To dla mnie kolejne miłe spotkanie z twórczością tej autorki. Pani Natalia czaruje słowem zachęcając do sięgnięcia po kolejne jej powieści. Tym razem autorka zabiera nas do Tymianowej, małej wioski leżącej w Beskidzie Niskim. Tu czas płynie wolniej a kultura łemkowska miesza się z kulturą polską. Ludzie modlą się w jednej świątyni. Chociaż ich liturgie się znacznie różnią to stara cerkiew pełni funkcję wspólną. Raz mszę odprawia duchowny rzymskokatolicki a raz greckokatolicki. Mieszkańcy żyją obok siebie w pełnej zgodzie. Właśnie tu swoją agroturystykę prowadzi główna bohaterka Marta, kobieta po przejściach, która miała dość życia w dużym mieście. Marta przyjaźni się z Nadią, kobietą o łemkowskim pochodzeniu, która organizuje dla turystów liczne atrakcje związane z poznawaniem kultury łemkowskiej. Małą wioską nagle wstrząsają nieoczekiwane wydarzenia. Wieloletni duszpasterz opuszcza parafię a na jego miejsce przyjeżdża ksiądz o dość kontrowersyjnych poglądach, który skłóca żyjącą dotąd w zgodzie społeczność. Dodatkowo spokój burzy wiadomość, że chata w której niegdyś mieszkała Tekla, kobieta uważana za bosorkę (czarownicę) ma zostać zburzona a na jej miejscu powstanie ośrodek wypoczynkowy. Wokół chaty uważanej dotąd za nawiedzoną zaczynają się dziać różne dziwne rzeczy. Na domiar tego wszystkiego ktoś celowo truje miejscowe zwierzęta. Natalia Przeździk pięknie opisała tu piękno przyrody, miejscowe zwyczaje oraz ginącą już kulturę łemkowską. Przedstawiła historię tego wydawałoby się spokojnego regionu, dawne wierzenia i zwyczaje ludności. Wyraźnie słyszałam tu melodie łemkowskich piosenek a zapach ziół roztaczał się dookoła. Książkę czytało mi się bardzo lekko i płynnie. Autorka posłużyła się pięknym językiem, który dodawał książce niepowtarzalnego klimatu. Na duży plus zasługuje piękna szata graficzna z barwionymi brzegami i ożywającymi ilustracjami. Bardzo miło spędziłam czas czytając tę lekturę. Niecierpliwie czekam na kolejną jej część.
Tymianowa nie jest zwyczajną wsią. Otoczona bukowymi lasami i polami tymianku łączy w sobie przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. W zabudowie wsi zapisana jest historia koegzystencji Łemków i Polaków, tu splatają się ich losy i tradycje. To miejsce, gdzie jedna świątynia jest zarówno grekokatolicką cerkwią, jak i rzymskokatolickim kościołem, a szum bukowych zagajników przerywa czasem krzyk dzikiego ptaka.
To tutaj trafia główna bohaterka Marta i zakłada swój pensjonat. Dotknięta ciężkimi życiowymi doświadczeniami szuka ukojenia w ciszy i otaczającej ją przyrodzie , a także próbuje poskładać swoje życie na nowo. Niestety spokój mieszkańców burzy wiadomość o planach wyburzenia chyży (chaty) zmarłej wiele lat temu miejscowej bosorki (wiedźmy). Postanowiono na jej miejsce wybudować luksusowy budynek. To wszystko uruchamia ciąg niekończących się wypadków i magicznych zdarzeń, bo jak wyjaśnić to, że nieustępliwych robotników z miasta chcących wykonać zlecone zadanie zastaje nagła gwałtowna burza, atakują roje wściekłych os, czy zaskakuje ukryty pod ziemią schron ? To klątwa bosorki, czy tylko intrygujące przypadki ? Mieszkańcy stają w obronie domu tymianowskiej znachorki, a Marta zaczyna czuć z nią zaskakującą łączność.
Książka ta jest moim wyjściem ze strefy czytelniczego komfortu. Zwykle nie czytam powieści obyczajowych, ale zaintrygował mnie opis i postanowiłam dać jej szansę. Wątek tajemnic z przeszłości dodatkowo się do tego przyczynił, bo jestem miłośniczką tego typu zabiegów fabularnych. Mimo, że nie wszystkie wątki mi się podobały, to i tak czytałam tą pozycję z ciekawością oraz zainteresowaniem. Śliczna dekoracja stron książki i kody qr, odsyłające do krótkich filmików, nawiązujących do fabuły pozwalały mi jeszcze bardziej poczuć klimat Tymianowej. Obecność ciągłych zaskakujących przygód, nie zaburzała jednak uczucia spokoju, sielskości i tajemniczości płynących z kart powieści. Na pewno siegnę po kolejne części tej serii, bo "Bosorka" to dopiero początek tej historii.
„Bosorka” to książka, która naprawdę mnie zaskoczyła. Wcześniej nie znałam twórczości tej autorki, ale po tej historii wiem już, że mam co nadrabiać.
Akcja rozgrywa się w Tymianowej, niewielkiej wsi w Beskidzie Niskim. To miejsce ma w sobie coś niezwykłego, z jednej strony spokojne, pełne natury i pięknych krajobrazów, a z drugiej skrywające dawne wierzenia, legendy i historie, które wciąż żyją w pamięci mieszkańców. Autorka bardzo dobrze oddała klimat tej okolicy.
Historia skupia się między innymi na Marcie, właścicielce pensjonatu, która próbuje poukładać swoje życie na nowo, oraz na Tekli-Łemkini, którą przed laty mieszkańcy uznali za wiedźmę. Gdy pojawia się zagrożenie dla starej chyży związanej z jej historią, zaczynają dziać się dziwne rzeczy. Pojawia się pytanie, czy to tylko zbieg okoliczności czy może jednak klątwa bosorki naprawdę istnieje.
Autorka bardzo dobrze buduje napięcie i tajemnicę, przez co cały czas chce się czytać dalej i odkrywać kolejne elementy tej historii.
Co ciekawe, połowę książki poznałam w formie audiobooka na Storytel, kiedy w końcu zabrałam się za porządki w ogrodzie. I muszę powiedzieć, że ta historia świetnie sprawdziła się również w tej formie.
Dużym plusem był też dla mnie wątek kultury i historii Łemków. Wcześniej właściwie niewiele o nich wiedziałam, kojarzyłam tylko samą nazwę. Dzięki tej książce mogłam dowiedzieć się czegoś więcej o ich tradycjach, wierzeniach i historii, co było bardzo ciekawym dodatkiem do całej fabuły.
Mocnym, choć trudnym elementem książki jest również wątek trucia zwierząt. Dla mnie był on momentami naprawdę ciężki (zwłaszcza że sama mam trzy koty), ale jednocześnie dobrze wpasował się w całą historię i dodatkowo budował napięcie.
To pierwszy tom serii i zdecydowanie jestem ciekawa kolejnych części. Jeśli utrzymają podobny klimat tajemnicy, lokalnych legend i ludzkich historii, to z przyjemnością po nie sięgnę.
BOSORKA Cykl: Pogranicze tom 1 @natalia.przezdzik_pisarka @wydawnictwodobrestrony
"Czasem musi minąć kilka pokoleń, by zapomnieć o traumach. A często jest tak, że po drodze zdobywa się nowe."
BOSORKA to książka, która wchodzi pod skórę powoli niemal niezauważalnie. A potem już nie chce z niej wyjść.
Tymianowa nie jest tylko miejscem na mapie. To przestrzeń, która oddycha wspomnieniami, bólem i czymś jeszcze… czymś, czego nie da się do końca nazwać. Czytając, ma się wrażenie, jakby każdy szelest liści, każda cisza i każde spojrzenie miały znaczenie. Jakby coś obserwowało cierpliwie, od lat. Najmocniej wybrzmiewa tu historia Marty. Jej samotność, zmęczenie, próba poukładania życia na nowo to wszystko jest tak prawdziwe, że momentami aż niewygodne. To nie jest bohaterka, którą się podziwia. To bohaterka, którą się rozumie. I której po prostu chce się kibicować.
A gdzieś obok niej Tekla. Obecna i nieobecna jednocześnie. Niby tylko opowieść sprzed lat, a jednak czuć jej ciężar w każdej stronie. W tej historii przeszłość nie jest zamknięta. Ona wraca. Przypomina o sobie. I domaga się uwagi.
To, co najbardziej porusza, to nie sama tajemnica ani pytanie o klątwę. To emocje ciche, niedopowiedziane, czasem tłumione przez lata. Strata żal tęsknota… ale też potrzeba bliskości i nowego początku.
BOSORKA to historia o tym, że nie wszystko da się zostawić za sobą. I że czasem, żeby iść dalej, trzeba najpierw spojrzeć wstecz.