Karin Amatmoekrim was born in 1976, in Paramaribo, Suriname. She emigrated to the Netherlands in 1981 and has been living in Amsterdam since 1999. She studied modern literature at the University of Amsterdam.
Met aandacht gelezen, dit essay van Karin Amatmoekrim. Het heeft soms een wat wetenschappelijke stijl maar het heeft me toch in mijn hart geraakt.
In haar slotwoord is ze bescheiden over de impact van haar essay: "Ik weet ook wel dat dit boekje een gefluisterd gedicht is in een storm die alleen maar aan kracht lijkt toe te nemen. Maar ik beschouw het als een wens, en als een bezwering: dat de sombere toekomst die ons tegemoet lijkt te komen, niet zal plaatsvinden. Dat we hem samen nog kunnen afwenden. Alleen al de poging is de moeite waard. Het is, wat dat betreft, net als de liefde. Misschien lukt het niet, misschien ontglipt het je. Maar als we erbij in de buurt kunnen komen, zijn we al rijker dan zij die de liefde bij voorbaat hebben afgewezen."
“Wat ik heb geleerd is dat identiteiten nooit rond of af zijn. Migranten begrijpen dit. Wij verhouden ons tot verschillende werelden en leggen, zoals mijn moeder in mijn jeugd, soms de ene identiteit af om vervolgens in een andere te glijden naar gelang de situatie dat verlangt. We bestaan niet uit één stuk: er is niet een naadloos narratief van goed of slecht, van winnaars of verliezers. We halen er eer uit dat we kunnen bestaan op verschillende plekken en - belangrijker nog - dat we op die plekken de mensen als eigen aan onszelf kunnen zien. Dat is wat de moderne Nederlandse samenleving kan leren”
Is het radicaal om hoopvol te zijn als de hele wereld in de fik staat?
“….Het is, wat dat betreft, net als liefde. Misschien lukt het niet, misschien ontglipt het je. Maar als we erbij in de buurt kunnen komen, zijn we rijker dan zij die de liefde bij voorbaat hebben afgewezen.”
Een kritisch en bijzonder hoopvol pleidooi voor het begrip (van) de Ander die de Nederlandse identiteit voor altijd veranderd maar bovenal verrijkt heeft.
p. 64: "Het is een goed idee om te zijn wat het Westen de rest van de wereld voorhoudt: om een plek te zijn van medemenselijkheid, waarheid, gelijkwaardigheid. Een idee dat helaas in werkelijkheid niet méér is dan dat; een gedachteoefening. En de grote tragiek van onze tijd schuilt erin dat zelfs die gedachteoefening uit de gratie is gevallen."
Interessant en nodig. Maar doordat het werd verkocht als ‘een nieuw verhaal voor Nederland’ had ik verwacht dat het wat toegankelijker en krachtiger zou zijn. Ik miste vuur en trots. Alleen al de constructie van de Ander - waar het hele boek omheen geschreven is - is een complex filosofisch begrip. Daarmee krijg je de meerderheid niet mee. Ik vraag me af voor wie het boek geschreven is. Maar toch, waardevolle en mooie nieuwe inzichten opgedaan.
Kijk, ik sta wel achter het idee, en ik vond de geschiedenis over de Ander vanuit de Bijbel zeker interessant. En bij vlagen herkenbaar. Maar heel sterk vond ik het ook weer niet. Ik had wat meer vlammen verwacht, met name over de liefde, gezien de titel.
Een prachtig boek over hoe vasthouden aan een comfortabel, simpel wereldbeeld ons verarmt.
Hoe "de Ander" (afkomst, gender, geloof, etc) ons juist niet verarmt of vervaagt maar verrijkt en leert.
Dat complexiteit omarmd moet worden om jezelf te doen groeien en gelukkiger te zijn, om meer van het leven te ervaren.
De strijd tegen de Ander is immers een strijd tegen jezelf geworden, wat vaak frustrerend is.
Het idee dat het simpele beeld van de wereld meer fout dan goed doet is natuurlijk breder te trekken (e.g. klimaat), maar in elk opzicht is het verschuilen van de complexiteit iets wat meer schade oplevert, ookal zij het zo fijn om niet te veel te hoeven denken en om niet aan zelfreflectie van je eigen fouten te hoeven doen. Dit boek geeft hier een terechte menselijke tak aan.
Helaas is het vanzelfsprekend lastig hier uit te komen, gezien het economische systeem empathie probeert te verbieden. Hoe zou je anders grondstoffen kunnen winnen, mensen uitbuiten en rijkdom (wat een blijvende motivatie voor velen is) kunnen hebben?
De Ander mag nooit "ons" worden, want dan worden zij die bepalen ook "ons" en niet meer "beter dan" ons.
Scherp, geestig, soms cynisch, maar vaker wijs en mild verslag van het welbevinden gedurende de laatste jaren dit nogal etnofobe Nederland. Over de publieke zaak, de politiek, de houding ten opzichte van de ander. De ander die ontmenselijkt moet worden om aan wreedheden te kunnen onderwerpen. De ander die, hoe lang je ook hier woont, als je niet wit bent nooit een Nederlander zal worden,. De ander die ongevraagd zoveel haat en neerbuigendheid over zich heen krijgt. Ja, over al die nare Nederlanders en maar een paar leuke. En toch kan ze de moed en de grootsheid opbrengen om optimisme te tonen en in die grauwheid liefde en toekomst te ontwaren. Bewonderenswaardig.
Amatmoekrim schreef een zeer leesbaar, kritisch boek. Haar rake kritiek gaat vooral over het zelfbeeld van Nederland, dat mensen van kleur nog te vaak bestempelt als 'de Anderen'. Maar uiteindelijk schetst Amatmoekrim ook een hoopvol perspectief. '"Zowel migranten als autochtone Nederlanders [zijn] in meer of mindere mate een vertrouwde plek verloren. Dat verlies is een gegeven, en het is aan ons om in dat verlies iets van schoonheid te vinden." Zij doet daartoe een wonderschone aanzet.
Wat een boeiend, prikkelend essay over identiteit, migratie en de ‘bezorgde burger’. Ze onderzoekt kritisch de Westerse beschaving en beeldvorming rond de Ander en ze houdt ons daarbij een spiegel voor. Een toegankelijk en confronterend boek dat aanzet tot nadenken. Ze pleit ervoor het andere verhaal te vertellen vanuit empathie voor die Ander. Helaas zullen de meeste 'bezorgde burgers' dit boek niet lezen. Neemt niet weg dat haar essay en pleidooi wel versterkend werkt voor degenen die het boekje wél zullen lezen.
Goed om dit onderwerp (het idee van 'Ons vs de Ander' in Nederland) weer front and centre te nemen. Zeker waardevol om specifiek naar de Nederlandse context te kijken. Voor mensen die (redelijk) veel kennis hebben op dit gebied staat er misschien niet veel nieuws. Ook vond ik de referenties naar de queer gemeenschap niet erg uitgewerkt (vergeleken met focus op migratieachtergrond).
Genuanceerd politiek pamflet over “ de ander” . Gaat veel verder dan : when in Rome do as Romans do. Meer de gedachte: wat kun je aan elkaar hebben als je eenmaal accepteert dat we toch niet zo anders zijn. Wat me ook raakte was de opmerking hoe Nederland immigranten ook beïnvloedt zoals de na twaalf jaar Nederland terugkerende Syriër die Nederlandse gebruiken had overgenomen eenmaal terug in zijn geboorteland. Graag had ik nog gewild dat de schrijfster het thema aansnijdt of de huidige problematiek slechts een hobbel in de weg is of dat beschaving toch echt slechts skin deep is.
Wat een prachtig essay heeft Amatmoekrim neergezet, met een regenboog aan emoties. Woede, schaamte, hoopvol, verdriet. Kort maar krachtig, zeer krachtig, en een absolute aanrader voor letterlijk iedereen (dus niet alleen de linkse wokies).
Ik bevind me in de vreemde positie dat ik veel herken van wat de schrijfster omschrijft over hoe je als migrant/vluchteling in Nederland "verwelkomd" wordt, deels uit verhalen van mijn ouders de vluchtelingen en deels uit mijn eigen observaties hoe mensen met hen (en mij als 2e generatie) omgaan, maar waarbij de schrijfster steevast vasthoudt aan het idee dat alle migranten en vluchtelingen niet-wit zijn met een koloniaal verleden, behalve de stroom Oekraïners uit de meest recente oorlog. Grotendeels heeft ze natuurlijk gelijk, maar het maakt wel dat ik me Anders voel tijdens en na het lezen van dit betoog.
Een interessante en noodzakelijke geschiedenisles, goed geschreven en met hoop richting de toekomst. Het liet me stilstaan en nadenken, maar ook soms pauzeren door de dissonantie tussen het beschrevene en mijn eigen situatie.
Amatmoekrim maakt in haar essay treffend inzichtelijk hoe historisch gezien "de Ander' vanuit overwegend imperialistische, fascistische en kapitalistische motieven als dusdanig wordt geconstrueerd.
Grenzend Aan Liefde biedt daarmee in tijden van alomtegenwoordige ontmenselijking en apathie jegens kwetsbare groepen een urgent en hartverwarmend pleidooi voor meer begrip en solidariteit met de Ander.
"Het is, wat dat betreft, net als liefde. Misschien lukt het niet, misschien ontglipt het je. Maar als we erbij in de buurt kunnen komen, zijn we al rijker dan zij die de liefde bij voorbaat hebben afgewezen."
Zeker het (her)lezen waard.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Warmbloedige hartekreet en oproep de haat in de samenleving voorbij te komen. Met iets dat grenst aan liefde. Amatmoekrim noemt het zelf een gefluisterd gedicht in de storm. Je moet dus goed luisteren om het te verstaan. En te ontdekken dat Ander al lang een van ons geworden is. En dat dat ons verrijkt. Omarm dat en heb lief.
Amatmoekrim schrijft misschien wel het mooiste Nederlands dat ik tegenkom. Haar boeken zijn alleen al om die reden een feestje.
Maar net als de schrijver vroeg ik me hier en daar af hoe vaak we dit nog moeten ontdekken, zonder dat het boek doet wat de ondertitel belooft - een nieuw pad. Of ten minste een nieuwe stip op de horizon?
'Maar het échte Nederland, het complexe, gefragmenteerde en gekleurde Nederland, is op dit moment tot wasdom aan het komen.' #DeZinVanHetBoek
Wat weet Karin Amatmoekrim toch goed te duiden wat er loos is met onze witte Westerse cultuur, en wat bewonder ik haar erom dat ze desondanks optimistisch blijft.
very good and useful; I liked the analysis better than her description of the way forward. Plus: was Holland really so uniform as she suggests? The divide between protestant Holland and catholic south was very deep. Radboud University (and Free University Amsterdam) as means and monuments of integration of Catholics and the so-called 'small people'.
Voelt een beetje lullig om 3 sterren te geven want ik ben het eens met het overgrote deel van dit essay maar ik vond het niet heel baanbrekend, en ik hoopte op een iets meer uitgebreid verhaal over liefde en een nieuw verhaal. Desalniettemin heel mooi geschreven en raak.
Grimmig maar hoopvol - misschien tegen beter weten in. In ieder geval een pleidooi om te kiezen voor liefde in plaats van haat en angst, daar ben ik bij.
Boekje aangeschaft omdat ik Amatmoekrim graag lees en hoog acht en ook sta achter het tegengeluid wat ze laat horen. Schrijvers zijn denkers en het zou goed zijn als er meer schrijvers zich mengen in debat. Het is moeilijk om in een klein boekje volledig te zijn en om alles dicht te timmeren maar met heel veel standpunten ben ik het eens. Over een aantal standpunten moet ik nadenken en soms is iets ( in mijn ogen nu , maar dat kan ook gewoon aan mij liggen omdat ik zelf natuurlijk ook grootgebracht ben met racistische ideeën die ik mogelijk niet allemaal opmerk) mij toch te kort door de bocht. De moeite van het lezen zeker waard
Mooi boek. Eloquent. Interessante materie. En een hoopvol laatste hoofdstuk met een oproep om elkaar te Zien, vast te houden en de inktzwarte toekomt van extreemrechts te keren. Nu het nog kan. Noodzakelijke boek