Dertig dagen

by Annelies Verbeke

Alphonse is met zijn geliefde Kat verhuisd naar de Vlaamse Westhoek. Ver weg van het drukke Brussel en het wisselvallige muzikantenbestaan is hij gelukkig met zijn eenmansklusjesbedrijf. Zijn klanten zijn lovend over zijn werk, en nog meer onder de indruk van hemzelf. Ze stellen zich open voor hem en hebben behoefte aan zijn adviezen. Maar Alphonse wil geen Jezus zijn, geen goeroe worden. Hij helpt omdat hij dat kan.

Genres: Fiction, School, Belgium, Roman, Dutch Literature, Novels, Literature

314 pages, Hardcover

First published February 26, 2015

About the author

Annelies Verbeke is a Flemish writer from Belgium. She lives in Ghent. Verbeke studied German language and Scenario writing. In 2003 she debuted at Uitgeverij De Geus with her novel Slaap! with which she won the Vlaamse debuutprijs, the Gouden Ezelsoor and the Vrouw en Kultuur Debuutprijs. The novel was on the longlists of the AKO Literatuurprijs and the Libris Literatuurprijs and was nominated for the Gerard Walschapprijs.

Annelies Verbeke in the Dutch Wikipedia

Annelies Verbeke in the Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Annelies Verbeke at "Schrijversgewijs"

Reviews

[Eva · Rating 3 out of 5]

Soms moet een boek even bezinken voordat je weet wat je er van vindt. Dit boek vind ik enerzijds heel vreselijk op een prachtig geschreven manier. Anderzijds weet het verhaal mij niet echt te pakken en blijft het wat op afstand.

Het verhaal gaat over Alphonse Badji die als een moderne Jezus door het leven gaat. Hij doet schilderwerk en komt de levens van tientallen mensen binnen met elk een eigen verhaal en een eigen drama. Ze wenden zich tot hem om een luisterend oor, en soms meer. Alphonse helpt waar hij kan en gelooft in de goedheid van de mens. Dat in tegenstelling tot zijn vriendin Kat, die veel slechts ziet. Alphonse en zijn vrouw stoten elkaar af en trekken elkaar aan, een continu proces.

Het boek beslaat 30 dagen en telt af, naar een omineus einde. Je voelt de spanning opbouwen en zelfs Alphonse ziet steeds vaker valse noten. Verbeke schrijft in prachtige zinnen vol mooie metaforen. Het landschap komt echt tot leven.

Het verhaal zit alleen wel erg vol toevalligheden. Daar kan ik mij erg aan storen. En delen van het boek zijn saai, ondanks de mooie zinnen.

Ik hou het voorlopig op 3 sterren.

[Lea · Rating 4 out of 5]

This is a quite an odd and unusual Belgian book that has a lot of features I'd normally dislike in a novel - it was quite over the top, a lot of the characters were rather sketches than full fledged people and at times it didn't feel like it had a real plot, it meandered a lot. At the same time, I was fascinted by the main character, the people he met, his relationships and I liked how vague a lot of it was, almost dreamlike. A really unusual author - I will have to read more of her work.

[Laurent De Maertelaer · Rating 3 out of 5]

Eigenlijk 2¾ ster, maar bon, we zijn gul vandaag, want we hebben al bij al een goed boek gelezen. Verbeke tekent alvast voor wat wellicht de mooiste openingsparagraaf uit de Nederlandstalige prozaproductie van dit jaar zal worden (tip:lees 'm luidop). Dat Verbeke kan schrijven daar ben ik nu wel van overtuigd, ondanks een diepgewortelde Verbekefobie sinds het gruwelijk banale 'Slaap' (voeg een streepje en 'verwekkend' aan de titel toe en mijn ware gevoelens over die miskleun zijn in één woord uitgedrukt). De hypergeconstrueerde toevalligheden en geinige (lees: muffe en voorspelbare) verbeeldingssprongen: al mijn haren komen er van recht, ik ga er van over mijn nek. Ook in dit boek maakt Verbeke zich aan zulk wild geschrijf schuldig, spijtig, want dergelijke capriolen verlagen DERTIG DAGEN naar de meer duistere regionen van de mindere waardering. In een flauwe (en mislukte) poging John Irving (gemengd met wat Hollandse flair en schwung) naar de kroon te steken, verliest Verbeke meer dan eens de pedalen. Een heel leger overbodige personages passeert de revue (een pitaverkoper die ijssculpturen maakt? Réginald of zelfs nog beter ene Dirk? Die laatste blijkt gewoon een onfortuinlijke drukfout te zijn voor 'Dieter'): in het begin is dat leuk maar na een zoveelste loser die als een natte dweil in je nek wordt gekletst, is dat onverteerbaar. Verbeke verliest zich evenzeer in het groot aantal hete hangijzers die ze zo'n beetje heel veel op 'n hoopje gooit (racisme, vluchtelingen, pedofilie, adoptie, etc.): het is echt van het goede trop en te veel, waardoor de fiducie van haar verhaal meer dan eens ernstig in het gedrang komt en zelfs afglijdt tot vrijblijvendheid. Doe er 70 pagina's af (die defecatie op het groot woordenboek van onze mooie moedertaal was echt niet nodig, dank u) en Verbeke krijgt nog een kwart ster bij.

[Rita · Rating 3 out of 5]

Een aantal "tableaux vivants" van personnages van diverse pluimage, veelal met een hoek af, bijeengebracht door bindend element Alphonse, de stukadoor die hun huizen en hun geesten oplapt.

Dit was een eerste kennismaking met het werk van Annelies Verbeke en ik heb er gemengde gevoelens bij. Ze heeft ongetwijfeld literair talent, maar vaak zijn haar omschrijvingen wat "over the top" en ik heb herhaaldelijk een zin moeten herlezen om de draad niet kwijt te zijn. Hier en daar zaten er dan ook wel weer prachtige passages tussen.

Daarom drie sterren wat voor mij staat als een oké boek, maar een dat ik met gemak na lectuur naar de kringloopwinkel kan doen.

[Bart Van Overmeire · Rating 2 out of 5]

Vervelend. Banaal. Vlaams. Voorspelbaar. Ongeloofwaardig, maar niet het juiste soort romanschrijvende-ijsberen-ongeloofwaardig. Niet mijn ding.
Een Belgisch soort raar, blijkbaar. Leest vlot, dat wel (gelukkig, want ik ben het masochistische "ik lees boeken uit"-type).

[ElenaSquareEyes · Rating 5 out of 5]

Alphonse is a friendly and observant former musician, who has left Brussels with his girlfriend Cat to live closer to her parents in the rural district of Westhoek. It’s a place that has open fields and more World War I graves than almost anywhere else in Europe. Alphonse starts a new life as a painter and decorator, and he becomes entwined in so many peoples lives. But when he, Cat and one of his clients help a group of Afghans and Syrians at a makeshift refugee camp, he learns that not all of the locals appreciate what they’re doing.

Somewhat surprisingly the first chapter in Thirty Days is chapter 30, and each chapter number decreases. While it’s a slow book to get going, this adds to the fact that the story appears to be building to something – and it certainly does build to something unexpected. Plus, like the title suggests, it each chapter is a day, something I didn’t register to begin with.

I really liked Alphonse, but I could see why his partner Cat would get frustrated with him. He’s a painter and decorator so he goes to various people’s homes to do a job but there’s something about him that causes his clients to offload a lot of their thoughts or secrets on him. He becomes involved in so many people’s lives and Cat doesn’t always like that as it takes his time and thoughts away from her and their life together. He’s a guy that’s almost too nice for his own good but his niceness is never off-putting or eyeroll-inducing.

Alphonse is victim to a lot of racism ranging from micro aggressions, being asked where he’s really from after first saying Brussels, to full on hostility, such as when a client’s neighbour accuses him of trying to break into their house. As Thirty Days is from Alphonse’s point of view, it never stops and describes how he or Cat look like, so you get to know him without any preconceptions meaning when he does experience racism it’s more of a shock and an interesting way of presenting what he faces.

Surprisingly, Alphonse doesn’t encounter the refugee camp until the last third of the book. Instead, the clients he has and his relationships with them, and his girlfriend and their friends and family, is the main focus of a lot of this story.

Thirty Days is beautifully written and it’s a moving story. The themes of being a good person, helping others but still making sure you don’t give up all of yourself are all handled well. As is both the underlying and overt racism Alphonse experiences, in every day life, and when he tries to help refugees who are just looking for somewhere to call home. It deals with so many opposites, good and evil, beauty and ugliness but it never feels preachy. Thirty Days is a compelling story and I devoured the last few chapters as I just had to know where things were going for Alphonse.

[Laurence · Rating 4 out of 5]

Ik hou wel van de schrijfstijl van Annelies Verbeke. Toegegeven, soms probeert ze net iets te hard en voelt het wat geforceerd aan, maar tegelijkertijd is ze één van die schrijvers die de overdrijving niet mijdt waardoor er een heerlijke humor haar werk insluipt. Niet van het bulderlach-type, maar van het inwendig glimlachende soort, want in die overdrijving zit toch altijd een kern van herkenbaarheid.

En, meer dan in de andere boeken die ik al van haar gelezen heb, vindt ze in dit boek precies de juiste toon en behoudt de verhaallijn zijn kracht tot het einde van het boek. Want wat is Alphonse toch een prachtige mens, gelukkig met zijn eenvoudig leven, en iemand die zich het lot van zijn medemensen oprecht aantrekt. Hoe zeldzaam is zo een personage! Prachtig hoe Annelies Verbeke hem schetst, in kleine details die ze maar langzaam vrijgeeft (de hoed bijvoorbeeld). En de liefde voor zijn vriendin Kat is ook al zo prachtig, al ontbreken de kleine angeltjes niet. En in de rest van het boek de grote angels, waar het gaat om vluchtelingenproblematiek en genoeg andere drama's.

Ik heb bijzonder graag afgeteld met dit boek, niet wetende of het boek zou aftellen naar onheil of een nieuw begin of een nieuw inzicht of...

[Inge Vermeire · Rating 5 out of 5]

Ik hou van de heerlijke absurde humor van Annelies Verbeke. Bij sommige scènes in het boek moest ik hardop lachen - fantastisch als een boek dat kan. Maar ik was ook dikwijls ontroerd door de taal, door de pracht van haar beelden. In 'Dertig dagen' krijg je een veelvoud aan verhalen, aan personages, aan thema's ook... maar voor mij werkte het en ik vind dat de schrijfster er onwaarschijnlijk goed in geslaagd is om al die verhalen en verhaallijnen toch aan elkaar te linken door middel van Alphonse, een personage waarvan je als lezer écht gaat houden. Je zou willen dat Alphonse ook bij jou langskomt om de woonkamer te schilderen en ook naar jouw verhaal komt luisteren.

Ik had nooit het gevoel alsof de schrijfster de rode draad van haar verhaal kwijt was of nog maar kwijt dreigde te geraken. Het boek is zeer sterk opgebouwd en voert naar een climax, die ik op geen enkele manier had zien aankomen en die ik daardoor des te heftiger heb ervaren.

Ik vind dit echt een heel mooi boek dat het verdient om gelezen te worden door heel veel mensen.

[Mieke Schepens · Rating 5 out of 5]

Op de cover staat een quote van David Van Reybrouck;
'Dit boek is een dialoog met onze grillige, taaie tijd. Lees het traag. Leg het weg. Lees het weer.'
Dat is wat ik gedaan heb.
Allereerst ben ik gaan lezen over de Vlaamse Westhoek, deze streek was mij niet bekend in de zin van; ik ben er geweest en ken de streek en de mensen.

Dit boek heeft 30 hoofdstukken. Het begint met nummer 30 en telt af naar 1. Zo gaat het ook met het geluk van Alphonse.
Het verhaal gaat over het leven met al zijn valkuilen, soms lijkt het prachtig maar liggen de problemen op de loer. Alphonse lijkt daar boven te staan en is zijn omgeving tot steun in hun leed. Hij groeit in zijn welbehagen hoe meer hij mensen bij kan staan in hun onvermogen om te kunnen genieten van het leven.

Hoe ver kun je gaan in goedheid? In onzelfzuchtigheid?

Je zou denken dat het een zwaar boek is door alle leed en discriminatie, maar Annelies Verbeke heeft een heel goede balans gevonden door haar luchtige schrijfstijl te vermengen met zware onderwerpen.
Ik heb het graag gelezen en opnieuw gelezen. Er spreekt zowel neerslachtigheid als optimisme uit. Dat optimisme heeft naar mijn mening de overhand. Het blijft aanwezig tot het laatst.
'Hij kan nog een paar dingen denken en het eerste wat hij denkt is dat hij zich zo lang mogelijk aan die gedachte vast moet houden. Ze willen met je vechten omdat ze niet weten hoe ze met je moeten dansen, denkt hij zo hard hij kan.'
Ik waardeer deze roman met 4,5/5 sterren.

[Bart Vanvaerenbergh · Rating 5 out of 5]

Even twijfel tussen 4 of 5 sterren ... 4,5 kan hier jammer genoeg niet.
30 dagen lang mogen we het leven van de hoofdpersoon volgen. Als schilder luistert hij elke dag naar de verhalen van de mensen.
Grote en kleine zorgen, levens die los staan van elkaar ... Of toch niet ? De filosofische inslag van het boek en het magisch-realisme maken van de Senegalese Belg een interessante man. Interessanter dan de levens rondom hem, maar die blijken wel meer invloed te hebben dan hij denkt. Het kortverhaal van de vrouwelijke auteur had er voor mij niet echt in gemoeten (vandaar mijn twijfel tussen 4 en 5).
Mooi boek ! En ik zal geen wolkje meer zien voorbij drijven zonder niet te denken aan Alphonse.

[Ingrid · Rating 3 out of 5]

Not bad. Not bad at all.

[Fransien Vandeweghe · Rating 3 out of 5]

3,5 *

[Katleen · Rating 2 out of 5]

Dit boek heeft me niet kunnen bekoren.

Een zwarte schilder die fungeert als uitlaatklep voor zijn uiteenlopende klanten. Oppervlakkige verhalen, weing diepgang, amper verbondenheid.

Twee sterren en ik vrees dat ik niet snel nog iets van Annelies Verbeke zal lezen.

[Eduarda Petry · Rating 3 out of 5]

3.5

A very fluid narrative, but the overall feeling is that something is missing. The writer pass by important topics, like pedophile, racism, abusive relationships, etc, but do not dive on none of them, is too shallow. Even the racism - who is supposed to be a main topic in the narrative and plot - doesn't go out of the common ground, no new angles, it's not adding anything.

Was a nice and smooth reading, with interesting and problematic characters, but also a common and simple approach. Too simple, I'm afraid.

[Nina Draganova · Rating 1 out of 5]

Ако това е най-добрият нидерландски роман, то си представям какъв е най-лошия.

[Lucia Jane · Rating 2 out of 5]

Armchair Explorer - Belgium

🔹

DNF
Luisterboek

Ik kwam tot de helft, maar het kon me nog steeds niet bekoren. Ik merkte dat ik tegenzin voelde bij het idee de andere helft van het verhaal nog af te maken, dus toch maar gestopt. Jammer, maar helaas. Er zijn gelukkig nog meer dan genoeg andere boeken die ik nog wil lezen.

—————————

Citaat:

De anderen doen hun best de stilte te bestrijden, omdat ze niet begrijpen hoe vredig die is.

[Dorien · Rating 2 out of 5]

Veel mooie zinnen in dit boek, een paar goede hoofdstukken, maar het geheel vond ik erg onsamenhangend. Ik kreeg geen vat op het verhaal en de personages, en het verhaal werd op een eind erg langdradig.

[Didier Vanoverbeke · Rating 1 out of 5]

Ik heb het vijf dagen overleefd.

[Jan · Rating 3 out of 5]

In de roman ‘Dertig dagen’ houdt Annelies Verbeke de lezer een spiegel voor. Eens je de onbevangenheid gelooft van hoofdpersonage Alphonse, dan is zijn goedheid een manier van in het leven staan, die ons ten voorbeeld mag zijn.
Je zou het zo kunnen zien dat enkele grote thema’s die zij in de roman de revue laat passeren, daaraan ondergeschikt zijn of daaraan ten dienste staan, mooi verweven. Dat geldt bijvoorbeeld de belangstelling voor de Eerste Wereldoorlog, juist in de Westhoek van Vlaanderen.
Wel is de vraag op zijn plaats of Alphonse behept is met te veel naïveteit; vriendin Kat ziet het vaak scherper. Alphonses optimistische karakter is misschien wat zwaar aangezet. Eigenlijk is het merkwaardig dat Kat zich niet feller keert tegen het racisme, waarmee Alphonse zo nu en dan wordt bejegend. Maar wellicht heeft dat luchthartige van hem te maken met de opbouw van de roman, het aftellen naar het eind van de dertig dagen van de titel; wat dat betreft kun je meteen aan het begin proeven dat de hoofdstuknummervolgorde omineus is.
Dus wat mij betreft is deze roman een moderne vorm van de Middeleeuwse moraliteit en als zodanig vind ik ‘m geslaagd. JM

[Cindy · Rating 3 out of 5]

Enkele pakkende stukken, maar niet alles van hetzelfde niveau. Eerste boek ook dat ik las van Annelies Verbeke.

[Nathalie · Rating 5 out of 5]

Prachtig raamverhaal voor diegenen die van losse eindjes houden

Dit boek is een literair technisch hoogstandje dat bestaat uit een raamwerk en eigenlijk verschillende korte verhalen. Alphonse is een huisschilder die zich overal thuis voelt en als Senegalese 'nomade' zich zowel thuis voelt in de grootstad Brussel als in de Westhoek. Zijn geliefde, Kat, voelt zich meer thuis in die stad waar ze eigenlijk het liefst naar terug zou keren. Alphonse rijdt rondt met zijn behangersbusje door de streek van de Westhoek die prachtig beschreven wordt door middel van originele metaforen. Zijn Afrikaanse afkomst brengt hem als buitenstaander binnen in huizen waar de bewoners hem allemaal hun verhaal willen doen. Het is september 2014 en we volgen hem 30 dagen lang langsheen klanten met huizen die hij dient op te kalefateren.

En die bewoners zijn net de personages die Annelies Verbeke gewoon is neer te zetten: personages in crisis die hulp nodig hebben zowel op fysiek als op psychisch vlak of door gewoon klussen voor hen te doen. Ze kunnen zichzelf niet meer helpen. Alphonse is eigenlijk de goedheid zelve en wilt deze mensen als een soort Jezusfiguur constant helpen. Die menselijke verhalen gaan over het verlies van een broer, overspel, gebrek aan liefde, kindermisbruik, een schrijfster zonder inspiratie, een zelfmoordpoging, autisme, een slager van een kebabzaak die een vinger verliest, enz. Al deze verhalen tonen een open einde: je weet nooit helemaal hoe het voor de betrokken mensen afloopt. Je kan dit een sterkte of een zwakte vinden, de verbeelding prikkelt het wel bij mij.

Verbeke volgt Alphonse doorheen haar hoofdstukken dertig dagen lang, waarbij ze aftelt. De figuur van Alphonse evalueert doorheen deze verhalen eigenlijk niet. De vraag waarnaar wordt afgeteld tot op die dag 1, is volgens mij hoe lang hij zijn goedheid en mate van geluk kan behouden, en of die niet ten onder zal gaan in deze wereld. Een veldleeuwerik kan hier misschien een voorafspiegeling van zijn.

Ook de maatschappelijke en politieke actualiteit wordt ingenieus in het verhaal gebracht: Afghaanse vluchtelingen hebben een kamp opgericht in een nabijgelegen loopgraaf, een overblijfsel van de eerste wereldoorlog. De eerste wereldoorlog die met grote luister werd herdacht in 2014 in het 100ste herdenkingsjaar, zeker in de Westhoek, is eveneens een passie van hun eenzame buurman Willem, en gaat vanwege Alphonse in een bui van omgekeerd racisme buitengewone interesse vertonen in de 'tirailleurs sénégalais' die de Fransen naar de oorlog stuurden als kanonnenvlees.

Doordat er niet één plot is die echt stevig is uitgewerkt, en er een reeks aan (onafgewerkte) verhalen op zeer korte tijd plaats vinden, zou je het boek wat kunnen bestempelen als ongeloofwaardig. Hoewel, de situaties zijn menselijk en herkenbaar genoeg. De beeldrijke schrijfstijl van Annelies Verbeke maakt het gewoon een heerlijk te lezen boek.


Verbeke is eigenlijk pleitbezorgster voor kortverhalen. Ze heeft er al meerdere geschreven, en in 2012 gaf ze nog een bundel kortverhalen uit onder de titel 'Naar de stad' samen met de Nederlandse Sanneke van Hassel. Vanwege de lovende kritieken komt deze zeker nog op m'n verlanglijstje.

Ik had dit boek al op m'n leesplank staan toen ik zag dat een leesclub in mijn plaatselijke bibliotheek hier een editie aan wilde wijden. Deze heb ik vanmorgen meegemaakt, en ik heb er nog heel veel aan gehad! Want door samen met andere lezers te spreken en te discussiëren over een boek, haal je er meestal nog veel meer uit dan wat je er eerst alleen in hebt gelezen. Ook de stijl en het tempo maakten het er een aangename ochtend van. Net voldoende vragen om het boek te kunnen verdiepen maar toch ook niet te gedetailleerd zodat je je niet meer op de schoolbanken voelt... ;-) Met dank aan hen kon ik deze bespreking zeker nog meer stofferen.

[Els Lens · Rating 3 out of 5]

Het leest vlot. Maar voor mij werd het, naarmate het verhaal vorderde, steeds ongeloofwaardiger. Waarom zouden al die mensen hun hart uitstorten bij de klusjesman.
Of moet het als een modern sprookje gezien worden?
Alphonse als de nieuwe Messias?
Ik weet het niet. Ik betrapte me er op dat ik naar het einde toe diagonaal begon te lezen, en dat is geen goed teken. Bovendien vond ik het einde teleurstellend.

[Vic Van · Rating 5 out of 5]

Without doubt one of the most moving books I read this year. It was so beautiful in so many respects (story, characters, themes, ideas, language...) that I had to put it aside so as not to finish it too soon, without having savoured every letter of it.

It deals with the spectrum of good and evil, ugliness and beauty, reality and spirituality...

A masterpiece!

[liselot · Rating 2 out of 5]

heel langzaam en vaag. einde was shocking maar begon pas op pagina 267 (vd 269).
t werd wel beter vanaf de laatste 70/80 pagina’s en t helpt wel met lezen als je beseft dat elk hoofdstuk een dag uit zn leven is.
nog een tip: schrijf alle characters met korte beschrijving ergens op anders wordt t heel verwarrend.

[Vincent Blok · Rating 3 out of 5]

Het moreel appel van de vreemdeling (Annelies Verbeke, Dertig Dagen)
Annelies Verbeke beschrijft dertig dagen uit het leven van Alphonse, een Senegalese huisschilder die zijn wilde muzikantenbestaan in de grote stad heeft verruild voor een rustig leventje in het grensgebied van Vlaanderen, waar ooit de eerste wereldoorlog woedde. Tijdens zijn schilderklussen is hij vaak een luisterend oor voor uiteenlopende verhalen van de plaatselijke bevolking over familiaire intriges en biedt hij een helpende hand waar dat nodig is. Zijn levensmotto lezen we halverwege het boek: “Zeg wat je weet, doe wat je kunt, en als je gaat liggen, zul je goed slapen” (136). Hoewel Alphonse sterk verwesterd is, getuigt dit levensmotto van zijn vreemdelingenstatus in een wereld waar de één hem tegemoet treedt met een naast on-westers aandoende openhartigheid, en de ander met onverholen racisme. Hij is het tegenovergestelde van de calculerende westerling die zich altijd bewust is wat hem of haar tot voordeel kan strekken, van wie het liberalisme vooral bestaat in het doen waar je zelf zin in hebt, en die doof is voor vreemdelingen in nood, zoals de vluchtelingen die hun toevlucht hebben gezocht in voormalige loopgraven in de Westhoek.
Zo steekt Alphonse een helpende hand toe als een opdrachtgever zich zorgen maakt over zijn buurman die al dagenlang de deur niet meer opendoet: “Hij wil naar binnen om deze onfortuinlijke man te vinden, hem te troosten en voor hem te zorgen, en niet omdat diens ongeluk hem beter doet voelen, omdat het hem koud laat of omdat hij het nodig heeft, maar omdat hij het kan, helpen, omdat het is wat hij doet. Omdat hij sterk is. Hij weet de deur open te krijgen, en voelt het roffelen in zijn borst, de gloed achter zijn ogen. Je kunt me alleen nog vermoorden, zo zingt hij zijn onvoorspelbare danspartner in gedachten toe, en zelfs dan zal ik onvoorwaardelijk van je houden, want zolang ik leef, val ik niet meer te vloeren” (180). Alphonse heeft een innerlijke keus gemaakt om te zijn wie hij is, ondanks het racisme en het gruwelijke geweld waaraan hij tegen het einde van het boek wordt blootgesteld. Het boek is daarmee een moreel appel van de vreemdeling op ons om te doen wat we kunnen om de ander te verstaan, waar mogelijk te helpen en, wanneer onze pogingen desondanks falen, vertroosting te bieden. meer filosofie en literatuur blogs: https://vincentblok.wordpress.com/

[Yoy · Rating 4 out of 5]

Het gegeven
Alphonse en Kat zijn komen wonen in de Westhoek van Vlaanderen omdat Kats ouders verzorging nodig hebben. Zij verveelt zich in die uithoek, ze werkt thuis bovendien, maar Alphonse geniet van de mooie landschappen. Als klusjesman heeft hij ook veel sociale contacten. Mensen vertrouwen hem hun problemen toe en hij luistert, waar hij kan helpt hij ook. Hij vraagt zich af of hij misschien fundamenteel gelukkig is? Tegelijk stelt hij de vraag of ‘fundementeel gelukkig zijn’ wel iets is wat mogelijk is? En terwijl Alphonse zo door het leven gaat, heeft Kat het nogal moeilijk om hem daarin te volgen. Ook heeft zij scherper psychologisch inzicht dan hij.

Langzaam lezen
Annelies Verbeke vraagt om dit boek traag te lezen, maar men kan niet anders. Van bij de eerste zin vertraagt men als lezer, heeft men iets van: ‘als het dertig dagen duurt om dit uit te lezen, dan is het goed.’ De zinsconstructies zijn niet altijd vanzelfsprekend. Sommige zinnen las ik twee of drie keer, maar de beschrijvingen zijn vaak zo poëtisch, dat het taalgebruik dat soms wenkbrauwen doet fronsen, misschien de enige manier was om uit te drukken wat Verbeke wilde zeggen.

Alphonse
En dat je zinnen moet herlezen, vindt ze misschien ook prima. Of Alphonse fundamenteel gelukkig is, weet geen enkele lezer na dit boek waarschijnlijk (hijzelf wist het ook niet). Vast staat wel dat hij iemand is die op een verstandige manier door het leven gaat. Er is een ruimte waarin hij zichzelf verliest en waarin het gebeuren van het bestaan zich kan afspelen zoals het zich afspeelt. Hij kan mijmeren, interioriseren, in grote ruimte leven.

Oei, Alphonse toch...
Toch vond ik, voor iemand die zo verantwoord leeft, een aantal zaken niet kloppen aan het personage van Alphonse.
- Als hij vanuit zijn 'gelukkig zijn' of zijn inzicht, zo zeker is dat hij wil leven zoals hij leeft, waarom moet Alphonse dan een verzameling aanleggen van mensen die ook zo leefden? Hiermee verheft hij hen tot helden. Tegelijk verlaagt hij zich tot een schamel ventje dat 'goed wil doen', zoals zijn helden, en ernaar streeft om het gedrag van zijn grote voorbeelden te evenaren. Kortom, door die verzameling wordt hij een banaal strebertje.
Of gebruikt hij die helden als rechtvaardiging voor wat hij doet? Maar als het écht is wat hij doet, dan heeft hij geen enkele behoefte aan rechtvaardiging.

- Waarom hecht hij belang aan het verhaal van Job om uit te leggen dat hoe hij leeft correct is? Alphonse is niet het personage dat zelf met Job komt aandraven, maar Verbeke laat hem later dat verhaal wel ‘geestelijk omarmen’. Waarom er weer de bijbel bij sleuren, en god en de hele reutemeteut? Wil men een personage beschrijven dat vanuit een grote ruimte leeft, dan beschrijft men iemand die helemaal zelf onderzoekt, en voor zo iemand is een Bijbelverhaal of een geloof totaal verwaarloosbaar.

- Het psychologisch inzicht van Alphonse is nogal contradictorisch gemaakt door Verbeke, vind ik. Als het erop aankomt mensen te doorzien of helpen, of als het om ergernissen met zijn vrouw gaat, slaat hij meestal de nagel op de kop. Maar als mensen hem een loer willen draaien, beseft hij het niet, zelfs als anderen hem verwittigen? Ik vind dit onwaarschijnlijk. Het personage heeft zoveel psychologisch doorzicht, maar heeft niet de ruimte om te zien dat hem een loer gedraaid wordt? Dit klopt niet.
In ieder geval is volgens mij een personage dat zich meerdere keren in de luren laat leggen, ondanks verwittigingen van anderen, niet iemand die openstaat en verantwoord leeft.

- Waar het mij ook aan ontbrak: waarom heeft het Alphonse nooit over zijn gelukkigheid, zelfs niet met Kat? Omdat hij 'het niet kan uitleggen' is wat goedkoop als antwoord. Als je een andere manier van leven hebt ontdekt - en daar zit sowieso een liefde in - dan wil je vanuit die liefde die andere manier van leven delen met anderen, want het kan hen uit hun problemen halen. Zelfs al vind je de woorden er niet voor, kan je niet anders dan het proberen. Zelfs Verbeke, die zelf misschien niet goed weet waarover ze het heeft, probeert het al, met dit boek. Waarom Alphonse dan niet? Om van dit boek geen essay te maken? Maar kleine woorden volstaan. En het verhaal van Job is echt te belachelijk om zoiets moois te vervangen, het doet het integendeel teniet.

Over wie gaat dit boek?
Dat leidt tot het grootste probleem met dit boek: veel mensen interpreteren het als niet meer dan de beschrijving van iemand die ‘te goed is voor deze wereld’, gewoon omdat hij zich in de luren laat leggen. En dan kan ik begrijpen dat de hele mooie maar soms moeilijke zinnen van Verbeke, wat lastig zijn voor de lezer.

Terwijl het misschien moest gelezen worden als het verhaal van hoe iemand die leeft zonder in conflict te zijn met zichzelf, in de wereld staat. Want laten we niet vergeten: bijna elke zin, elke beschrijving of gedachte, bijna elke reactie van ieder personage in dit boek, is juist, is prachtig, is iets dat je wil meenemen naar een eigen onderzoek. Daarbij horen dan die mijmerende poëtische zinnen heel goed.

Of is Verbeke begonnen vanuit de ‘ruime’ Alphonse, en is ze die onderweg kwijtgeraakt, heeft de wereld om hem heen vat op hem gekregen, en hem zo herleid tot ‘een mens die goed doet’ in plaats van de intelligente mens te blijven, die buiten de maatschappij staat, maar leeft vanuit een andere, onuitputtelijke bron van liefde – wat iets anders is dan ‘goedheid’ zoals wij dat zien? Lezen we een boek over een mens die ooit vanuit een ruimte leefde, maar die toch verstrikt geraakt in de netten van de maatschappij, die mentaal ziek is, en de ruimte verliest?
Ik weet het niet.

Niet gemakkelijk
Dat de plot niet helemaal klopt, hoeft niet te verwonderen. Ik meen mij te herinneren dat ik een interview gezien heb met Verbeke, waarin ze zei dat ze een boek wilde schrijven over iemand die echt gelukkig is, en dat zoiets echt moeilijk is. Want hoe doe je dat? Hoe houd je voor de lezer het verhaal interessant, als je personage gewoon gelukkig is? Heb je dan nog een verhaal? Makkelijk is anders voor een schrijver!

Conclusie
In ieder geval lijkt me dat ze zelf veel introspectie heeft gedaan, het bestaan en menselijke relaties op intelligente wijze heeft gezien, en veel van de natuur heeft genoten. Die dingen voel je in het boek. En dat brengt me tot mijn conclusie: het klikt tussen Annelies Verbeke en mij. Ik vond dit een heel prachtig boek. Niet altijd makkelijk om te lezen, niet helemaal consequent, maar veel intelligenter dan de meeste boeken. Je gaat ervan mijmeren, je leert veel over menselijke relaties, en je kan genieten van prachtige natuurbeschrijvingen.

[Wouter Zwemmer · Rating 1 out of 5]

Gelijk op de eerste pagina’s lijkt Verbeke te vertellen waar dit boek over gaat met een anekdote over een hond. Die zou niet helemaal zichzelf zijn sinds de kat van het gezin is overleden: “Ze waren onafscheidelijk! Als honden en katten samen opgroeien kunnen ze vrienden worden!”

De stijl vond ik echt niet om door te komen. Vol geforceerde zinnen zoals “Wat hij voelt laat zich steeds moeilijker benoemen. Het weet wat het niet is. Het is niet iets wat pijn doet. Integendeel. Maar het wacht iets af.” Of: “Tijdens hun woorden zijn Sieglinde en Ronny gaan staan en hebben hun hoekige dans uitgevoerd die bij Ronny is geëindigd in een vuistslag tegen zijn eigen bovenbeen en in het geval van Sieglinde nog wegebt in de wijsvinger die als de bek van een specht tegen het midden van haar voorhoofd tikt.” Say what???

I abandoned ship…

[Marco · Rating 3 out of 5]

De sympathieke klusjesman Alphonse en zijn vriendin Kat hebben de drukte van de stad achter zich gelaten en zich gevestigd in het ogenschijnlijk rustieke West-Vlaanderen.
Voor veel van zijn klanten is Alphonse meer dan de man van de klusjes en en velen storten hun hart bij hem uit, en hij geeft mensen daar ook de gelegenheid toe.

Door de schrijfstijl van Annelies Verbeke is het haast onmogelijk geen sympathie voor de hoofdpersoon te krijgen, en subtiele humor zorgde regelmatig voor een grijns van oor tot oor op mijn gezicht Toch komt Verbeke's stijl zo nu en dan ook wat gekunsteld over en deze maakten het verhaal wat stroperig op z'n tijd.

Deze roman is alweer 2 jaar oud. Ik ben benieuwd wat de schrijfster nog meer in petto heeft.

[Marijke · Rating 4 out of 5]

Mooi, echt West-Vlaams boek maar wat kostte het mij moeite om het uit te lezen. Maandje of 3 om precies te zijn dus de aanbeveling op het omslag kun je vrij letterlijk interpreteren: 'lees het traag...'

[Floris Meertens]

"Het gemak waarmee pessimisten zich het alleenrecht op de realiteit toe-eigenen verveelt hem."

Na een eeuw literatuur vol antihelden en cynici verwelkom ik goedaardige maar toch gebrekkige personages met open armen.