Ik ben hier liever niet alleen: Over verbondenheid

by Marjoleine de Vos

Genres: Nonfiction

96 pages, Paperback

First published February 16, 2026

About the author

Marjoleine de Vos (1957) is redacteur kunst bij NRC Handelsblad. Ze schrijft over kunst, literatuur en koken, en heeft een tweewekelijkse column op de opiniepagina. Een selectie uit deze columns werd gebundeld in Nu en altijd: bespiegelingen (2000). In 2000 verscheen haar eerste poëziebundel Zeehond graag, in 2003 gevolgd door Kat van sneeuw. Beide bundels werden zeer goed ontvangen;Zeehond graag werd genomineerd voor de VSB Poëzieprijs 2002. In 2008 verscheen de eveneens goed besproken bundel Het Waait. In januari 2013 is haar recentste bundel Uitzicht genoeg verschenen.

Reviews

[Chris · Rating 3 out of 5]

Het klinkt onbetamelijk om hier te schrijven dat Marjoleine de Vos voor haar drie recentste, heel persoonlijke boekjes de inspiratie in de schoot kreeg geworpen door de realiteit: het verlies van haar partner, een kankerdiagnose en de dood van haar broer. Tegelijk klopt het ergens wel en kan ik uit ervaring zeggen dat je in heftige periodes vaak het gevoel krijgt intenser, échter en gevoeliger in het leven te staan.

Vanuit dat perspectief is het bijzonder mooi en dapper van Marjoleine de Vos om te schrijven over deze ervaringen, temeer daar haar teksten ook hier weer dat zoekende, doordenkende, op de tast uitrafelende, twijfelende gevoel uitstralen dat je kent van (sommige) gedichten en (bepaalde) filosofen. En opnieuw zijn het ook weer dichters en denkers die haar bijstaan in haar overtuiging dat we nooit alles kunnen weten, dat ook niet hoeven te weten en het al evenmin niet allemaal moeten wíllen weten.

Verbondenheid is deze keer de rode draad in dit afscheid van een weerspannige broer met wie ze nooit veel gemeen had, maar met wie ze zich toch meer verbonden bleek te voelen dan ze vermoedde. In elk hoofdstuk duikt er wel een facet van hun broer-zus-relatie op, maar Marjoleine de Vos schrijft hier naar mijn gevoel toch universeler en filosofischer dan in En steeds is alles er of Zo hevig in leven. Het dichtst komt ze bij haar broer als ze er poëzie bij kan citeren, hier vooral het intrigerende Nox van Anne Carson. Het blijft trouwens bewonderenswaardig hoe ze altijd de juiste gedichten weet te vinden om precies datgene uit te drukken wat ze zelf niet juist genoeg gezegd krijgt. 3,5*

[Boudewijn · Rating 4 out of 5]

Wanneer broer Huib terminaal ziek wordt en overlijdt, is dat reden voor Marjoleine de Vos om haar relatie met haar broer onder de loep te nemen. Broer en zus konden niet meer van elkaar verschillen. Hij een lastig iemand, ex-verslaafde en werkeloos, zij een succesvol iemand die wel wat van haar leven heeft gemaakt.

Marjoleine de Vos vraagt zich af hoe en waarom zij zich desondanks toch op het laatst zo verbonden voelde. Ze schroomt niet om daarbij haarzelf ook kritisch te bekijken. Hoe was zij als zus voor Huib?

Marjoleine onderzoekt waar, of en hoe wij als mensen verbondenheid kunnen voelen. Haar relatie met Huib is daarbij het startpunt, maar staat niet centraal. Het gaat hier meer om een filosofische kijk op dit aspect van menselijke relaties.

Marjoleine zet de lijnen uit, onderzoekt en legt draadjes naar andere filosofen en poëzie. Ik vond het interessant om te lezen welke inzichten zij gaandeweg ontwikkelde. Niet al haar vragen worden beantwoord, en daarmee ook niet die van ons als lezer maar dat is wat mij betreft niet erg. Het gaat hier om de zoektocht, en niet het resultaat.

[Karin houdt van boeken · Rating 3 out of 5]

Bedankt @uitgeverijvanoorschot voor dit recensie-exemplaar!

Twee mensen konden niet meer verschillen dan Marjoleine en haar broer. Maar als hij terminaal ziek wordt voelt ze een nabijheid die ze lang niet heeft ervaren. Wat weet je van je eigen gevoelens als die verbonden zijn met iemand die je zo slecht kende?

Het boek bestaat uit voornamelijk indirecte taal. Daarvoor was me niet altijd duidelijk wat het boek me precies wilde vertellen.
Daarentegen waren de woorden zelf wel heel mooi.

Er werd te veel andere dingen gesproken dan alleen de ziekte, om heel extreem diep in te gaan op het ziektebed.
En het is ook maar een boek van minder dan 100 blz.

Een prima tussendoortje.
De emotie die ik voor de tijd had verwacht, wist me helaas niet te vinden.

[Cathérine · Rating 4 out of 5]

4,5 ⭐

[Anne Bergsma · Rating 4 out of 5]

Poëtische rouwverwerking. Hoe te schrijven over het verlies van een broer van wie je niet ondubbelzinnig kunt zeggen dat je van hem hield? Daar gaat dit boekje over, naar mijn idee.

[Ineke · Rating 3 out of 5]

Mijn waardering voor Marjoleine de Vos is groot, omdat ze heel precies en genuanceerd gevoelens en observaties onder woorden weet te brengen en verbindingen legt met teksten van andere schrijvers en denkers. Ook in dit boekje vind ik van die flonkeringen en plotselinge helder verwoorde inzichten. Niet alle hoofdstukken zijn even sterk naar mijn idee en soms verloor ik de draad in iets te wijdlopige, te voorzichtige formuleringen.

[Esther Augustinus · Rating 3 out of 5]

Zitten heel mooie zinnen, gedachten en observaties in, het pakte mij alleen niet helemaal door een bepaalde mate van beschouwendheid.

[Hermieke · Rating 4 out of 5]

Mooi boekje over de band met broers/zussen op latere leeftijd. Soms iets te contemplatief maar met mooie poetische citaten en metaforen.

[Bep · Rating 5 out of 5]

De Vos verweeft persoonlijke herinneringen, poëzie en filosofische overpeinzingen om vragen over familiebanden, zorg en nabijheid te onderzoeken.

[Els · Rating 5 out of 5]

Ik ben hier liever niet alleen. Door: Marjoleine de Vos.

Na En steeds is er alles en Zo hevig in leven schreef de Vos een nieuw essay over een persoonlijke tragedie. Ik ben hier liever niet alleen gaat over het afscheid van haar jongste broer. En hoewel ik haar alle goeds en geluk toewens moet ik toegeven dat ik deze 3 essays van de mooiste dingen vindt die Marjoleine al schreef.

Ook dit deel bevat zo veel moois, wijsheid, dingen om te onderlijnen en nog uren over na te denken. Zaken waar ik nog niet eerder over nadacht maar waar ik het zo eens met blijk te zijn: *Herinneringen maken, zo werkt het niet. Het is makkelijk om naderhand punten te verbinden tot een lijn maar dat wil niet zeggen dat iets voorbestemd is (ballet). *De ‘levende drukfout’. *‘Het zat er allemaal al in.’ *De bestaansintensivering van poëzie. *Hoe ontroerend de drang tot versieren is.
Allemaal dingen die mijn hoofd en hart ook deden zingen.

Die wijsheid wordt afgewisseld met poëzie van verschillende dichters. Om het geheel nog mooier te maken. Amper 93 pagina’s maar zo veel inhoud: indrukwekkend!

Hoe één gezin kan bestaan uit zo veel verschillende ervaringen. Zo veel vormen van (onuitgesproken) liefde. Marjoleine de Vos schreef vooral een ode aan het hebben gehad van een broertje, van Huib.

Wederom een, prachtig uitgegeven, parel.

[Arjan Van Noort · Rating 4 out of 5]

In krap 100 bladzijden beschrijft Marjoleine de Vos de verwarrende gevoelens die zij ervaart bij de dood van haar jongste broer Huib. Na een moeilijk leven met drugsverslaving, alcoholisme, werkloosheid en eenzaamheid, overleden aan kanker kort voor zijn 60e. Alle levensvragen komen voorbij, zoals zij dat doet met mooi gevonden citaten uit gedichten en werken van geestverwante schrijvers en denkers. Wat overblijft is het raadsel van de onkenbaarheid, zelfs van het eigen leven. We maken er een verhaal van maar het is in wezen geen verhaal maar een oneindige hoeveelheid kleine en grotere gebeurtenissen en belevingen die vervluchtigen vanaf het moment dat zij plaats hebben en die we vruchteloos proberen samen te vatten in een verhaal over hoe het eigenlijk was. Welke betekenis heeft het om familie te zijn? De kracht van verbinding die zij ervaart als grote zus van deze broer, los van de verwijdering en onaangenaamheden die in hun relatie misschien wel de boventoon voerden leidt haar tot een beschouwing over liefde en lot, niet belerend maar zoekend. Heel mooi boek en de moeite waard om over enige tijd nog eens te lezen.

[Karen · Rating 4 out of 5]

Ik aarzelde tussen drie en vier sterren. Toch maar vier. Om het vermogen van Marjoleine de Vos om woorden te vinden getob. Er is zoveel herkenbaar getob, over hoe je geleefd hebt, over schuld, over verlangen. En het lukt haar - aan de hand van haar eigen gedachten en ervaringen, maar ook aan de hand van poëzie en literatuur - om daar herkenbaar over te schrijven. Daar zou ik wel iets van mee willen hebben, van dat vermogen om woorden te vinden. Ik aarzel tussen drie en vier omdat ik de rode draad tussen de essays, de relatie met haar broer, aan de dunne kant vind.

[Dirk Diddens · Rating 3 out of 5]

Bij momenten mooie gedachten en inzichten over afscheid van een nabij iemand. Hij die onbekend bleef, op afstand en met wel reden. Hoe desondanks een lijntje voelbaar bleef. Hoe we nooit helemaal af, eenduidig of kenbaar zijn voor onszelf en elkaar.

[Peter Altena · Rating 3 out of 5]

Tastend zoeken naar de betekenis van verbondenheid en het sterven van nabijen. De weg naar een beetje begrip leidt langs gedichten en gesprekken.

[Liesleest · Rating 5 out of 5]

Prachtig requiem voor haar broer, én een essay over lijden en betekenis.

[DKR · Rating 5 out of 5]

Een wijs boek: niet zozeer over het afscheid van haar broer, maar over het leven, over poëzie en kunst.

[Wendy · Rating 4 out of 5]

‘Het is een ontmoedigende gedachte dat je nooit meer zult kunnen achterhalen hoe je was als kind, of hoe je geworden bent wie je bent - je weet au fond niet eens wat 'wie je bent' betekent. Je kunt er allerlei verhalen over vertellen die heus wel de waarheid zijn, maar dat zijn, dat weet iedereen maar al te goed, niets meer dan verhalen. Met, vooruit, een autobiografische basis. De waarheid zijn ze natuurlijk niet, waarheid is onvindbaar maar wel iets om naar te zoeken.´

Een boekje over verbondenheid, afstand, jezelf en een ander kennen, lichamelijkheid, medelijden. Over oorzaken en gevolgen, herinneringen , familiebanden, lijden en betekenis geven.

‘Al dat energieke pogen van ons om de wereld overzichtelijk te maken, je kunt het hoogmoed noemen, maar net zo goed wanhoop, of gewoon aandacht voor de betekenis van alles.´

Marjoleine de Vos hangt dit alles op aan het verhaal over haar broer, die stervende is, en die ze eigenlijk niet zo heel goed kent. Ook komen gedichten, citaten en andere boeken voorbij. Ze weet het allemaal erg mooi en ook herkenbaar te verwoorden.
Enkel het hoofdstuk over kunst, meer bepaald over Nox van Anne Carson vond ik persoonlijk wel wat moeilijk, waarschijnlijk ook omdat ik het werk niet ken. Maar dat is gelukkig niet het grootste deel van het boek.

Graag gelezen.