What do you think?
Rate this book
Voor altijd voor het laatst
‘Wat goed is, stijgt boven de etiketten uit,’ schreef De Morgen over Het moest maar eens gaan sneeuwen, het overrompelende poëziedebuut van Tjitske Jansen waarin ze als met de ogen van een kind keek naar haar ervaringen in heden en verleden. In Koerikoeloem, bekroond met de Anna Bijns Prijs, beschreef ze haar persoonlijke geschiedenis in sprookjesachtige observaties.
Ook haar nieuwe boek, Voor altijd voor het laatst, heeft een persoonlijke inslag maar voor het eerst drukt Tjitske Jansen zich uit in proza. Met scherpe blik en een even ontroerend als ontluisterend oog voor detail schetst ze een jeugd waarin grote keuzes gemaakt moeten worden. De opgroeiende vrouw die ze portretteert, schaaft soms haar huid aan de werkelijkheid, waarin ze tastend maar kordaat haar weg zoekt.
Ook haar nieuwe boek, Voor altijd voor het laatst, heeft een persoonlijke inslag maar voor het eerst drukt Tjitske Jansen zich uit in proza. Met scherpe blik en een even ontroerend als ontluisterend oog voor detail schetst ze een jeugd waarin grote keuzes gemaakt moeten worden. De opgroeiende vrouw die ze portretteert, schaaft soms haar huid aan de werkelijkheid, waarin ze tastend maar kordaat haar weg zoekt.
- GenresPoetry
144 pages, Paperback
First published March 1, 2015
3 people are currently reading
108 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 33 reviews
March 31, 2015
We kwamen 's avonds in Havana aan. Het was al donker. We liepen de stad in. Ik was moe, ik had het ik-wil-weer-naar-mijn-kamertje-terug-gevoel. Ik wist dat dit over zou gaan. In de klassieke oudheid dacht men dat de ziel van een mens reisde met de snelheid van een paard. Mijn ziel was nog onderweg naar mij. We gingen wat drinken. We maakten het niet laat.
het soort van boek om rond te laten slingeren en dan af en toe weer terug te vinden en wat stukjes te herlezen en te denken: ja.
October 6, 2021
Die ene beslissende minuut die iemand wereldkampioen lijkt te maken. Of juist niet. Natuurlijk is dat niet zo. Het zijn de vele minuten, uren, dagen, weken, misschien wel jaren daarvóór die leiden tot precies die ene minuut waarin het gebeurt. HET, het product van handenvol onbenullige momenten die tot onbenullige momenten hebben geleid, die op hun beurt weer tot onbenullige momenten hebben geleid. Enzovoorts. Ons levenspad ligt zo vol met onbenullige momenten dat we ze vaak niet eens meer waarnemen, we vergeten dat ze aan de basis liggen aan wellicht dat ene moment. HET. HET komt, één keer, af en toe, en misschien wel nooit. Het daarentegen, we breien er de dagen, de uren, de minuten mee aan elkaar.
Als ik mijn ‘het’ wat bewuster zou beleven zou ik me herinneren waar ik de naam Tjitske Jansen voor het eerst tegenkwam. Tjitske Jansen is dichteres, en ik weet dat ik ergens een gedicht van haar las en dat ik meer van haar wilde lezen. In de bieb vond ik ‘Voor altijd voor het laatst’, maar dat bleek geen echte gedichtenbundel. Het was haar prozadebuut, zoals ik later op Wikipedia lees. Maar is het wel proza? Sommigen noemen het prozapoëzie, je zou het ook poëzieproza kunnen noemen. Bij proza heb je een roman voor ogen, korte verhalen, of – om in de geest van A.L. Snijders te blijven, die ik onlangs voor het eerst las – zeer korte verhalen. Nou, ‘Voor altijd voor het laatst’ is nog korter. Dus toch iets anders. Iets eigens, iets origineels. Het bestaat dus nog. Laten we het eenvoudigweg Tjitske-Jansen-proza noemen.
Hoe het ook zij, ik zou ‘Voor altijd voor het laatst’ geen los zand willen noemen. Met die term zou je de schrijfster te weinig eer aandoen. Het is een verzameling momenten, meestal lijken ze op zich niet echt betekenisvol maar in de loop van de bundel realiseer je je dat al die momenten bij elkaar de basis vormen voor de persoon die Jansen nu is.
De uitdaging is om daarna ook eens bij jezelf op zoek te gaan naar wat alledaagse momenten uit je leven en je af te vragen welke sedimenten die hebben achtergelaten in de uiterwaarden van de persoon die jij nu bent. Poëzieproza die tot nadenken stemt dus. Een aangename ervaring.
“Voor altijd voor het laatst” – Tjitske Jansen (2015)
●●●○○ (3,5/5)
De volledige recensie, met platen en citaten, vind je hier: https://rondetijd.blogspot.com/2021/1...
Als ik mijn ‘het’ wat bewuster zou beleven zou ik me herinneren waar ik de naam Tjitske Jansen voor het eerst tegenkwam. Tjitske Jansen is dichteres, en ik weet dat ik ergens een gedicht van haar las en dat ik meer van haar wilde lezen. In de bieb vond ik ‘Voor altijd voor het laatst’, maar dat bleek geen echte gedichtenbundel. Het was haar prozadebuut, zoals ik later op Wikipedia lees. Maar is het wel proza? Sommigen noemen het prozapoëzie, je zou het ook poëzieproza kunnen noemen. Bij proza heb je een roman voor ogen, korte verhalen, of – om in de geest van A.L. Snijders te blijven, die ik onlangs voor het eerst las – zeer korte verhalen. Nou, ‘Voor altijd voor het laatst’ is nog korter. Dus toch iets anders. Iets eigens, iets origineels. Het bestaat dus nog. Laten we het eenvoudigweg Tjitske-Jansen-proza noemen.
Hoe het ook zij, ik zou ‘Voor altijd voor het laatst’ geen los zand willen noemen. Met die term zou je de schrijfster te weinig eer aandoen. Het is een verzameling momenten, meestal lijken ze op zich niet echt betekenisvol maar in de loop van de bundel realiseer je je dat al die momenten bij elkaar de basis vormen voor de persoon die Jansen nu is.
De uitdaging is om daarna ook eens bij jezelf op zoek te gaan naar wat alledaagse momenten uit je leven en je af te vragen welke sedimenten die hebben achtergelaten in de uiterwaarden van de persoon die jij nu bent. Poëzieproza die tot nadenken stemt dus. Een aangename ervaring.
“Voor altijd voor het laatst” – Tjitske Jansen (2015)
●●●○○ (3,5/5)
De volledige recensie, met platen en citaten, vind je hier: https://rondetijd.blogspot.com/2021/1...
August 17, 2018
Naarmate ik verder las, vond ik deze bundel steeds beter worden!
Haar debuut, Het moest maar eens gaan sneeuwen , is een van mijn favoriete Nederlandse gedichtenbundels. Haar tweede werk, Koerikoeloem , vond ik dan weer wat minder. Toen ik aan deze begon leek het in eerste instantie meer op de tweede, maar ik vond het steeds beter worden.
Ik raad deze bundel zeker aan aan iedereen die (proza-)poëzie leuk vindt (ook (of juist zeker) als je niet zeker weet waar je moet beginnen).
Haar debuut, Het moest maar eens gaan sneeuwen , is een van mijn favoriete Nederlandse gedichtenbundels. Haar tweede werk, Koerikoeloem , vond ik dan weer wat minder. Toen ik aan deze begon leek het in eerste instantie meer op de tweede, maar ik vond het steeds beter worden.
Ik raad deze bundel zeker aan aan iedereen die (proza-)poëzie leuk vindt (ook (of juist zeker) als je niet zeker weet waar je moet beginnen).
Read
March 4, 2015T is weer heel bijzonder! Prozapoezie die me raakt en me bezig houdt.
February 14, 2022
Het leest erg makkelijk weg, misschien heb ik het te snel gelezen ? Ik weet niet goed wat ik ervan vind, het lijken kort, dagboekachtige fragmenten, typeringen van belangrijke momenten uit het leven van de schrijfster. Niet zo uitgebreid dat ik het echt dagboek zou noemen, misschien. De schrijfstijl vind ik erg mooi - ik zou willen dat ik zelf zulke duidelijke herinneringen had en ze zo mooi kon verwoorden..
December 25, 2017
Een bijzonder iemand gaf me dit boek cadeau en schreef op het eerste blad: een soort van subliem.
Ze heeft gelijk.
Ze heeft gelijk.
February 27, 2018
Scenes, poëzie, iets om over na te denken. Ben ook heel benieuwd naar haar dichtbundels.
May 6, 2016
Openbaring van het jaar, denk ik.
February 18, 2023
Wil je als volwassene opnieuw door de ogen van een kind kijken, zorg dan dat je veel met kleine kinderen omgaat. Een andere optie is: dit boekje erbij pakken. In Jansens rake, korte beschrijvingen zit je zo weer op de basisschool, en herinner je je hoe heftig het alledaagse kinderleven kan zijn.
Geen poëzie dit keer, eerder memoires. Ze voelen als vormgegeven uit flarden dagboekkrabbels. Maar ondanks deze vorm, is het een kunst om een lezer zó de kindertijd in te trekken. ⭐️ 3.5
Geen poëzie dit keer, eerder memoires. Ze voelen als vormgegeven uit flarden dagboekkrabbels. Maar ondanks deze vorm, is het een kunst om een lezer zó de kindertijd in te trekken. ⭐️ 3.5
July 8, 2020
Voor altijd voor het laatst. Door Tjitske Jansen.
De coverfoto geeft een goed voorsmaakje van de inhoud van dit boek. Hoewel de mannetjes los van elkaar door de glijbaan gaan zijn ze toch verbonden doordat ze in hetzelfde universum zitten. Zo is dit boek ook opgebouwd: uit losse herinneringen, dagboekachtige fragmenten, flarden verleden die doordat ze hier worden weergegeven, samen toch een geheel vormen. Ze vormen een raamwerk van het leven van Tjitske, toch het stuk leven dat zij met ons wil delen.
Er is sprake van chronologie maar de fragmenten springen vaak jaren verder, en toch ben je volledig mee en leest het als een uitgebreide biografie. Dat toont aan hoe goed Jansen wel is. Ze weet wat ze doet en ze kan schrijven.
Haar oog voor detail, haar gevoel voor humor, haar talent voor timing maken dit verslag van haar leven zo aangrijpend en poëtisch ontroerend.
Tjitske is een eiland, dat blijkt ze al van jongs af aan te zijn. Dat is misschien schrijnend voor haar maar het maakt dat ze prachtige dingen kan maken. Vanop afstand, van buiten uit naar binnen. Alleen en toch verbonden. Een kostbaar tijdloos kleinood in een zee van allemaal hetzelfde.
Een zesde druk komt er gegarandeerd.
De coverfoto geeft een goed voorsmaakje van de inhoud van dit boek. Hoewel de mannetjes los van elkaar door de glijbaan gaan zijn ze toch verbonden doordat ze in hetzelfde universum zitten. Zo is dit boek ook opgebouwd: uit losse herinneringen, dagboekachtige fragmenten, flarden verleden die doordat ze hier worden weergegeven, samen toch een geheel vormen. Ze vormen een raamwerk van het leven van Tjitske, toch het stuk leven dat zij met ons wil delen.
Er is sprake van chronologie maar de fragmenten springen vaak jaren verder, en toch ben je volledig mee en leest het als een uitgebreide biografie. Dat toont aan hoe goed Jansen wel is. Ze weet wat ze doet en ze kan schrijven.
Haar oog voor detail, haar gevoel voor humor, haar talent voor timing maken dit verslag van haar leven zo aangrijpend en poëtisch ontroerend.
Tjitske is een eiland, dat blijkt ze al van jongs af aan te zijn. Dat is misschien schrijnend voor haar maar het maakt dat ze prachtige dingen kan maken. Vanop afstand, van buiten uit naar binnen. Alleen en toch verbonden. Een kostbaar tijdloos kleinood in een zee van allemaal hetzelfde.
Een zesde druk komt er gegarandeerd.
May 16, 2021
Meteen in het begin van het boek werd ik getroffen door de zin ‘Voor mijn moeder. Je zult maar de moeder van Tjitske Jansen zijn.’ Ik ging meteen nadenken over hoe het zou zijn om daar mijn eigen naam in te vullen.
Het boek bevat autobiografische impressies, die je als lezer in flarden opgediend krijgt. Omdat het korte stukjes zijn, vond ik dat niet erg. Voor mij komt ze over als iemand die goed observeert en zich bewust is van haar omgeving. Dat maakt het klein, maar daardoor heel persoonlijk.
Het boek bevat autobiografische impressies, die je als lezer in flarden opgediend krijgt. Omdat het korte stukjes zijn, vond ik dat niet erg. Voor mij komt ze over als iemand die goed observeert en zich bewust is van haar omgeving. Dat maakt het klein, maar daardoor heel persoonlijk.
February 15, 2018
Origineel boekje, leuk geschreven, aparte vertelstijl. Tjitske vertelt flarden uit haar jeugd, als dagboekfragmenten, herinneringen van meisje tot jonge vrouw. Deze lijken los van elkaar te staan, maar hangen toch samen. Absoluut een fijn tussendoortje.
May 5, 2015
Helemaal niets mis met los zand!
(staat al op mijn lijstje om te koesteren...)
(staat al op mijn lijstje om te koesteren...)
September 17, 2015
If you're Dutch, PLEASE read this little lovely book. It's wonderful. That's a really good word to describe it actually, I think, wonderful. Poetic, touching, engaging, small but very meaningful.
December 18, 2019
Eerder een keer gelezen en toen vond ik het niks, nu wist het me ineens toch te raken.
April 23, 2025
3,5*
Het moest maar eens gaan sneeuwen en Koerikoeloem behoren tot mijn lijstje lievelingsbundels.
Ze schrijft, zoals Jacques Klöters het beschrijft, ‘innig’ en intrigerend: eenvoud met diepe kelders.
Misschien verwachtte ik teveel met Voor altijd voor het laats. Ik zat nog met te veel zinnen in mijn hoofd uit de bundels.
Uit het moest maar eens gaan sneeuwen:
Als iemand mij nou maar / had opgeraapt / en in zijn zak gestopt / en daar gelaten had, / dat af en toe een hand mij vond, / voelde hoe zacht ik was / en dan weer losliet.
De beste manier waarop ik de zee in ben geweest, is door ernaast te gaan liggen.
Uit Koerikoeloem
Er was iemand die zei: ‘Kijk, dit is nou tufsteen.’
Er was iemand die een spreekbeurt hield over het glazen oog van haar vader. Ze gaf zijn reserve glazen of door in de klas. In een luciferdoosje.
Er was nog. Het levende bewijs dat je kunt groeien zonder wortels.
Het moest maar eens gaan sneeuwen en Koerikoeloem behoren tot mijn lijstje lievelingsbundels.
Ze schrijft, zoals Jacques Klöters het beschrijft, ‘innig’ en intrigerend: eenvoud met diepe kelders.
Misschien verwachtte ik teveel met Voor altijd voor het laats. Ik zat nog met te veel zinnen in mijn hoofd uit de bundels.
Uit het moest maar eens gaan sneeuwen:
Als iemand mij nou maar / had opgeraapt / en in zijn zak gestopt / en daar gelaten had, / dat af en toe een hand mij vond, / voelde hoe zacht ik was / en dan weer losliet.
De beste manier waarop ik de zee in ben geweest, is door ernaast te gaan liggen.
Uit Koerikoeloem
Er was iemand die zei: ‘Kijk, dit is nou tufsteen.’
Er was iemand die een spreekbeurt hield over het glazen oog van haar vader. Ze gaf zijn reserve glazen of door in de klas. In een luciferdoosje.
Er was nog. Het levende bewijs dat je kunt groeien zonder wortels.
September 7, 2017
3,5
Ik houd vooral heel erg van de manier waarop Tjitske Jansen schrijft, daarom kon ik veel wel waarderen, maar van sommige stukken snap ik gewoon niet zo goed waarom ze in deze bundel stonden- ik miste iets van noodzaak. Aan de andere kant denk ik, zo belangrijk is noodzaak nou ook weer niet. Mijn verwachtingen gewoon wat hooggespannen, misschien dat het daar ook aan ligt.
Ik houd vooral heel erg van de manier waarop Tjitske Jansen schrijft, daarom kon ik veel wel waarderen, maar van sommige stukken snap ik gewoon niet zo goed waarom ze in deze bundel stonden- ik miste iets van noodzaak. Aan de andere kant denk ik, zo belangrijk is noodzaak nou ook weer niet. Mijn verwachtingen gewoon wat hooggespannen, misschien dat het daar ook aan ligt.
December 19, 2020
Ik heb zeer goede herinneringen aan het boek 'Koerikoeloem" van Tjitske Jansen en ik had daardoor enorm veel zin om een andere bundel van haar te lezen. Deze bundel bleek helaas compleet dezelfde stijl en inhoud te hebben, maar dan minder krachtig en pakkend. Ik raad dus "Koerikoeloem" zeker aan, maar in dit boek vind ik gewoon niet dezelfde magie terug.
May 22, 2025
Tjitske's schrijfstijl is erg fijn - de gefragmenteerde manier van haar leven beleven is erg vermakelijk, maar ik mis een rode draad en duidelijk punt - het is iets TE gefragmenteerd. Maar ik geniet wel heel veel van haar stijl.
September 23, 2019
Mooie, persoonlijke kroniek.
December 25, 2019
Gebonden boekje met jeugdherinneringen en belevenissen van Tjitske Jansen. Gebruikte het als voor-het-slapen-gaan lectuur. Door de de kortheid van de stukjes en de vele witte rechterpagina’s lijkt het meer dan dat het is. Van sommige ideetjes en gedachten had ze ook een gedichtje kunnen maken. Dan had ik kunnen zeggen: aardig om het zo op te schrijven. Nu vind ik het vaak een tikkeltje opgepompt en koket. Niet heel slecht, maar het boekje gaat desondanks terug naar de kringloopwinkel.
May 28, 2022
Tjitske Jansen kan als geen ander zinnen schrijven die zo vertederend zijn dat ik er een warm en melancholisch gevoel aan overhoud.
December 6, 2023
Pareltje. Wat een pen. Wat een vrouw.
August 24, 2015
Aanvankelijk dacht ik dat het hier om hele korte verhalen ging. Ik had het boek in de winkel even vluchtig doorgebladerd en de zinnetjes die ik las bevielen me wel. Voor altijd voor het laatst is wel degelijk een roman/novelle. Na de openingsalinea volgt het verhaal het leven van een vrouw (autobiografisch gok ik) vanaf het moment dat ze voor het eerst bij haar moeder voorop de fiets zit tot het moment dat ze volwassen is/wordt. Omdat het zulke korte alinea's zijn blijft het verhaal lopen, vlot, maar het blijft ook prikkelen, steken. Sommige 'hoofdstukken' waren hartverscheurend waar andere meer aandoenlijk of geinig waren. Ik snap wel wat haar redacteur/uitgeverij bedoelde met 'los zand' maar het heeft heel mooi uitgepakt. Inderdaad, wat is er mis met los zand? Het is geen roman als anderen, vooral door de vorm, maar het verhaal neemt je toch helemaal mee, ondanks de beperkte woorden die ervoor gebruikt worden.
October 19, 2015
Een soort gedichtenroman met beschreven gebeurtenissen uit het leven van Tjitske Jansen; herinneringen aan mooie en pijnlijke momenten uit haar bestaan, in grote mate beïnvloed door een ingewikkelde jeugd. Haar oudere broer sloeg haar geregeld in elkaar, met haar moeder boterde het ook niet echt, en op haar twaalfde werd besloten dat Tjitske beter in een pleeggezin kon gaan wonen. Ik ben misschien een beetje bevooroordeeld omdat ik er veel in herken, maar ik vind het een literair pareltje.
Displaying 1 - 30 of 33 reviews