What do you think?
Rate this book
Vitiligo
Od istorije devedesetih godina i naših dana do balkanskih mitova koji neprestano oživljavaju i traže svoje žrtve. Iznenadno otkriće srednjovekovnog rukopisa navodi dvoje istraživača, Beograđanku i Amerikanca, da tragom tog rukopisa otkriju Dursum, magično mesto njegove radnje.
205 pages, Hardcover
First published January 1, 2014
2 people want to read
About the author
Mileta Prodanović
32 books9 followersMileta Prodanović was born in Belgrade in 1959. He graduated at the Faculty of Fine Arts in Belgrade in 1983. Since 1990 he worked as an assistant, assistant professor and then professor at the Faculty of Fine Arts in Belgrade.
He also regularly publishes prose and essayistic texts in the field of visual arts and journalism.
He also regularly publishes prose and essayistic texts in the field of visual arts and journalism.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
March 9, 2015
Pročitao sam VITILIGO Milete Prodanovića. Ovaj roman je vrlo bizaran primer dugosrbijanskog kiča u kome se prepliću parafraza biografije Latinke Perović, potraga za nekakvim apokrifnim rukopisom, i njegova rekonstrukcija koju pisac verovatno vidi borhesovski iako rezultat nije ni denbraunovski, da bi se sve završilo opštom “balkanizacijom” teme i ideje kada se pojavi elementa fantastike - pećina koja bi trebalo da objasni zašto svi ti sukobi traju vekovima.
Prodanovićev rukopis je kičast i na ivici parodije, VITILIGO svojom slatkorečivošću i usiljenom upotrebom sinonima deluje kao ismevanje klišeu pretencioznog visokotiražnog romana namenjenog Srbima koji sebe vide kao elitu. Kada se tome doda deo rekonstrukcije “rukopisa” koji se nadovezuje na dalmatinski dijalekat, taj Sveti Gral drugosrbijanskog i jugonostalgičarskog jezičkog fetišizma, onda VITILIGO zaokružuje svoju ambiciju kao skup svih zamislivih malograđanskih proznih zahvata.
Prodanović luta kroz vlastiti rukopis, ne uspeva da postigne konzistentnost izraza ni u pogledu likova, niti zapleta i ovo glavinjanje se zaokružuje tom proizvoljnom i nerazrađenom završnicom iz domena fanatstike. VITILIGO sasvim sigurno nije nastao principom “automatskog pisanja” ali nije bitno osmišljeniji.
Međutim, ako u ovoj salati od reči, možda neko dovoljno strpljiv eventualno i pokuša da nađe neki intelektualni sloj, nešto sakriveno ispod opštih mesta za manje inteligentne slušaoce Peščanika, naći će užasnu intelektualnu prazninu.
Lik Veronike Vitas, parafraze Latinke Perović, velike istoričarke sa stažom u politici gde je izgubila funkciju kada je Tito uklonio “pametne komuniste”, trebalo bi da bude svojevrsna moralna i intelektualna vertikala ovog romana. Međutim, roman ne samo da do kraja ne razjašnjava da li iza nesreće koja je odnela Veroniku postoji neka zavera ili ne (iako sam pisac koketira sa tom idejom) već se u jednom trenutku praktično odustaje od njenog racionalnog, prosvetiteljskog odnosa prema balkanskim sporovima.
Umesto racionalnog objašnjenja, junaci pronalaze ultimativnu “balkanizaciju”, nalaze pećinu odnosno Dragojevićevog “Drekavca” iz LEPIH SELA, pronalaze natprirodno objašnjenje pred kojim su ljudi nemoćni, usled čega ne samo da Veronika Vitas odnosno Latinka ne može biti “vertikala” ovog romana već se na kraju daje za pravo svakom mitomanu da je raskusuravanje silom bilo jedino rešenje.
Da ne govorimo o poštovanju koje Veronika iako komunistkinja ima prema crkvenoj tradiciji, naravno - jedino onoj koja je katolička. Konačno, samo latiniziranje, vesternizovanje Latinkinog imena u Veronika je paradigmatično pošto bi roditelji koji su dali detetu ime Latinka verovatno pre ćerku nazvali Varenika nego Veronika.
Zar nije suština upravo u tome da je Latinka uprkos tome što dolazi iz porodice koja joj je dala takvo ime uspela da se izdigne? Prodanović izgleda ne dobacuje toliko daleko.
Pred kraj romana, ne samo da zaplet i okolnosti postaju nadrealne već i ponašanje do tada racionalnih likova. To se ogleda i u snoviđenjima glavne junakinje koja u skladu za završnicom romana postaju prilično ako ne anti-zapadna a onda oksidentalno-skeptična.
Prodanovićev rukopis je kičast i na ivici parodije, VITILIGO svojom slatkorečivošću i usiljenom upotrebom sinonima deluje kao ismevanje klišeu pretencioznog visokotiražnog romana namenjenog Srbima koji sebe vide kao elitu. Kada se tome doda deo rekonstrukcije “rukopisa” koji se nadovezuje na dalmatinski dijalekat, taj Sveti Gral drugosrbijanskog i jugonostalgičarskog jezičkog fetišizma, onda VITILIGO zaokružuje svoju ambiciju kao skup svih zamislivih malograđanskih proznih zahvata.
Prodanović luta kroz vlastiti rukopis, ne uspeva da postigne konzistentnost izraza ni u pogledu likova, niti zapleta i ovo glavinjanje se zaokružuje tom proizvoljnom i nerazrađenom završnicom iz domena fanatstike. VITILIGO sasvim sigurno nije nastao principom “automatskog pisanja” ali nije bitno osmišljeniji.
Međutim, ako u ovoj salati od reči, možda neko dovoljno strpljiv eventualno i pokuša da nađe neki intelektualni sloj, nešto sakriveno ispod opštih mesta za manje inteligentne slušaoce Peščanika, naći će užasnu intelektualnu prazninu.
Lik Veronike Vitas, parafraze Latinke Perović, velike istoričarke sa stažom u politici gde je izgubila funkciju kada je Tito uklonio “pametne komuniste”, trebalo bi da bude svojevrsna moralna i intelektualna vertikala ovog romana. Međutim, roman ne samo da do kraja ne razjašnjava da li iza nesreće koja je odnela Veroniku postoji neka zavera ili ne (iako sam pisac koketira sa tom idejom) već se u jednom trenutku praktično odustaje od njenog racionalnog, prosvetiteljskog odnosa prema balkanskim sporovima.
Umesto racionalnog objašnjenja, junaci pronalaze ultimativnu “balkanizaciju”, nalaze pećinu odnosno Dragojevićevog “Drekavca” iz LEPIH SELA, pronalaze natprirodno objašnjenje pred kojim su ljudi nemoćni, usled čega ne samo da Veronika Vitas odnosno Latinka ne može biti “vertikala” ovog romana već se na kraju daje za pravo svakom mitomanu da je raskusuravanje silom bilo jedino rešenje.
Da ne govorimo o poštovanju koje Veronika iako komunistkinja ima prema crkvenoj tradiciji, naravno - jedino onoj koja je katolička. Konačno, samo latiniziranje, vesternizovanje Latinkinog imena u Veronika je paradigmatično pošto bi roditelji koji su dali detetu ime Latinka verovatno pre ćerku nazvali Varenika nego Veronika.
Zar nije suština upravo u tome da je Latinka uprkos tome što dolazi iz porodice koja joj je dala takvo ime uspela da se izdigne? Prodanović izgleda ne dobacuje toliko daleko.
Pred kraj romana, ne samo da zaplet i okolnosti postaju nadrealne već i ponašanje do tada racionalnih likova. To se ogleda i u snoviđenjima glavne junakinje koja u skladu za završnicom romana postaju prilično ako ne anti-zapadna a onda oksidentalno-skeptična.
Displaying 1 of 1 review