Çağdaş Üngör, kişisel yolcuğuyla başlayan Çin serüveninde, uzun yıllar boyunca biriktirdiği araştırmalarını Çin Hakkında Bilmek İstemedikleriniz’de topluyor. Üngör, dünyaya yeniden şekil veren Çin Halk Cumhuriyeti’nin yükselişini sadece ekonomik ve politik sebeplerle değil, tarihî ve sosyal arkaplanı da hesaba katarak anlatıyor. Çin Komünist Partisi hâkimiyetindeki Çin’in kendi içerisindeki politik kırılmaları, ülkedeki farklı muhalif grupları birbirinden ayrışan ve birbiriyle yakınlaşan veçheleriyle birlikte ele alıyor.
Üngör, Türkiye’den “uzak”, “anlaşılmaz” ve “garip” görünen Çin’in toplumsal ve kültürel özelliklerini genelgeçer genellemeleri karşısına alarak inceliyor. Kültürel ve gündelik hayattan sahneler, yaygın görüş ve inanışlar, çalışmanın önemli bir parçasını oluşturuyor. Çin’in uluslararası itibarı ve imajı; bilhassa ABD ile girdiği gerilimli yarışın önemli temaları haline gelen Tayvan, Hong Kong ve Uygur özerk bölgesiyle ilgili sorunlar; Çin modelinin ihraç edilip edilemeyeceği tartışmaları ve Çin’in yükselişinin Türkiye’ye etkisi gibi konular da etraflıca irdeleniyor.
Mao’dan Şi Cinping’e, “Kuşak ve Yol İnisiyatifi”nden “Çin Rüyası”na kadar, eskiyle olan bağını devam ettiren yeni Çin’in toplumsal, kültürel, ekonomik ve politik ahvali üzerine bir çalışma.
Çok keyif aldım. Akıcı bir dille ve güzel bir çerçevede Çin hakkında daha fazla bilgi edinmemi ve biraz daha anlamamı sağladı. 2025 yılı Haziran ayında ilk (ve şimdilik tek) ziyaretimde kafamda oluşan sorulara da cevap bulmuş oldum.
Çin hakkında en çok merak ettiğim konuya cevap alamadığım ama rahat okuduğum bir kitap oldu. Yazar, Çin'deki öğrenci/akademik deneyimlerinden hareketle ülke hakkında detaylı denebilecek bir metin hazırlamış. Pandemi dönemine denk gelmesi ya da o tarihleri kapsaması bana göre bir şans değil bir şanssızlık olmuş, yazarın algoritmasını benim bilmek istediklerimin dışına ötelemiş gibi. Neticede Çin hakkında bilmek isteyip istemediğimi bilemediğim bazı konular hakkında aydınlanırken en çok bilmek istediğim konudan mahrum kaldım. Çin'i uzaktan "Komünist" olarak biliyorum, gevşek bir takip planıyla izliyorum. Ülkedeki ışıltılı gece hayatı, parıldayan markalar ve giderek ileri teknoloji ve otomobil sektörüne kayan özel sektör beni şaşırtıyor. Ülkenin siyasi değil ticari yapısının tam "Komünist" olmadığını anlıyorum ama parçaları yerli yerine oturtamıyorum. Bu güzel kitap bana bu konuda çok ama çok kısıltı bilgi verdi. Yazarı kutluyorum. "Özel teşebbüs nereye kadar serbest?" "Şahısların grupların firmaları tamamen bağımsız mı yoksa merkezi hükümet ya da yerel yönetim ortaklıkları mı var?" "Vergilendirme nasıl?" "İşverenlik ve işçilik ne şekilde oluyor? Bunlar başka bir kitapta cevap arayacağım sorular olarak kaldı.