De wereld is ingericht op de gemiddelde mens, maar als je autistisch bent, werken dingen soms net even anders. Gelukkig kan er ook veel. Want wie zegt dat je ‘s avonds warm moet eten (en niet tussen de middag), met je partner samen in één huis moet wonen, of je studie in vier jaar moet afronden?
Autastisch leven is een boek vol inspiratie voor jongvolwassenen en volwassenen met autisme, die hun leven willen inrichten op een manier die voor hen werkt. Het behandelt thema’s als studie, werk, wonen, relaties, vrienden, vrije tijd, gezondheid en je eigen lichaam – allemaal met praktische tips en voorbeelden van andere autisten die hun leven zó hebben vormgegeven dat ze kunnen floreren.
TLDR: Een oppervlakkig zelfhulpmanifest vol privileges en valse hoop
Ik had verwachtingen van Autastisch leven, want het werd stevig gepromoot, maar het boek stelde mij zwaar teleur. Het opzet is duidelijk: een praktische gids zijn om binnen de bestaande kaders je eigen ruimte te creëren.
In het begin wordt nog een poging gedaan om keurig een broodnodige middenweg te zoeken tussen het medische perspectief uit de DSM-5 en het sociale model. Dat is een sterk uitgangspunt, want de werkelijkheid van autisme ligt inderdaad in dat complexe midden.
Maar al heel snel laat het boek deze noodzakelijke diepgang los. Het leunt vervolgens vrijwel volledig op de Intense World-theorie, waarmee autisme wordt gereduceerd tot een grote prikkelgevoeligheid en de drang naar strakke structuur. De weerbarstige, medische realiteit van autisme verdwijnt hiermee achter de illusie dat alles stuurbaar is als je brein gewoon wat "intenser" werkt.
Het boek verschuift de blik pijnlijk snel van het falende maatschappelijke systeem naar het individu. De oplossingen die in de tekst worden aangedragen, vereisen bijzonder veel kapitaal, energie en autonomie.
Voorbeelden zoals werken als succesvolle freelancer in de IT, wonen in een prikkelarm huisje in het bos, of de 'buitenlander-strategie' waarbij je verhuist naar een ander land om je afwijkende gedrag te maskeren als cultuurverschil, worden gepresenteerd als haalbare opties.
Voor de gemiddelde (zelfs niet-autistische) lezer is dit totaal onrealistisch. Het boek verdoezelt hiermee de harde realiteit van veel mensen en negeert grote obstakels zoals armoede, een onveilige thuissituatie of een meedogenloze arbeidsmarkt. Door succes te illustreren met dit soort geprivilegieerde keuzes, sluit de tekst precies díe mensen uit die de zwaarste ondersteuningsnood hebben.
Daarnaast bevat het boek een zware, moraliserende ondertoon. Zaken als overprikkeling en het dragen van een sociaal masker worden gereduceerd tot simpele trucjes voor timemanagement, zoals de tickettheorie of het maken van planningen met kleurcodes.
De boodschap in dit boek dat je jouw mentale welzijn kunt optimaliseren als je maar goed genoeg plant, kriebelende kledinglabels wegknipt en je slaapkamer verduistert, legt de verantwoordelijkheid volledig bij de lezer.
De expliciete wens dat autistische mensen moeten 'floreren', creëert bovendien een giftige druk. Wie ondanks al deze lifehacks niet floreert en wél blijft instorten, voelt zich daardoor snel tekortschieten. Een mens moet het recht hebben om níet te floreren en om te mogen vastlopen, zonder dat dit direct als een persoonlijk falen voelt.
Kortom, voor een boek dat autistische lezers belooft te helpen, is de inhoud veel te mager. In plaats van individuele trucjes te presenteren als dé oplossing, zou een werkelijk waardevol boek het eerlijke midden moeten houden tussen de medische feiten en de maatschappelijke realiteit, met oog voor collectieve en structurele ondersteuning. Dit werk is helaas een wereldvreemd zelfhulpboek dat blind is voor de harde grenzen van uitsluiting en onmogelijkheden.
Eén ster, uitsluitend omdat nul sterren niet mogelijk is op dit platform.
* In navolging van deze en andere recensies, heeft de auteur een pijnlijk polemisch artikel geschreven waarin ze mij als criticus onder de gordel aanvalt. Blijkbaar is kritiek van een andere autistische persoon ongepast.
Ik vond dit boek zo ontzettend goed! Als laat gediagnosticeerde autist (toen 24 nu 25) liep/loop ik tegen ontzettend veel dingen aan. Opeens is alles anders. Gelukkig krijg ik daar veel hulp bij, maar dit boek heeft me ook ontzettend geholpen.
Het is ook fijn dat dit boek advies geeft vanaf verschillende mensen zodat het niet eenzijdig is. Want elke autist is natuurlijk anders. Het was heel fijn om te kunnen lezen wat anderen kan helpen. sommige gaven me inspiratie en bij sommige dacht ik: "Dit zou me nooit kunnen helpen" (wat positief is, want het is ook goed om te weten wat niet werkt!)
Ik heb ontzettend veel aan de tips gehad en regelmatig foto's van bladzijden naar mijn vriend of moeder gestuurd. Mijn moeder gaat dit boek dan ook binnenkort lezen om mij beter te begrijpen.
Ook stonden er tips in waar ik nog nooit van had gehoord. zoals de "voorziening prestatiebeurs" ik heb dat gelijk in werking gezet nadat ik het gelezen had. Waardoor ik straks misschien de 8000 euro niet hoef te betalen door een opleiding niet afgerond te hebben?! (Toeps je bent mijn held en ik wil je een knuffel geven uit dankbaarheid)
Of Autitalent waar ik gelijk een account op heb aangemaakt.
Met andere woorden. Als je autisme hebt of het vermoeden van autisme hebt. Lees dit boek!!! Het is fijn en vlot geschreven en je kan er veel uit halen.🫶🏻
En het belangrijkste: ik voelde me gezien in een wereld die me niet altijd begrijpt ❤️
Het concept van het boek is fijn; autisten aan het woord laten over hoe zij hun leven inrichten op een manier die voor hen werkt. Alle grote levensthema’s van werk tot relaties komen daarbij aan bod. Hier en daar heb ik er een goede tip aan overgehouden.
De uitvoering over het algemeen gezien voelt echter erg mager. In eerste instantie omdat de verschillende voorbeelden toch wat schaars zijn in vergelijking met haar eigen levensverhalen - weer diezelfde verhalen. Die heb ik na 3 boeken nu wel genoeg gehoord. Het voelt soms alsof Toeps wel heel graag over zichzelf praat en hoe cool haar leven wel niet is, en daarbij volledig voorbij kan gaan aan het beoogde doel van de tekst.
Meer storend vond ik nog het overduidelijke privilege waar het gehele boek mee is doorspekt. Ze benoemt het hier en daar wel, maar het voelt toch alsof ze niet écht begrijpt wat privilege iemand in staat stelt te doen in vergelijking met iemand die dat niet heeft. Fijn voor haar dat ze 1e klas met de trein kan reizen, dubbele woonlasten kan hebben en flexibele rates kan boeken, maar dat is zeer zeker niet voor iedereen weggelegd - óók niet als ze er andere dingen voor laten. Dit klinkt misschien wat bitter, maar het is gewoon reële statistiek.
Die blinde vlek had ik haar op zich nog kunnen vergeven (je kunt zoiets immers pas echt begrijpen als je je erin verdiept), maar in het laatste hoofdstuk over activisme werd ik ronduit geïrriteerd. Natuurlijk hoef je jezelf niet ten onder te laten gaan in je eigen rechtvaardigheidsgevoel, daar heb ik zelf ook meer dan genoeg voorbeelden van gezien.
Maar als we elkaar niet meer scherp blijven houden op het onrecht in de wereld dan gaan we nooit een fatsoenlijke stap vooruit zetten. In plaats van bepaalde thema’s volledig te muten of vegans ervan te beschuldigen dat ze te streng zijn in hun gehanteerde maatstaf, lijkt het me dan ook zinvoller om het advies te geven je niet 24/7 met al dit onrecht bezig te houden of jezelf toe te staan af en toe een fout te maken omwille van je eigen mentale welzijn. Niet om dat ideaal dan maar helemaal niet meer na te hoeven streven.
Dit boek had ik maanden geleden al gepreordered, terwijl Toeps zelf nog druk bezig was met schrijven en input vragen bij haar volgers op social media.
Het eerste boek dat ik van Toeps las, kwam op het juiste moment. Ik was onder behandeling bij het autisme centrum waar ik nog maar pas mijn diagnose autisme had gekregen. Op weg van mijn afspraak naar mijn trein, zag ik dit boek in de boekhandel liggen. Alsof het er voor mij klaar lag. Het boek dat zij later schreef over haar verhuizing naar Japan had ik ook direct verslonden. Want Japan behoort ook tot 1 van mijn speciale interesse gebieden. De manier van schrijven van Bianca Toeps is erg prettig, de boeken lezen gemakkelijk weg, zijn doorspekt met humor en aangevuld met ervaringen van andere mensen met autisme. Voor mij dus altijd een feest van herkenning.
Dit nieuwste boek gaat er over hoe jij je leven met autisme (maar ook voor andere neuro diverse mensjes) op de voor jou meest fantastische manier vorm kan geven. En hoe je jouw leven op zo'n manier vorm kan geven dat je daar het meest haalbare uit kunt halen. Het gaat over werk en studie. Over vrije tijd en vakantie. Maar ook een hoofdstuk over wonen, relaties en vriendschappen. Hoe kan je jouw eigen huis autisme-proof maken met meubels, kleuren, de plek waar jouw huis staat en met de mensen en dieren die daar eventueel ook wonen. En hoe doe je dat als je partner zelf ook autisme heeft. Waar de 1 overprikkeld van raakt is voor de ander een uitlaatklep, en hoe vind je daar balans in? En hoe ga je eigenlijk om met die prikkels? Wat geeft jou rust, en wat is het verschil tussen ontspannen en ontprikkelen?
Aan het einde van ieder hoofdstuk staan een aantal vragen die je jezelf kunt stellen en waar je over kunt na denken over hoe dat voor jou is en of je dingen anders zou willen. En in ieder hoofdstuk worden voorbeelden uit de praktijk beschreven. Waaronder ook een stukje input dat ik heb aangedragen over speciale interesses. Allemaal praktische tips die ook jouw leven meer vorm kunnen geven, en tips waar je misschien zelf nooit op gekomen zou zijn. Zo staat er bij het hoofdstuk over reizen en vakantie een tip over het "zonnebloem keychord" waarmee je op Schiphol eerder mag boarden en eventueel begeleiding krijgt op Schiphol naar je gate.
Ook worden er in het boek interviews weergegeven met een aantal, voor mij bekende schrijfsters die ook autisme hebben, zoals Myrthe van der Meer, en mijn favoriete schrijfster Judith Visser.
Met "Autastisch leven" heeft Bianca Toeps weer een bijdrage geleverd aan zelfhulp boeken mbt autisme. Herkenning voor de genen die autisme hebben, inzicht voor hulpverleners en voor neurotypische mensen die te maken hebben met autisme in hun omgeving. Dit boek geeft een heel goed beeld van wat autisme nu eigenijk inhoud en gaat voorbij aan alle stereotype opvattingen rond autisme. Want te vaak moeten wij nog steeds uitleggen dat we echt autistisch zijn, ook al zal je dat in de eerste instantie niet altijd meteen merken. Eigenlijk vind ik dat iedereen dit boek zou moeten lezen, om de vooroordelen over autisme nog meer af te breken
Autastisch leven beschrijft het autastische leven van Bianca Toeps, en is doorspekt met andere ervaringen en tips van autisten om om te gaan met dingen in het dagelijkse leven in een wereld die toch wat anders lijkt te werken dan jij als autist bedraad bent.
Heel interessant en leuk, zeer herkenbaar en bij tijden emotioneel en heel persoonlijk beschrijft Bianca hoe ze haar leven heeft ingericht op verschillende vlakken zoals onder anderen wonen, werk, relaties en vriendschappen, hobbies. De tips en ervaringen ook van anderen, gevat in quotes en korte verhalen, zijn erg helpend om je weg te vinden als autistisch persoon en je minder alleen te voelen in de wereld ("oh, er zijn meer mensen met deze ervaring, en je kan dit zo aanpakken"). De schrijfstijl is bijzonder prettig en makkelijk leesbaar, niet in de laatste plaats door de vormgeving (het font is heel rustig) en het leest het fijn weg.
De tips zijn niet alleen handig voor autisten, maar ook voor de omgeving om begrip en acceptatie te bevorderen. Persoonlijk heb ik een aantal goede tips gevonden, en blijf ik het boek gebruiken om af en toe eens te kijken hoe anderen bepaalde zaken ervaren en aanpakken. Een heel fijn boek om te lezen, te herlezen en in de boekenkast te hebben staan.
Bianca Toeps kan echt op een hele fijne manier vertellen. Het is verfrissend om iemand zo open over autisme te horen praten en daarbij ook de positieve kanten ervan te belichten. Ze geeft nooit het gevoel dat ze anderen buitensluit, wat dit voor mij een heel prettig en toegankelijk boek maakte. Wat ik ook sterk vond, is dat ze bij veel onderwerpen meerdere kanten laat zien in plaats van alleen haar eigen perspectief.
Het is ook een klein boekje dat je makkelijk in ongeveer twee uurtjes uitleest. Mijn enige kleine puntje van kritiek is dat sommige stukken wat herhalend aanvoelden als je haar eerste boek “Maar je ziet er helemaal niet autistisch uit” al hebt gelezen.
Fijn lettertype, makkelijk te lezen en heel herkenbaar. De vragen aan het eind van elk hoofdstuk zijn fijn maar soms toch wat abstract, dan moest ik even terugzoeken naar waar er over gesproken werd om terug te halen wat er precies mee bedoeld werd.
Vooral het aankaarten dat ontspannen niet perse gelijk staat aan ontprikkelen (en andersom) was wel een eye-opener.
Ik vind Bianca Toeps altijd lekker weglezen. Daarnaast zitten er denk ik wel wat fijne tips in voor elke autist. Ik vond het leuk dat er veel input van verschillende mensen is gebruikt!