Historicus Beatrice de Graaf en Ruslandexpert Niels Drost laten aan de hand van duizenden toespraken en verklaringen van het Kremlin zien hoe Poetin radicaliseerde. Met als startpunt 2000, toen Poetin aan de macht kwam, volgen zij hoe hij zijn land meesleept naar de afgrond van de oorlog. Het is een duister sprookje, over een man die als wereldleider serieus genomen wil worden en erkenning zoekt voor Ruslands cruciale positie in Europa. Maar wanneer hij die niet krijgt, verandert zijn verhaal geleidelijk in een oorlogsverklaring aan het Westen en zijn waarden. Ook tonen De Graaf en Drost aan dat het cruciaal is om ons in het geschiedenisbeeld van autocraten en dictators te verdiepen. Zo gebruikt Poetin de geschiedenis van het tsarenrijk en de symbolen van het Russisch-orthodoxe geloof als wapen tegen zijn vijanden. Laat hij zich echt leiden door zijn visie op de geschiedenis? Gelooft hij in zijn dystopische verhalen? En kan dit alles ons iets vertellen over hoe deze oorlog eindigt?
Leuk en origineel boek, dat ook wanneer je er - zoals ik - tot over je oren inzit nog allerlei verrassende feiten en inzichten bevat. Interessant (en eigenlijk ook best schokkend) wat de combinatie van grote mannengeschiedenis, onderzoek naar radicalisering en data-analyse oplevert: Poetin is niet meer de cynische schaker, maar een geradicaliseerde zeloot.
Het boek probeert inzage te geven in de gedachtewereld van Poetin. Rode draad van het boek is, dat Poetin voor de legitimatie van zijn leiderschap regelmatig grasduint in de (vroegste) geschiedenis van Rusland en zich tijdens die route o.a. sterk indentificeert met absolute heersers als de Tsaren Peter de Grote en Catherine de Grote. Fascinerend is ook dat hij zich vooral voor binnenlands politiek gebruik, net als de Tsaren, positioneert als beschermer van het Grieks-Orthodox Geloof en daamee voor Rusland een heilige missie heeft namelijk een waarborg te zijn tegen de inperialistische westerse decadente cultuur en politiek.
Er valt veel meer te zeggen over dit boek. Alleen al om de hoge actualiteitwaade maakt dit boek tot een must om te lezen.
Wat een boek, en een goede toevoeging aan de vele boeken die al over Poetin zijn geschreven. En ook al is de oorlog ook te verklaren door macht en geld, het boek brengt geloofwaardig dat het narratief dat geschetst wordt voor Rusland ook meespeelt. En ook al zou dat voor Poetin worst wezen, hij bespeelt er wel heel veel Russen mee.
Daarmee is het en een goed boek om te begrijpen wat nu gebeurt, maar ook enorm de impact hoe geschiedenis en propaganda is. En hoe naïef we vaak zijn in Nederland en vele andere westerse landen. En hoe fijn het is zo naïef te kunnen zijn (geweest?).
Een goed geschreven chronologisch overzicht van Poetins radicaliseringsproces. Mijn enige kritiekpunt is de herhaaldelijke nadruk op Poetins obsessie met de religieuze en historische achtergrond van Rusland. Daardoor raakte ik als lezer sneller verveeld, omdat veel informatie al bekend aanvoelde.