Lale Devri

by Ahmet Refik Altınay

Ahmet Refik Altınay'ın bu eseri, Osmanlı İmparatorluğu'nun en parlak ve en çalkantılı dönemlerinden biri olan Lale Devri'ni ele alıyor. Lale merakının en üst seviyeye ulaştığı, sarayların ve bahçelerin çiçeklerle süslendiği, zevk ve eğlencenin hâkim olduğu bu dönem, aynı zamanda Batı medeniyetiyle kurulan ilk diplomatik ve kültürel temaslara da sahne olmuştur. Ancak bu parlaklığın ardında, Osmanlı ordusunun eski gücünü kaybetmesi ve devlet yönetimindeki zayıflıklar da gizliydi. Kara kıştan sonra gelen bahar misali, uzun süren savaşların ardından gelen bu barış dönemi, zevk ve sefahatle dolu geçen on üç senenin sonunda Patrona Halil İsyanı ile son bulmuştur. Bu isyan, tüm ihtişamı bir anda yok etmiş, isyancıların eylemleri dönemin mimari sembolleri olan Sadâbâd köşklerinin yıkımına kadar varmıştır.

Altınay, III. Ahmed ve Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa'nın devlet yönetimi, matbaacılığın gelişimi, dönemin İstanbul hayatı, sanatı ve döneme son veren trajik 1730 İsyanı’nı renkli ve akıcı bir dille anlattığı bu eserinde olayları III. Ahmed, İbrahim Paşa ve Patrona Halil gibi döneme damgasını vuran farklı kişilerin gözünden aktararak Lale Devri’nin tam bir panoramasını çiziyor.
Lale Devri’ni daha geniş bir okur kitlesine ulaştırmak niyetiyle eseri günümüz Türkçesine aktardık. Kitabın sonuna da, 1699 yılında İstanbul’a gelen ve uzun süre İstanbul’da kalıp dönemin gündelik hayatını, saray törenlerini ve elbiselerini büyük bir ustalıkla tuvaline yansıtan Flaman asıllı ressam Jean-Baptiste Vanmour’un resimlerinden bazı örnek ekledik.

110 pages, Paperback

Published August 28, 2025

About the author

1880’de İstanbul’da doğdu. Beşiktaş ve Kuleli Askerî İdadi’lerinden sonra Harbiye’yi bitirerek, orduya katıldı. Bir süre askerî okullarda coğrafya ve Fransızca öğretmenliği yaptı. Gazetelerde yazılar yazdı. II. Meşrutiyet’in ilânından sonra Harp Okulu’nda tarih öğretmenliği yaptı. Osmanlı Tarih Encümeni üyesi de olan Ahmet Refik, bir süre askerî sansür müfettişliği de yaptıktan sonra emekli oldu. Daha sonra tekrar orduya çağrılan Ahmet Refik, yazarlık ve hocalık yaptı. I. Dünya Savaşı’ı ertesi Darülfünun’da müderrislikte bulunduktan sonra Türk Tarih Encümeni Başkanlığı’na getirilen Ahmet Refik, 1933’teki reformdan sonra üniversitedeki görevinden uzaklaştırıldı. 1937’de İstanbul’da öldü. Tarihî konuları yalın bir üslûpla anlatabilen ve bu anlamda tarihi geniş kitlelere sevdiren Ahmet Refik’in elliye yakın kitabı ve birçok şarkı sözü vardır.

Reviews

[Hilal Baltacı · Rating 5 out of 5]

Dönemin genel hatlarını sade bir dille anlatan güzel bir kitap.

[Baris · Rating 3 out of 5]

Ciddi akademik yayınlar yapan/yapması gereken Tarih Vakfı'nın sadeleştirerek okunmaz hale getirdiği kitaptır.