Δεν υπήρχε πιο πιστό επιχείρημα ότι ήταν ζευγάρι από τον τρόπο που κοιτάξανε τον ουρανό

by Φώτης Μανίκας

Το χρονικό ενός σύγχρονου χωρισμού από τον βραβευμένο Φώτη Μανίκα.

Δυο άνθρωποι είναι µαζί και µετά δεν είναι πια. Ένας χωρισµός στην Αθήνα γίνεται η αιτία για δύο ξεχωριστές πορείες µέσα στον κόσµο. Ό,τι και να κάνουν όµως παραµένουν φαντασιακά συνδεδεµένοι. Κατοικούν ο ένας στον άλλον και είναι ο ένας του άλλου. Ακόµη ερµηνεύουν τα πάντα µέσα από το πρίσµα της σχέσης, χωρίς να το θέλουν, ζουν και αναπνέουν σε ένα εδώ και τώρα που δεν έχει καµία σχέση µε το πριν. Όλα όµως τους µοιάζουν τόσο ίδια.
Μέσα από µια εναλλαγή τόπων οι ήρωες έρχονται αντιµέτωποι µε την απώλεια και χωρίς να το αντιλαµβάνονται αλλάζουν κάθε στιγµή.
Ο Φώτης Μανίκας γράφει πάνω στα αισθητήρια όργανα των πρωταγωνιστών του. Με µια προσεκτική και αρκετές στιγµές ιλιγγιώδη τριτοπρόσωπη αφήγηση φτάνει κοντά στα όρια για να εξερευνήσει πώς συµβαίνει το «δύο» όταν είναι «ένα» και πώς από «ένα» γίνεται «δύο».

296 pages, Paperback

Published April 2, 2026

Reviews

[Ρένα Λούνα]

Στο γιορτινό τοπίο της Αθήνας παρεισφύει ένα άλλο, παγωμένο, όταν ο Πάνος φεύγει για το Όσλο. Ο Πάνος και η Μαρία, οι δύο πλευρές ενός νομίσματος, είναι ελληνικά παιδιά που γιορτάζουν τον 15Αύγουστο, είναι ένα σύγχρονο ζευγάρι 30ρηδων. Με μια, σε πολλά σημεία ευχάριστα άναρχη αφήγηση, παρακολουθούμε τα στάδια του χωρισμού τους.

Δεν έχω καταφέρει να βρω ακόμα στη ζωή μου «κακό» ή «λάθος» θέμα για βιβλίο. Μάλιστα, το χρονικό ενός χωρισμού ή μιας απογοήτευσης, παραμένει πολύ ψηλά στη λίστα μου.

Μου άρεσε και το: «Μαρία, θα φύγω», θυμήθηκα την Αρλέτα. Παρ’ όλα αυτά, το ζευγάρι έμεινε μακριά μου αφηγηματικά - δεν κατάφερα να τους καταλάβω. Δεν θα ήταν απαραίτητες οι σαγηνευτικές υπερπληροφορίες ή τα βαθιά συμπεράσματα (κάπου εκεί υπάρχει κι ένας Φλωμπέρ άλλωστε), ούτε πως σνομπάρω το ότι οι ήρωες κάθε τρεις και λίγο μαλακίζονται – τα καταλαβαίνω αυτά και είναι ενδιαφέρον υλικό.

Τους ένιωσα άλλους, ξένους, σα να μη μου επιτράπηκε να τους καταλάβω - με έπιασε να αναρωτιέμαι αν καταλαβαίνουν και εκείνοι τους εαυτούς τους. Ο Πάνος με τα αλλοπρόσαλλα του, η Μαρία με τα δικά της και κανένα μεγάλο όραμα μεταξύ τους - όχι,δεν είναι υποχρεωτικό το μεγάλο όραμα, αλλά περισσότερο πλησίασα την υπόνοια μιας συντροφικότητας, σαν φίλοι που συχνάζουν επί χρόνια στα ίδια καφέ και συνυπάρχουν υπακούοντας τις αισθήσεις τους, παρά το διπλό που αδυνατεί να γίνει μονάδα.

Ξέρω τέτοια ζευγάρια που πάντα κάποιος στρίβει και ο άλλος κοιτάει επίμονα το κενό. Που λένε παιδικά αστειάκια μέρα μεσημέρι σε σκαλάκια στην Κυψέλη. Που φοράνε τα color blocking φλις τους σε events που άλλοι έχουν καλοντυθεί. Που τέλος πάντων, είναι (τις περισσότερες φορές) ευχάριστα ανώριμοι. Ήλπιζα να καταλάβω περισσότερα από τους ωραίους φασαίους της διπλανής πόρτας, που είναι τριάντα αλλά μετά βίας 20, αλλά ο γρίφος παραμένει.

[angeliki m]

Ένα λίγο περίεργο βιβλίο. Βρήκα ρεαλιστικά τα κομμάτια διαχείρισης της συνεχούς επαναφοράς του άλλου ατόμου στις σκέψεις σου. Από την άλλη, σε αρκετά σημεία του βιβλίου αισθάνθηκα σαν να παρακολουθώ μια ιστορία στο στυλ "Φθηνά τσιγάρα" με χαρακτήρες ουδόλως προσγειωμένους στη πραγματικότητα -φασματικούς, όπως το βάζει σε λόγια και η ίδια η Μαρία. Και τώρα φτάνουμε στο χαρακτήρα του Πάνου, με τα έντονα ψυχοσωματικά συμπτώματα και τα αναβλύζοντα ψυχολογικά του, ο οποίος σε όλη τη διάρκεια της σχέσης τους αρνείται να αναζητήσει βοήθεια, παρά επιμένει να επινοεί νούμερα τηλεφώνου τα οποία στη συνέχεια αποδίδει σε φανταστικούς ψυχολόγους...Wtf?Τι ακριβώς κάνει με αυτόν τον άνθρωπο τρία χρόνια αυτή η γυναίκα; Να μην αναφέρω ότι ούτε η αφορμή της εκκίνησης της υπόθεσης και του χωρισμού έχει κάποια λογική βάση, καθώς ο Π. ούτε είχε κάποια σοβαρή επαγγελματική πρόταση για εξωτερικό την οποία αξιολόγησε θετικά, ούτε έχει καν κάποια διάθεση να βρει δουλειά στο εξωτερικό, όπως διαβάζουμε, παρά ζητάει από την οικογένειά του δυο χιλιάρικα να πάει στη Νορβηγία στους πάγους (υπάρχουν και τα ταξίδια αναψυχής αλλά δεν). Με τη Μαρία δεν κατόρθωσα να συνδεθώ και πάρα πολύ, κάπως αερικό την ένιωσα. Τέλος, από το τελευταίο κεφάλαιο/κλείσιμο, δεν κατάλαβα τίποτα. Μου άρεσε η γραφή του Μανίκα, δεν το αρνούμαι, αλλά θα ήθελα να διαβάσω κάτι κάπως πιο συνεκτικό.

[Maria Ch]

Πρώτη φορά γράφω τόσο αρνητική κριτική για βιβλίο και, ειλικρινά, θα προτιμούσα να μη χρειαζόταν.

Αν μπορούσα να πάρω πίσω τον χρόνο που αφιέρωσα διαβάζοντάς το, θα το έκανα χωρίς δεύτερη σκέψη. Για μένα, η ιστορία δεν οδηγούσε πουθενά, δεν είχε ουσιαστική εξέλιξη και, όταν έφτασα στην τελευταία σελίδα, ένιωσα ότι δεν είχε πραγματικά κάτι να μου αφήσει.

Αυτό που με ενόχλησε περισσότερο, όμως, ήταν ο τρόπος που ήταν γραμμένος ο γυναικείος χαρακτήρας. Μου φάνηκε ξεκάθαρα ότι είχε δημιουργηθεί αποκλειστικά μέσα από το ανδρικό βλέμμα. Οι σκέψεις, οι αντιδράσεις και οι επιλογές της δεν μου έδωσαν ούτε μία στιγμή την αίσθηση μιας αληθινής γυναίκας· αντίθετα, έμοιαζαν περισσότερο με το πώς φαντάζεται ένας άντρας ότι σκέφτεται και λειτουργεί μια γυναίκα. Αυτό με απομάκρυνε εντελώς από την ιστορία και με έκανε να μην μπορώ να συνδεθώ με τον χαρακτήρα.

Είναι από τις ελάχιστες φορές που ολοκληρώνω ένα βιβλίο και αισθάνομαι ότι δεν άξιζε τον χρόνο που του αφιέρωσα. Αν υπήρχε η δυνατότητα, η βαθμολογία μου θα ήταν 1,5/5 αστέρια.

[Irida Kon]

Μου άρεσε πάρα πολύ αυτό το βιβλίο.
Ο συγγραφέας κατάφερε να δημιουργήσει δυο πολυδιάστατους χαρακτήρες, χωρίς να περιορίζεται σε στερεότυπα. Διεισδύει βαθιά στον ψυχικό τους κόσμο και η ιδιαίτερη γραφή του μου επέτρεψε να ακολουθήσω την πορεία τους μέσα στον χωρισμό.
Προσωπικά ταυτίστηκα και με τους δυο χαρακτήρες, με τον καθένα για διαφορετικούς λόγους και αυτό με εξέπληξε. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

[Zozo Papa]

Ευχαριστήθηκα πολύ το διάβασμα του βιβλίου. Συγκεκριμένα, μου έκανε εντύπωση πόσο ταυτίστηκα με τον χαρακτήρα της Μαρίας!

[Elli]

Ένα βιβλίο που παρά τον κάπως παράξενο σε σημεία τροπο γραφής μου άρεσε τρελά και με άγγιξε βαθιά ❤️ για όσους αγαπάμε την αλλόκοτη Αθήνα, επίσης ωραίες «εικόνες» της.