De erfenis van Hendrica Leurs

by Marlies Medema

In 'De erfenis van Hendrica Leurs' volgt Marlies Medema het leven van Hendrica, die zich na een verboden liefde en een groot verlies heeft weten op te werken tot directrice van een meisjesschool in Utrecht. Vanuit deze positie zet ze zich onvermoeibaar in om meisjes een betere toekomst te geven en hun te leren dat hun stem ertoe doet. Wanneer geheimen uit haar verleden aan het licht komen, dreigt alles waarvoor ze heeft geknokt verloren te gaan. Maar zelfs wanneer het water haar aan de lippen staat, weigert Hendrica haar idealen op te geven – zelfs als ze daarmee haar eigen leven op het spel zet.

Genres: Ebooks

432 pages, Kindle Edition

Published April 8, 2026

Reviews

[Arjen · Rating 5 out of 5]

Na het uitstekende boek Lysbeth, is dit het tweede boek dat ik lees van auteur Marlies Medema. Dit tweede boek volgt zo ongeveer het zelfde recept: Medema volgt een vrouw uit de Nederlandse geschiedenis, iemand die in de schaduw van mannen opereert, maar over een uitzonderlijke kracht beschikt. In een tijd die qua publiek leven vrijwel geheel mannelijk is, lukt het Medema om zeer geloofwaardig het leven van Hendrika Leurs tot leven te brengen. De eerste vrouw in de Nederlandse geschiedenis die werd beschuldigd van valsmunterij.

Het vermogen van Medema om op basis van historische bronnen niet alleen een zeer geloofwaardige roman te schrijven, maar daarbij de hoofdpersoon ook ontzettend inleefbaar te maken, is jaloersmakend. Hier zit ontzettend veel onderzoeks- en schrijfwerk in. Het levert een ontzettend goed boek op. Wel eentje die je niet alleen op standje ontspannen leest, want er gebeurt nogal wat in het boek. Om spoilers te voorkomen zal ik daar hier niet op ingaan. Maar voor wie een topboek wil lezen grijpt bij Medema wederom niet mis. Ik geef het boek vierenhalve ster, omdat het wat mij betreft nog beter was geweest als er iets meer aandacht was besteed aan de fijne, positieve fases uit het leven van de hoofdpersoon. Nu stort je na een korte intro eigenlijk vrij snel in een negatieve spiraal, waar de hoofdpersoon bij herhaling pogingen doet om er aan te ontsnappen, maar het gaat van kwaad tot erger. Om aan de hoofdpersoon te hechten zou het fijn zijn net wat langer in een fijne fase mee te kijken, maar omdat dit heel persoonlijk kan zijn rond ik de vierenhalve ster graag naar boven af. Lezen dus!

[Arja Kerpel · Rating 5 out of 5]

Wat een ontzettend goed geschreven boek. Het raakte me echt, vooral de laatste hoofdstukken. Chapeau, voor het realistische tijdsbeeld. Met name over de periode in Utrecht. Hier heeft de schrijver heel veel onderzoek naar gedaan, dat merk je echt.

[Saskia · Rating 5 out of 5]

Een mooie historische roman over een vrouw die haar tijd ver vooruit was. Sterk, daadkrachtig, wars van rolverhoudingen en maatschappelijke posities. Een vrouw met zware persoonlijke verliezen. Een vrouw met het hart op een juiste plaats, strijdend voor de kansen van kinderen. Verstrikt geraakt in een web van chantage en manipulatie waardoor ze morele grenzen overging maar altijd wel met de juiste intenties. Heel fijn leesbaar, ik werd echt meegenomen in het verhaal.

[Cariene · Rating 4 out of 5]

In de 18de eeuw werd je als vrouw niet geacht enige intelligentie te bezitten, laat staan dit te gebruiken. Het ís stuitend te lezen hoe de vrouw behandeld werd in die door mannen gedomineerde wereld. Dat maakte het voor mij geregeld lastig om door te lezen. Met name de verhaallijn vanuit de gevangenis hielp mij om vol te houden, want waarom zat ze daar. En het was het zeker waard om door te lezen.
Het is stevige leeskost, heel interessant met veel historie. Ik heb ervan genoten.

[Ina Overeem · Rating 4 out of 5]

4,5 ster!!

[Charlotte · Rating 4 out of 5]

Erg goed geschreven, maar de opeenstapeling van ellende in het verhaal is zo groot dat ik niet echt zin had om verder te lezen. Al gaf de schrijfstijl en spanning net genoeg motivatie om dat wel te doen. Erg goed hoe het tijdsbeeld wordt geschept en interessant om dat eens in een Nederlandse setting te lezen.

[Annerieke Ten Haken · Rating 5 out of 5]

Wat een heerlijk boek, ik zat er meteen helemaal in. Lekker verhaal en vlot geschreven. Jammer dat het af is gelopen. Verhaal is waargebeurd waardoor het nog meer waarde heeft.

[Mieke Anckaert · Rating 4 out of 5]

Zo graag gelezen. Realisme met een naturalistisch kantje. Het hoofdpersonage wordt erg geloofwaardig neergezet. Je loopt echt mee in de tijd en in het verhaal. Gebaseerd op ware feiten.

[Kees van Duyn · Rating 4 out of 5]

Haar fascinatie voor vergeten vrouwen uit de geschiedenis begon bij Marlies Medema bij haar debuutroman Papieren paradijs (2021). Later las ze in een boek over een schooljuffrouw die meisjes etiquette bijbracht, maar later terecht moest staan voor een misdaad én eerder een relatie had met een voormalig werkgever. Ze bleef hierover nadenken en uiteindelijk leidde dit ertoe dat deze vrouw, die haar tijd ver vooruit leek te zijn, haar inspireerde tot het schrijven van haar derde boek: De erfenis van Hendrica Leurs (2026).

Nadat Hendrica Leurs met haar werk als finishing gouvernante ophield, werd ze aangenomen als directrice van een meisjesschool in Utrecht. Haar doel is om alle meisjes, of ze nu rijk zijn of niet doet er voor haar niet toe, goede vooruitzichten op de toekomst te bieden opdat ze niet onzichtbaar door het leven gaan. Als iemand dreigt geheimen uit haar verleden openbaar te maken, is ze de wanhoop nabij, maar weigert ze haar idealen opzij te zetten, ook al weet ze diep van binnen dat dit haar in grote problemen kan brengen.

Door de omstandigheden waarin protagonist Hendrica Leurs – het is dan januari 1837 – zich in het eerste hoofdstuk van de roman bevindt, wordt de lezer meteen nieuwsgierig gemaakt en rijzen diverse vragen op. Want wat is er de reden van dat ze in een dergelijke situatie terecht is gekomen en zal het haar lukken om daar weer uit te komen? Hierna springt het verhaal vijf jaar terug in de tijd en vervolgens komt er geleidelijk aan, en in overwegend chronologische volgorde (regelmatig wordt teruggekeerd naar het eerdergenoemde jaar), niet alleen een antwoord op deze vragen, maar krijg je tevens het een en ander over haar én een korte periode uit haar leven te weten. Dit alles is ruim voldoende om een goede en gedegen indruk van deze vrouw te krijgen en kun je niet anders dan sympathie voor haar opbrengen, mede omdat haar opvattingen en werkwijzen geheel anders zijn dan toentertijd gebruikelijk was.

Het is goed te merken dat Medema zich uitvoerig in de achtergrond van zowel Hendrica als de jaren dertig van de negentiende eeuw heeft verdiept, want de sfeer van toen, het enorme verschil tussen arm en rijk, de hygiëne, de wijze waarop met tegen vrouwen aankeek en met hen omging (en dan zijn dit maar een paar voorbeelden), komen erg goed en natuurgetrouw over. Doordat het verhaal waargebeurd is – vanzelfsprekend bevat de roman ook diverse fictieve passages – is alles zeer realistisch en kun je je exact voorstellen hoe het voor Hendrica moet zijn geweest en wat bepaalde zaken voor haar hebben betekend. De auteur brengt haar gevoel prima over en daardoor is het niet moeilijk om je je in haar situatie in te leven. Verder is de schrijfstijl zeer beeldend, waardoor de lezer de vele scènes zo voor zich ziet, maar zich eveneens naar ongeveer tweehonderd jaar geleden kan verplaatsen.

De gebeurtenissen, en dat zijn er nogal wat, trekken niet in een razend tempo voorbij – dat is ook helemaal niet nodig – maar de plot heeft voldoende snelheid om niet afgeleid te raken. Als lezer ben je continu bij de les, onder andere omdat je natuurlijk wilt weten hoe de verschillende zaken die spelen aflopen, hoe het met sommige personages zal gaan en of Hendrica al haar idealen kan en zal verwezenlijken. Voor degene die meer over de beschreven periode van de echte Hendrica Leurs wil weten, geeft Medema in het nawoord uitgebreide informatie over haar. Dit is zonder meer van toegevoegde waarde. Al met al is deze historische roman een interessante en boeiende weergave over het reilen en zeilen van een sterke vrouw die bij weinigen bekend zal zijn.

[Rita Leyman · Rating 5 out of 5]

Hendrica Leurs was nog maar 20 jaar toen ze al vastbesloten was om later onderwijzeres te worden, het liefst op een armenschool, om meisjes zonder toekomst een beetje hoop te geven. Juffrouw Oltmans, die jarenlang haar gouvernante was, begrijpt Hendrica maar al te goed. Hendrica heeft gezien hoe het leven in de onderklasse is toen haar zusje wegliep en wil daar verandering inbrengen. Maar haar gouvernante raadt haar aan om op een chique meisjesschool te beginnen want dáár zit de toekomst. Het is namelijk beter het systeem van binnenuit te veranderen dan het systeem tegen te werken. Eerst werkt Hendrica als gouvernante bij een gezin waar ze al een mooie reputatie kan opbouwen. Door omstandigheden verlaat ze het gezin en slaagt ze erin om directrice van een meisjesschool te worden. Maar alles loopt niet zoals het hoort. Ze ondervindt tegenkantingen, kan niet iedereen vertrouwen en heeft het moeilijk om de school overeind te houden. Ze zet alles op het spel want ze is niet van plan haar idealen op te geven…

Marlies Medema dompelt de lezer onder in de jaren 1830. Je krijgt een mooie kijk in het leven van de verschillende bevolkingsklasse. De adellijke gezinnen konden zich een gouvernante permitteren die hun kinderen begeleidde en privéles gaf. Dat in schril contrast met de onderklasse die in armoede leefde en waarbij jonge meisjes gedwongen waren om in ateliers te werken in plaats van achter de schoolbanken te zitten. Naast het alledaagse leven neemt Marlies ons ook mee naar het leven in de vrouwengevangenis waar ze behandeld worden als een zak aardappelen die in de weg staat. De vrouwen leven in barre omstandigheden dicht op elkaar waardoor de nodige wrevel ontstaat.

Hendrica Leurs was een heel sterke vrouw die haar stempel zette in een wereld waar de mannen nog alles voor het zeggen hadden. Een vrouw die probeerde om jonge meisjes uit de onderklasse een kans op een beter leven te geven. Zelf had ik nog nooit van Hendrica Leurs gehoord maar door de vlotte, beeldende schrijfstijl kon ik me haar heel goed voorstellen. De voetnoten, het nawoord met de nodige verduidelijking, de foto’s en de lijst met de verschillende bronnen getuigen van een grondige researchwerk. En dat is net wat een historische roman sterk maakt! Marlies Medema, je bent met verve geslaagd om met ‘De erfenis van Hendrica Leurs’ een mooi portret van een krachtige vrouw neer te pennen.

[MAKU · Rating 5 out of 5]

Een erg goed boek vind ik. Gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis en bronnen uit de rechtszaak tegen Hendrica Leurs. Hendrica die zich uitspreekt als vrouw en zich hard maakt voor de ontwikkeling van meisjes. Niet tot volgzame gehuwde vrouwen, maar tot zelfstandige en kritische volwassenen wat in die tijd uitzonderlijk en in de ogen van velen onwenselijk was. Ze leeft met haar erfenis en geheim uit het verleden, moet haar reputatie beschermen en de meisjes, waaronder haar nichtjes waar ze alles voor doet. Steeds weer weet ze ergens geld te krijgen om haar droom uit te bouwen en ook kansarme meisjes een kans te geven. Haar radeloosheid en onmogelijke positie maken haar de eerste vrouw die terecht staat voor het vervalsen van bankbiljetten. Mooi verteld en beschreven. Ik ben fan.

[Lydia · Rating 5 out of 5]

Hendrica Leurs is een vrijgevochten en idealistische vrouw. Maar zodra ze directrice wordt van een meisjesschool, wordt ze geconfronteerd met chantage en geheimen.

Medema heeft me nog nooit teleurgesteld en nu ook niet. Ik vind het geweldig hoe haar boeken over echte vrouwen in het verleden gaan. Vooral als je het nawoord leest en erachter komt dat Hendrica echt geleefd heeft. En dat het boek echt klopt met historische bronnen.
Ik vind het ook sterk hoe Medema werkt met verschillende flashbacks. Daardoor blijft het verhaal spannend. Het boek voelt perfect in elkaar gedraaid.

Dit boek is perfect voor jou, als je zin hebt om te verdwijnen in een boek met intrige, spanning en een flinke dosis feminisme.

[Jeane · Rating 4 out of 5]

Via Bookchoice luisterde ik naar dit verhaal en ten eerste, het inspreken van dit verhaal was perfect! Het verhaal van Hendriks Leurs is er eentje over een moeilijk leven in de negentiende eeuw waarin ze moet vechten voor haar vrouw zijn en strijd om haar idealen waar te maken in een milieu waar enkel mannen dit deden. Alle stappen die ze zette om een toekomst op te bouwen en de start van een ander, educatief leven te bieden aan diegenen die onder het vrouwelijke geslacht werden geboren, wordt tegengewerkt. Zo erg dat ze terechtgesteld wordt en bijna haar leven verliest. Het verhaal is enorm interessant, intrigeerde me en is dan gelukkig ook enorm vlot geschreven met een uiterst realistisch

[Ilja · Rating 4 out of 5]

Het duurde even, kan er geloof ik slecht tegen om verhalen te lezen over vrouwen die in een andere tijd leefden dan de onze en waarin vrouwenrechten nog niet of nauwelijks bestonden. Al met al toch blij dat ik het heb uitgelezen.

[Carola · Rating 5 out of 5]

Wat een prachtig verhaal en ik begrijp grotendeels waargebeurd. Ik bleef luisteren en had dan ook in tweeenhalve dag het boek uit. Je wilt gewoon weten hoe het leven van Hendrica verloopt.
Als geboren Utrechtse vond ik het ook heel leuk dat het zich grotendeels in die stad afspeelt.

[Janny · Rating 4 out of 5]

Vlot geschreven en een interessante casus. Als je het betoog van de advocaat leest dan is er echt wel twijfel of ze onschuldig was. Maar er is een mooi verhaal van gemaakt met figuren die er in werkelijkheid niet waren. Extra leuk als je zelf schuin tegenover haar school hebt gewoond.

[Joris van Baars · Rating 4 out of 5]

Goed gedocumenteerde historische roman. Ondanks een paar onwaarschijnlijke gebeurtenissen is het een onderhoudend boek dat een goed tijdsbeeld geeft van het leven begin 19e eeuw in Utrecht en Amsterdam. Ook krijg je een inkijkje in de mores en rangen en standen van die periode.

[Aletta Van Popta · Rating 5 out of 5]

Wat een ontzettend bijzonder verhaal en wat een dappere vrouw! Heel mooi geschreven. Je beleeft door de ogen van Hendrica hoe het leven voor vrouwen in Nederland was in 1800. We mogen zo dankbaar zijn voor vrouwen zoals Hendrica en het is goed om hier aan herinnert te blijven worden.

[Lydia Bottenburg · Rating 5 out of 5]

Meeslepend verhaal, schets een mooi tijdsbeeld, interessante personages. Boeiend!

[Agnita Veld · Rating 4 out of 5]

Geschiedenis van de Hollandsche bodem door de ogen van een vrouw. Sommige gedeelten vond ik iets saaier, maar doordat het gebaseerd is op ware feiten bleef het me wel boeien.

[Joke Holwerda · Rating 5 out of 5]

Mooie historische roman over een vrouw die opkomt voor anderen, een school met vernieuwende ideeën opzet rond het jaar 1830.

[Suzanne Broers · Rating 5 out of 5]

Wat een prachtige historische roman. Heel fijn geschreven .Fascinerend verhaal , gebaseerd op waargebeurde feiten en personen . Ook weer veel geleerd over deze periode in de 19 de eeuw.

[Agaath · Rating 5 out of 5]

Lezen dit boek. Spannend tot het eind.

[Kim Benjamins · Rating 5 out of 5]

Dit was echt een prachtig mooi en goed geschreven boek om te lezen.

[Mascha · Rating 3 out of 5]

3,5 stars

[Laura · Rating 5 out of 5]

Ik ben fan van al haar boeken! Een verhaal gebaseerd op waargebeurde feiten. De verhaallijn zit goed in elkaar. Soms een beetje traag, maar vooral heerlijk vakantie leesvoer!

[Lieke Poirot · Rating 3 out of 5]

Opzich een mooi verhaal maar werd op een gegeven moment wel wat moe van alle problemen waarin ze zichzelf bracht en de hulp die ze niet wilde aannemen.

[Yvonne Martens · Rating 3 out of 5]

Waargebeurd verhaal maar geschreven als streekroman waar ik minder van hou

[Naomi · Rating 4 out of 5]

Een historische roman die gebaseerd is op een waargebeurd verhaal. Ik moest er even inkomen, maar het was een erg goed geschreven verhaal wat een realistisch beeld uit die tijd schetst.

[Idse Overwijk · Rating 4 out of 5]

Knappe historische roman over vrouw die opklimt tot directrice van een meisjesschool in begin 19 e eeuw . Goed hoofdpersoon en mooie beschrijvingen. Ruim 4 sterren