Berg, spiegelscherf

by Fabienne Rachmadiev

Een uniek debuut over een op drift geraakte gemeenschap in de marge van het ingestorte Sovjetrijk.

Laura is opgegroeid in Almaty en voelt zich ontheemd in Amsterdam. Wanneer ze Moskou bezoekt, denkt ze iemand uit haar jeugd te herkennen en wordt ze geconfronteerd met de vele breuken van haar bestaan – en de grote geschiedenis die zich daarachter schuilhoudt.

Een mozaïekroman over ‘grenspersonen’: tussen periferie en centrum, tussen stilstand en beweging, tussen lichaam en land, tussen herinnering en mythe – en het verlangen om die grenzen op te heffen.

Fabienne Rachmadiev (1985) publiceerde in De Gids, Tirade en De Revisor. Ze schrijft over kunst voor De Groene Amsterdammer en Metropolis M. Haar proefschrift gaat over de verwevenheid van ecologie en (anti)koloniale
geschiedenis in hedendaagse kunst uit Centraal-Azië. Ze groeide op tussen Nijmegen, Moskou en Almaty.

280 pages, Paperback

Published August 5, 2026

Reviews

[Faath · Rating 5 out of 5]

Mijn interesse in Centraal-Azië komt vanwege de Turkse volkeren waar mijn ouders ondervallen. Hoe mooi is het dat er dan een fijn geschreven boek verschijnt op het moment dat mijn interesse weer is aangewakkerd? 🌙

Het verhaal voelt voor mij aan als een spiegel naar mezelf met scherven aan herinneringen, familie, het land waar je van houdt en alles wat blijft bestaan, lang nadat de mensen zelf zijn verdwenen. Een voortdurend door tijd bewegende vertelling over versies van hetzelfde verleden.
Hoe mooi is het op de manier als Rachmadiev omgaat met herinneringen. Vertrouw je ze? Zo niet behouden ze dan nog betekenis? Men onthoud, vergeet en draagt een eigen geschiedenis. En hoe je eigen herinneringen ook mogen zijn, of je vertrekt of arriveert, de bergen op de achtergrond blijven 't zelfde.

Je graaft telkens iets dieper in 't verhaal, komt nieuwe stukken tegen, je begrijpt waar 't heen gaat, tot er meer tevoorschijn komt. Zo prachtig om jezelf en je houvast in een verhaal te verliezen.

Meer van dit soort verhalen! Verhalen waar ik mezelf in kwijt kan! Dit was heel fijn en ik raad het ook zeker aan.

-

Dank @dasmag voor het fijne abonnement waar ik kennis maak met debutanten die mijn interesse in Nederlandstalige literatuur alleen maar aanwakkeren!

Nieuwsgierig naar dit abonnement? Kijk dan naar Dasmag.nl/Debutenabo

[Esmé Boom · Rating 4.5 out of 5]

Wat een heerlijk boek met sierlijk in elkaar grijpende motieven. Herinnering, melancholie en de voormalig Sovjet-republiek Kazachstan in de jaren '90, what's not to love.

[Hidde van Deemter · Rating 3.75 out of 5]

“Zijn tijd en plaats ooit van elkaar te onderscheiden? (…) Ik zie mezelf in die scherf, en daarachter onze bergen.”

[Katja Smit · Rating 3 out of 5]

Wat begon als een nieuwsgierigmakend verhaal op een bijzondere plek in de wereld eindigde in een kluwen van namen en te veel sprongen in de tijd. Een wirwar waar ik geen touw meer aan vast kon knopen. Echt een beetje jammer, want volgens mij was het helemaal niet zo moeilijk geweest om de lezer iets meer houvast te bieden.

Of was dat juist het hele idee? Dat je net als de personages alle vastigheid onder je voeten voelt verdwijnen en dat je net wel of net niet over het randje kukelt?

Ik zou het moeten herlezen om meer grip te krijgen, maar er liggen te veel andere boeken te wachten op de stapel.

Tweede boek van het DasMag debutenabonnement.

[Miek · Rating 1 out of 5]

Ik wilde dit graag mooi vinden maar ik kon er echt geen touw aan vastknopen.

[Ilse K. · Rating 3.25 out of 5]

Dit boek vraagt om je aandacht erbij te houden, wat mij helaas niet helemaal is gelukt. Het is goed geschreven, maar ik vond de wisselende perspectieven en onderlinge verhoudingen niet altijd goed te volgen. Daarnaast speelt dit boek zich af tegen de achtergrond van de (recente) geschiedenis van Kazachstan en de verhouding met Rusland. Dat op zichzelf vond ik heel interessant, alleen de kennis van die geschiedenis werd verondersteld, dus ik moest veel opzoeken en dan begreep ik het alsnog niet altijd.

[Yuki hochgemuth · Rating 3.75 out of 5]

Een zware bevalling maar wel een dankbare

[Wouter Zweers · Rating 3 out of 5]

Begint wat moeilijk (waarom is die herinnering nou zo belangrijk vroeg ik me met name af) maar alle personages en verhaallijnen komen erg mooi samen richting het einde. Een bijzonder boek in de goede zin van het woord.

[Kiki Bolwijn]

Zij die nog niet weten dat de geschiedenis zich westwaarts beweegt, in plaats van andersom. Wat zouden zij zien bij die getallen? Dat was toch een hartstikke fijne tijd, zouden ze zeggen en die vrolijkheid verbitterde haar, nu ze had ingezien dat wat ze ook deed, ze toch geen toegang had tot die lichtheid, of beter gezegd, tot die stuitende onwetendheid. En ze zaten op hun terrassen en zagen een mooie zonsondergang boven een kalme, glitterende zee.

[BigLiga · Rating 3.5 out of 5]

ik heb het net uit en ik ben zo in de war😭
Het boek begon simpel met soms een perspectief en tijd wisseling wat nog goed te volgen was, maar op een gegeven moment waren er zo veel namen dat ik oprecht mn best moest doen om te weten over wie ik nou aan het lezen was.
De schrijfstijl vond ik wel goed maar er waren soms woorden die ik net kende en waarvan ik de definitie niet kon vinden wat mij nog meer verwarde.😭
Ik snap dat het gaat over Rusland en omliggende landen maar ik voelde me zo dom elke keer als er werd verwezen naar een gebied of stuk geschiedenis wat ik niet kende, door dat soort stukken vroeg ik me ook gwn af of ik wel de target groep was voor dit boek.

Met dit hele boek had ik eigenlijk het gevoel dat er werd verwezen naar een diep gevoel maar waarin ik me niet kon inleven omdat ik nog in de war was waar het in dat hoofdstuk zich afspeelde😭

[D-Vid · Rating 4 out of 5]

Heel sterk debuut! Wat mij betreft waren de zinnen soms wel erg lang maar dat is het enige wat ik op te merken heb. Mooi taalgebruik en en filosofische stijl. Goede inkijk in een wereld die ik ondanks oost europesche familie, vrijwel niet kende.

[Ruud · Rating 1 out of 5]

Hier had ik zo'n zin in, maar het bleek absoluut geen boek voor mij. Door het perspectief vanuit een ver oord (Kazachstan) deed dit boek me erg aan Oroppa denken. Het heeft ook aardig dezelfde stijl en dat betekent dat dit werk bezaaid is met zinnen die oncomfortabel lang uitgerekt zijn. Het is bijna een sport te noemen en daarom heb ik een beetje bijgehouden welke zin de meeste komma's bevatte. De winnaar telde er acht (en twee dubbele punten).

Een boek als deze werkt alleen als er (wat meer) beeldend geschreven wordt. Ik kon het Kazachstan van Rachmadiev niet voor me oproepen. De personages evenmin en dat komt ook omdat ik zo met de tekst aan het worstelen was.

[Ferre Wyckmans · Rating 2 out of 5]

Beweren dat mevrouw Rachamadiev niet kan schrijven ga ik niet doen. Ze heeft de gave om belevenissen, ervaringen en herinneringen te beschrijven op een sfeerscheppende en deels filmische wijze. Maar het boek, waar mits voldoende aandacht wel (aaneen)sluitende lijnen inzitten, bleef voor mij een doolhof van personen en hun, al dan niet familiale, relaties. Daardoor werd het een opdracht om het toch uit te lezen.
Ik hoef niet per se een boek of verhaal dat loopt van A naar B, en sprongen naar vroeger of anderen is vaak een leesavontuur; maar dit was me te veel. Ben op de duur gewoon verder gaan lezen, alsof het afzonderlijke (vaak te lange) verhalen waren.