Ο Καβάφης και τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα

by Βασίλης Σωτηρόπουλος

Ας μιλήσουμε, για πρώτη φορά, για τον "νομικό" Καβάφη. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά της γραφής του είναι ότι κινείται πριν από τη γλώσσα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά όχι έξω από το πεδίο τους. Ο ποιητής μιλάει από τις αρχές του 20ού αιώνα για την αποϊατρικοποίηση και την αποποινικοποίηση του ομοερωτισμού. Προβλέπει, από τότε, την ανάγκη της ορατότητας και της ελεύθερης δράσης σε μια "τελειωτέρα κοινωνία". Προφητεύει έναν επερχόμενο τύπο ανθρώπου, "σαν κ' εμένα καμωμένο", αλλά και τη συγκρότηση μιας μελλοντικής κοινότητας. Ο Καβάφης είναι ο προφήτης των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων.

Στον 21ο αιώνα, οι υποθέσεις ίσης μεταχείρισης που απασχολούν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τα ανώτατα δικαστήρια πολλών χωρών δεν είναι παρά σύγχρονες εκφάνσεις της ίδιας καβαφικής ματιάς: ότι μια κοινωνία που δεν σέβεται την ποικιλομορφία παράγει διαρκώς αποκλεισμούς· και ότι η ισότητα είναι το κάλεσμα για την προστασία ανθρώπων που, διαφορετικά, θα έμεναν εκτεθειμένοι στην αδικία. Όπως στο ποίημα η επιθυμία ζητά τον χώρο της, έτσι και στο δίκαιο η αρχή της ίσης μεταχείρισης ζητά να εφαρμοστεί, όχι "γενικά και αόριστα", αλλά στα πραγματικά πρόσωπα που υφίστανται διακρίσεις: στους ΛΟΑΤΚΙ+ εργαζόμενους, στους φορείς δημοσίου καθήκοντος που καλούνται να υπηρετούν χωρίς προκατάληψη, στα ζευγάρια που ζητούν ίσα κοινωνικά δικαιώματα.

Ας δούμε, λοιπόν, τα ποιήματα του Καβάφη σε μια συνομιλία με τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα.

192 pages, Paperback

First published March 1, 2026

About the author

Ο Βασίλης Σωτηρόπουλος γεννήθηκε το 1978 στην Αθήνα, όπου σπούδασε Νομικά και έλαβε μεταπτυχιακό στο Δημόσιο Δίκαιο.

Είναι μάχιμος δικηγόρος και ασχολείται με ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων, διαφάνειας, πνευματικής ιδιοκτησίας και ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Ήταν συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης του Δήμου Αθηναίων, εκλεγμένος το δημοτικό συμβούλιο. Από το 2005 γράφει στο ιστολόγιο E-Lawyer. Εκπροσωπεί συχνά ΛΟΑΤΚΙ+ συμπολίτες μας στα δικαστήρια σε υποθέσεις ταυτότητας φύλου και σεβασμού της αξιοπρέπειας.

Ως τον Μάρτιο του 2019 ήταν Συμπαραστάτης του Πολίτη και της Επιχείρησης στην Περιφέρεια Αττικής.

Reviews

[Ant · Rating 3 out of 5]

Τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα υφίστανται κακοδικίες ακόμα και σε περιπτώσεις ανθρωποκτονιών.
Στι βιβλίο αναφέρεται ενδεικτικά η υπόθεση ενός 26χρονου από τη Βουλγαρία που δολοφονήθηκε από μαθητές Γυμνασίου λόγω του ότι «έμοιαζε με ομοφυλόφιλο», κατά τους δράστες (σελ. 64). Η μητέρα του θύματος προσέφυγε στο ευρωπαϊκό δικαστήριο, αφού οι βουλγαρικές αρχές είχαν υποτιμήσει το ομοφοβικό κίνητρο της δολοφονίας κι έτσι τιμωρήθηκαν με πολλά ελαφρυντικά λόγω του νεαρού της ηλικίας και του πρότερου έντιμου βίου. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ωστόσο, δικαίωσε τη μητέρα του θύματος και καταδίκασε τη Βουλγαρία για την παραβίασης του άρθρου 14, δηλαδή της απαγόρευσης των διακρίσεων

Ο Σωτηρόπουλος αντιστοίχως ανατρέχει σε πολλές υποθέσεις που απασχόλησαν τη σύγχρονη επικαιρότητα, όπως τους γάμους της Τήλου, που αδίκως προσβλήθηκαν ως προς την ισχύ τους από τον τότε εισαγγελέα Ρόδου. Η αδικαιολόγητη απόφαση της ακύρωσης των συγκεκριμένων γάμων σε όλους τους βαθμούς της ελληνικής δικαιοσύνης προήλθε όχι με εφαρμογή της νομοθεσίας -μιας και ο νόμος δεν απαγόρευε ρητώς ούτε εμμέσως την τέλεση γάμου μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών, αντιθέτως η ετερότητα του φύλου δεν συμπεριλαμβανόταν ως προαπαιτούμενο για τη σύναψη του γάμου- αλλά από αναχρονιστικές ερμηνείες που βασίζονταν στο ρωμαϊκό δίκαιο.
Άλλωστε, το δικαίωμα στη σύναψη γάμου είναι ένα από τα βασικότερα. Όταν δεν παραχωρειται σε ομόφυλα ζευγάρια, σημειώνεται σφοδρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που δεν έχει θέση στη σύγχρονη κοινωνία.

Ολόκληρο το κείμενο στην bookpress


https://bookpress.gr/kritikes/idees/2...

[Sevi Salagianni · Rating 4 out of 5]

Ενδιαφέρον βιβλίο, ενδιαφέρουσα ανάγνωση των ποιημάτων του Καβάφη που σίγουρα δεν μας δίδαξαν στο σχολείο.

[Γιάγκος Πλατής · Rating 4 out of 5]

Έχω μείνει άναυδος από τον άψογο συσχετισμό της ποιητικής αξίας του καβαφικού έργου με τις σύγχρονες κατακτήσεις. Η γλώσσα του αναδεικνύει την κοινωνιολογική διάσταση του έρωτα, όπως και τα κυριολεκτικά και αλληγορικά κωλύματα όχι μόνο του ομοερωτικού κόσμου αλλά και της ηδονής ως χώρος αφήγησης και εξύψωσης των αισθημάτων. Στον Καβάφη ο ερωτισμός διαχέεται με τρόπο αισθησιακό αλλά όχι πρόστυχο. Όπως γράφεται στο επίμετρο "Η γλώσσα έγινε ο πρώτος χώρος στον οποίο η επιθυμία μπορούσε να σταθεί χωρίς να διώκεται". Τέλος, υπάρχουν μπόλικα βιογραφικά στοιχεία για το προσωπικό σύμπαν του ποιητή, τα οποία παραμένουν πάντα ελκυστικά και ενδιαφέροντα. Δεν ξέρω κατά πόσο ήταν εφικτό αλλά θα ήθελα άλλο τόσο. Μου φάνηκε σαν να έκλεισε απότομα και θα μου άρεσε να το δω σύντομα σε αναθεωρημένη έκδοση.

[Anthi Mastrogiannaki · Rating 5 out of 5]

‘’Ο Καβάφης και τα ΛΟΑΤΚΙ + Δικαιώματα ‘’ είναι ένα βιβλίο άξιο προσοχής όχι μόνο επειδή καθιστά την διαχρονικότητα της ποίησης του Κ.Π Καβάφη αλλά και λόγω των αναφορών των περιστατικών που αφορούν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ + ατόμων. Μετά την ψήφιση του συμφώνου συμβίωσης το 2005 στην Ευρώπη και το 2015 στην Ελλάδα και τέλος την ψήφιση της ισότητας στο γάμο των ομόφυλων ζευγαριών είδαμε ότι έχουν πραγματοποιήσει κάποια βήματα που είναι θετικά και υπέρ ως προς την τεκμηρίωση των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ + Κοινότητας αλλά τα προβλήματα παραμένουν και ίσως θα πρέπει να γίνουν κι άλλες προσπάθειες έτσι ώστε οι νόμοι να είναι ίσοι για όλους τους πολίτες μιας κοινωνίας.