Karel, Károly

by Lieke Kézér

274 pages, Kindle Edition

Published April 20, 2026

About the author

Lieke Kézér (1976) studeerde film en televisiewetenschappen. Tijdens haar werk als journalist bouwde ze in haar hoofd en op papier jarenlang aan De afwezigen, waar ze de ANV Debutantenprijs en de Bronzen Uil 2017 mee won. In 2019 verschijnt haar tweede roman, De verloren berg.

Reviews

[girlneedstoread 💌🖋️]

Aan het begin lees je vanuit verschillende personages, later alleen nog vanuit hoofdpersoon Karel/Karóly. Misschien voelde ik (mede) hierom weinig tot geen connectie met de personages en bleef ik een afstand voelen tot het verhaal, terwijl het echt wel potentie heeft.

[Nick Klaessens]

Een prachtig boek over een goed mens. De tranen bleven maar komen. Zo ogenschijnlijk makkelijk geschreven.

[Paula]

Heel mooi en ook een beetje verraderlijk.

[Ellen]

Ontroerend portret van een integer man die een ballast van een (familie)geschiedenis met zich meedroeg... Knap neergezet door zijn kleindochter in deze roman.

[Liesbeth d'Haens]

Er hadden wel wat clichés geschrapt kunnen worden maar het verhaal heeft me geraakt.

[Inge Conradi]

“Károly schrok toen er een brief voor hem vanuit Hongarije arriveerde. Er waren drie maanden verstreken sinds zijn aankomst in Nederland en al die tijd had hij niets vernomen van zijn familie.”

Op 8 februari 1920 vertrok de eerste kindertrein uit Boedapest naar Nederland. Zeshonderd kinderen zaten in die trein om in Nederland bij te komen van de ontberingen van de Eerste Wereldoorlog. Karel/Károly is er een van.
Karel wordt opgevangen door Antonie, die samen met twee broers op een grote boerderij woont. De bedoeling is dat Karel na een paar maanden aansterken weer terug naar huis zou gaan: hij zal niet meer terugkeren naar Boedapest. Karel groeit op tot een sterke kerel, wordt zelf boer en krijgt een groot gezin. Zijn vrouw Edie probeert nog wel een gesprek aan te gaan over het verleden: waarom is Karel nooit teruggegaan? Wat heeft er plaatsgevonden dat hij zijn ouders niet meer wil zien?

Een prachtig boek dat door meer personen wordt verteld, waardoor je een mooi compleet beeld krijgt van de verschillende jaren waarin diverse maatschappelijke gebeurtenissen de revue passeren. En tegelijkertijd de keuzes die dan gemaakt moeten worden met het verleden in de rugzak van Karel/Károly.

[Els]

Karel Károly van Lieke Kézér is zo’n boek dat je niet gemakkelijk weglegt. Ik heb het met veel plezier en aandacht in één ruk uitgelezen.

Lieke Kézér probeert het levensverhaal van haar grootvader te reconstrueren en doet dat op een indrukwekkende manier. Ze beschrijft niet alleen de gebeurtenissen uit zijn leven, maar geeft ook ruimte aan de gevoelens, twijfels en herinneringen die daarbij horen. Door regelmatig van perspectief te wisselen ontstaat een breed beeld van de omstandigheden waarin Karel leefde en van de mensen om hem heen.

Daarnaast vond ik de beschrijving van het boerenleven in de vorige eeuw erg leuk om te lezen. Het dagelijks bestaan wordt bepaald door de seizoenen, het werk op het land en de zorg voor het gezin.

Karel is een man van weinig woorden. Hij probeert zijn verleden achter zich te laten door hard te werken. Hij vindt zijn voldoening in het opbouwen van een nieuw bestaan en een eigen familie: een boerderij, een vrouw en maar liefst veertien kinderen. Toch voel je als lezer voortdurend dat er iets onder de oppervlakte blijft sluimeren. Tussen de regels door wordt duidelijk dat het verleden zich niet zomaar laat wegwerken, hoe hard Karel ook ploetert.

Karel Károly is een liefdevol en genuanceerd portret van een man die vooral vooruit bleef kijken. Tegelijkertijd laat het boek zien hoe gebeurtenissen uit het verleden een leven lang kunnen doorwerken. Een prachtige familieroman die geschiedenis en persoonlijke herinneringen op een overtuigende manier met elkaar verbindt.

[E]

Prachtig opgetekend en spannend omschreven levensverhaal door een kleindochter over haar opa die als teener voor een paar maanden naar Nederland kwam om aan te sterken en nooit meer wegging. Ik zou zeggen, maak er een film van, heb de beelden al helemaal in mijn hoofd.

[Schelley]

Lieke Kézér is een Nederlandse schrijver en journalist die eerder al naam maakte met romans als De afwezigen en De verloren berg. Voor dit boek dook ze in haar eigen familiegeschiedenis en schreef ze een prachtige ode aan haar grootvader, die ze zelf nooit heeft gekend.

In Karel, Károly volgen we de elfjarige Károly die in 1920 vanuit het hongerende Boedapest met een kindertransport naar Nederland wordt gestuurd. Zijn ouders hopen dat hij daar tijdelijk wat vet op de botten krijgt, maar het loopt anders. Bij een boerengezin in Nederland groeit hij uit tot Karel: hij leert de taal, past zich aan, trouwt met de lieve Antonie en bouwt een groot boerengezin op. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bieden hij en zijn vrouw Joodse onderduikers een veilig onderkomen, terwijl de dreiging van verraad constant in de lucht hangt. Het verhaal springt soepel door de decennia en toont hoe een jongetje uit Hongarije een Nederlandse boer wordt die zijn roots nooit helemaal achter zich laat.

Wat me meteen opviel is de warme, filmische schrijfstijl van Kézér. Ze schrijft niet bombastisch, maar met een rustige precisie waardoor je de geur van hooi, de kou van de Hongaarse winter en de spanning in het boerenhuis bijna kunt proeven. De personages voelen levensecht: de stille, hardwerkende Karel, de trouwe Antonie en de andere boerenmannen met hun droge humor en diepe loyaliteit. Je groeit gewoon met ze mee.

Ik vond het supersterk hoe Kézér de verschillende tijdsperiodes aan elkaar weeft zonder dat het geforceerd voelt. De scènes uit de oorlog zijn zenuwslopend spannend (ik zat echt op het puntje van mijn stoel bij die onderduikers!), en de beschrijvingen van het boerenleven geven het boek een soort tijdloze troost. Wat ik iets minder vond, is dat sommige tijdsprongen nét iets te groot zijn.

Al met al is dit een hartverwarmend en knap geschreven boek over identiteit, aanpassen en toch jezelf blijven.

[Margreeth]

Empatisch en gevoelig portret van een man die het goede voor heeft met de mensen en daar ook naar handelt.
Hoewel Karel/Karoly beschadigd raakt door zijn jeugd, doordat zijn ouders hem vanuit Hongarije naar Nederland stuurde om aan te sterken, heeft hij zelf zijn leven ter hand genomen en gedaan wat hij vond dat gedaan moest worden.
Karel is opgegevangen in Nederland door drie broers die een boerenbedrijf runde in Brabant. Nadat hij getrouwd is, is hij met een eigen bedrijf gestart. Uiteindelijk heeft één van zijn veertien kinderen dit bedrijf voortgezet.

[Hannie Schmidhamer]

Na de presentatie van het boek en het interview met Lieke daarbij, twee weken terug in Lith, was het erg leuk om haar boek nu te lezen. Mooi!

[Saskia Van Raalte]

Wat een prachtig boek.

[Julie van der Maesen]

Een heel mooi, integer boek. Spoiler wat voor naderen waarschijnlijk geen spoiler is, maar ik kwam er pas op het eind achter dat het over de opa van de schrijfster ging. Dat (laatste stuk tekst hierover) maakte diepe indruk. Vond het juist extra bijzonder lezen dat sommige dramatische(re) tijden niet nog dramatischer werden gemaakt voor het boek. Dat maakt het dus zo mooi en integer! Vind het ook altijd bijzonder dat, zonder dat dingen/personen (moeten) worden uitgelegd, (juist) hele emoties en sferen meekrijgt.

Petje af!