Λίβανος. Μια ξεχωριστή χώρα

by Δημήτρης Κούρκουλας

Ο Λίβανος βρίσκεται συχνά στην κορυφή της διεθνούς ειδησεογραφίας για αρνητικούς πάντα λόγους: για σφαγές και βομβαρδισμούς, για απαγωγές και αεροπειρατείες, για χρεοκοπία και εκρήξεις. Αν αναλογιστούμε τα όσα έχουν συμβεί στη χώρα των κέδρων τα τελευταία πενήντα χρόνια δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι ο Λίβανος είναι εφτάψυχος. Πώς εξηγείται το παράδοξο, μια χώρα με τόσο αρνητική εικόνα να προσελκύει τόση προσοχή και τόση συμπάθεια; Είναι ένα ερώτημα που θέτω στον εαυτό μου από τότε που έζησα πέντε έντονα χρόνια στη Βηρυτό και κατάλαβα ότι έχω αγαπήσει τη χώρα και κυρίως τους ανθρώπους της.

Πώς ξεκίνησε ο δεκαπενταετής εμφύλιος; Γιατί το πολιτικό σύστημα της χώρας συνεχίζει να βασίζεται σε ένα αρχαϊκό σύστημα των 18 αναγνωρισμένων θρησκειών; Ποιος είναι ο ρόλος των Ελληνορθοδόξων; Τι είναι (και τι δεν είναι) η Χεζμπολάχ; Ποιος σκότωσε τον δισεκατομμυριούχο πρωθυπουργό Ραφίκ Χαρίρι; Τι είναι ο γάμος «προσωρινής απόλαυσης»; Μπορεί να υπάρξει συμφιλίωση ανάμεσα στον Λίβανο και το Ισραήλ; Ποια είναι η γεωπολιτική διάσταση της λιβανέζικης κουζίνας;

Σε αυτά και άλλα καίρια ερωτήματα προκειμένου να καταλάβουμε μια τόσο περίπλοκη χώρα προσπαθώ να δώσω απλές απαντήσεις.

«Ο Λίβανος, παρ’ όλες τις αντιξοότητες, παραμένει ένα αναντικατάστατο εργαστήριο συμβίωσης μουσουλμάνων και χριστιανών. Βρίσκεται ακόμα και σήμερα, παρά τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει, στο επίκεντρο του διαλόγου των πολιτισμών και των θρησκειών. Δεν πρόκειται για έναν ακαδημαϊκό διάλογο σαν αυτούς που οργανώνονται σε διεθνή σεμινάρια, αλλά για έναν καθημερινό διάλογο, έναν διάλογο που βασίζεται στην καθημερινή συμβίωση».

160 pages, Paperback

Published March 3, 2026

Reviews

[Yiannis · Rating 4 out of 5]

Αυτό το βιβλιαράκι το ζαχάρωνα στις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων με το που εμφανίστηκε: με ένα λιτό και έξυπνο εξώφυλλο που παραπέμπει στη σημαία του Λιβάνου μας καλεί να γνωρίσουμε τη μικρή χώρα στην ευρύτερη γειτονιά μας. Τουλάχιστον για μένα, η αλήθεια είναι ότι ενώ ο Λίβανος είναι συχνά στην επικαιρότητα, η πληροφορία είναι τόσο αποσπασματική και επικεντρωμένη στις τρέχουσες εξελίξεις, με αποτέλεσμα να δυσκολεύομαι να κατανοήσω την κατάσταση της χώρας που ούτως ή άλλως είναι πολύ περίπλοκη (ο υπότιτλος "μια ξεχωριστή χώρα" αναφέρεται τόσο στις θετικές, όσο και στις αρνητικές ιδιαιτερότητες).

Μέσα από την προσωπική του εμπειρία ως πρέσβης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Λίβανο και κάνοντας την απαραίτητη ιστορική αναδρομή όπου χρειάζεται, ο συγγραφέας, με αυτό το καλογραμμένο και σύντομο πόνημα, έβαλε τάξη στο χαοτικό και άλυτο παζλ που υπήρχε στο μυαλό μου όσον αφορά τους πολυάριθμους -εγχώριους και εξωτερικούς- δρώντες της χώρας. Η εικόνα τώρα είναι μακράν πιο ξεκάθαρη. Κάτι που μου έλειψε βέβαια ήταν 1-2 χάρτες. Όπως και να'χει, πρόκειται για μια εξαιρετική εισαγωγή στο Λίβανο.

[Stylianos · Rating 4 out of 5]

Μια ιστορική αλλά και βιωματική διαδρομή του πρώην πρέσβη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Δημητρίου Κούρκουλα, στην ξεχωριστή ιστορία του Λιβάνου, μιας χώρας-φαινόμενο η οποία παρά τις αντιξοότητες της κάθε περιόδου, ακμάζει, κοιτώντας παράλληλα την ανατολή, αλλά και τη δύση.

Το παρόν βιβλίο όχι μόνο ρίχνει φως στην πρόσφατη ιστορία και στο ιδιόρρυθμο πολιτικό σύστημα το οποίο η θρησκευτική ποικιλομορφία της χώρας έχει διαμορφώσει, αλλά και επιχειρεί να εξηγήσει γιατί ο Λίβανος, παρά τους εμφύλιους πολέμους, τις οικονομικές κρίσεις και τις περιφερειακές συγκρούσεις, εξακολουθεί να θεωρείται μια ιδιαίτερη χώρα με έντονη πολιτισμική και θρησκευτική πολυμορφία σε όλη την έκτασή της.

Θέματα όπως το πολιτικό σύστημα των θρησκευτικών κοινοτήτων, η Χεζμπολάχ, η δολοφονία του Ραφίκ Χαρίρι, οι Ελληνορθόδοξοι του Λιβάνου, η ελληνική κοινότητα, και η λιβανέζικη κουζίνα περιλαμβάνονται επίσης στην ανάλυση, η οποία έρχεται να δώσει απαντήσεις στα βασικότερα ερωτήματα κάποιου ο οποίος ζητά διαφώτιση με απλές εξηγήσεις της ιστορίας του Λιβάνου, αλλά και στα θέματα της Μέσης Ανατολής γενικότερα. Η ευχάριστη, απλή γραφή και τα μικρά κεφάλαια, βοηθούν ακόμη περισσότερο στην επίτευξη του σκοπού αυτού.

[Constantinos Capetanakis · Rating 3 out of 5]

Είμαι ο πρώτος που δηλώνει στο GR ότι διάβασε το βιβλίο αυτό. Δεν είναι πολύ λογικό, ούτε σωστό.

Το βιβλίο είναι αξιοπρεπέστατο. Μια καλή εισαγωγή στον δαίδαλο που λέγεται Λιβανος. Διαβάζεται εύκολα, είναι σαφές, δεν είναι εμβριθές αλλά δεν περιμένεις να είναι, δεν σε ενοχλεί, δεν σε αποτρέπει από το να αναζητήσεις περαιτέρω πληροφορίες, σου δίνει ένα περίγραμμα της χώρας και του λαβυρίνθου που την αποτελεί. Είναι χρήσιμο για μια κοινωνία ημιμαθών, αμαθών ή απλά αδιάφορων. Οπως δηλαδή είμαστε όλοι εμείς.

Ο Λιβάνος ΕΙΝΑΙ η Μέση Ανατολή και ο,τι αυτό συνεπάγεται και υποδηλώνει. Ο κος Κουρκουλας γράφει ως κύριος, ως διπλωμάτης όχι από εκπαίδευση αλλά από προσωπική σκοπιά και αυτό είναι εκτιμητέο. Η ματιά του είναι ξεκάθαρη και αυτό δεν είναι ποτέ δεδομένο σε κανέναν.

[Sailaway · Rating 4 out of 5]

very good. enjoyed it.