Ελευθέριος Βενιζέλος

Μεγάλοι Έλληνες #8

by Θάνος Βερέμης

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος είναι ίσως ο πιο ολοκληρωμένος από τους πολιτικούς ηγέτες που γνώρισε η Ελλάδα. Ο εξέχων Κρητικός δεν είχε πάντα την ειλικρίνεια των προθέσεων του Καποδίστρια, τη δημοκρατική επάρκεια του Χαρίλαου Τρικούπη, τη μέριμνα για την ηθική διάπλαση των Ελλήνων που επέδειξε ο Καραμανλής. Είχε όμως κάτι το οποίο κανείς από τους παραπάνω δεν απόκτησε στον υπερθετικό βαθμό. Τον ακαταμάχητο μαγνητισμό που λίγοι ηγέτες ασκούν στους οπαδούς τους παγκοσμίως. Σε όλο του τον βίο κατάφερε να διατηρήσει τη λατρεία σημαντικού μέρους του λαού, ακόμα και μετά την αποδημία του. Συνέγειρε τα πλήθη, ώστε να αποτελεί ίνδαλμα αλλά και αντικείμενο μίσους για χιλιάδες Έλληνες. Και όλα αυτά χωρίς να υπάρξει αντιπροσωπευτικός τύπος 'Ελληνα. Όντας καινοτομική φυσιογνωμία, θέσπισε ένα νέο είδος πολιτικού, χωρίς προηγούμενο αλλά και επόμενο. Η ίδια η μνήμη μας, αν προκληθεί να ανακαλέσει το πάνθεο των νεοελλήνων πολιτικών, θα προτάξει πιστεύω πρώτο στη σειρά με την οποία θα ανακληθούν τον Βενιζέλο.

210 pages, Hardcover

First published January 1, 2009

About the author

Ο Θάνος Βερέμης (en: Thanos Veremis) σπούδασε Ιστορία και Πολιτική Επιστήμη στη Βοστώνη και την Οξφόρδη. Επιμελητής στην Πάντειο ΑΣΠΕ και από το 1983 καθηγητής της Πολιτικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Research Associate στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών του Λονδίνου. Επισκέπτης καθηγητής στα Πανεπιστήμια Χάρβαρντ, Πρίνστον και St. Antony's College της Οξφόρδης και πρώτος καθηγητής στην έδρα Κωνσταντίνος Καραμανλής του Fletcher School of Law and Diplomacy, στη Βοστώνη. Είναι μέλος του Δ.Σ. και έχει διατελέσει Πρόεδρος του ΕΛ.Ι.Α.Μ.Ε.Π. Από το 2004 κατέχει τη θέση του προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης. Έχει τιμηθεί με τα διάσημα του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής της Ιταλικής Δημοκρατίας.

Reviews

[Christopher Dunne · Rating 3 out of 5]

Διατρέχει την πολιτική ιστορία της εποχής του Βενιζέλου αλλά χωρίς να αναλύσει τους λόγους που τον υποκινούσαν. Έμαθα ελάχιστα για τον άνθρωπο. Αλλά ως πια περίληψη της πολιτικής ιστορίας 1910-1936 είναι εξαιρετικά καλογραμμένο, όπως όλα τα έργα του Βερέμη, καθώς και καλά τεκμηριωμένο.
Πετυχημένος και λαοφιλής ως πολιτικός, ο Βενιζέλος δίνει μια πικρή αίσθηση χαμένων ευκαιριών, ιδίως στις δυο χρήσιμες στιγμές: στις εκλογές του 1920 που είχαν ως συνέπεια την παραίτησή του και την αποχώρηση από την χώρα την ώρα που αυτή τον είχε την περισσότερη ανάγκη, και στον διαχειρισμό της κρίσης στον στρατό το 1933-1935, η οποία κατέληξε στην επιστροφή του βασιλιά και το πραξικόπημα του 1936. Φέρει ευθύνες και μάλιστα εξαιτίας των ιδιοσυγκρασιών του, που τον επέτρεψαν να ξεχωρίζει ανάμεσα σ' όλους τους πολίτικους της γενιάς του, αλλά και τον οδήγησαν να προστρέξει σε αμφισβητήσιμες συμμαχίες. Θα ήθελα να ΄ξερα πώς αισθανόταν ο ίδιος, αλλά δεν θα το μάθω εδώ.