Το γήρας: Φαινομενολογία, βιολογία, ψυχανάλυση, τέχνη

by Χλόη Κολύρη

Ο τρόπος που κατανοούμε το γήρας είναι πολύ διαφορετικός από τον τρόπο που το βιώνουμε οι ίδιοι όταν γεράσουμε, κι αυτή η διάσταση υπάρχει σε όλους τους πολιτισμούς και σε όλες τις ιστορικές περιόδους. Το γήρας καθίσταται, εκ των πραγμάτων, ένα είδος κριτηρίου για κάθε κουλτούρα και κάθε εποχή, ιδιαίτερα ενεργό στη σημερινή κοινωνική οργάνωση. Ο όρος «νέο γήρας» αναδύεται μέσα από τα κείμενα του βιβλίου αυτού στηριγμένος στην πολύπλευρη προσέγγιση της φιλοσοφίας, της ψυχανάλυσης, της τέχνης και της ιστορίας. Η καρδιά του βιβλίου, όμως, είναι τα βιώματα και οι εμπειρίες όσων σήμερα ζούμε το γήρας και όσων το έζησαν πριν από εμάς. Γι’ αυτό και είναι ένα βιβλίο πολιτικό, διότι μιλάει για όσες αλλαγές είναι αναγκαίες για να αποσυρθούν η καταπίεση, ο ετεροπροσδιορισμός και οι εξαιρέσεις που ασκούνται στους ηλικιωμένους και στις ηλικιωμένες, και μάλιστα με διαφορετικό τρόπο για κάθε πλευρά. Η κοινωνική αντίληψη και πρόνοια επανασχεδιάζεται, η επιστημολογία αναδιαρθρώνεται, η γηριατρική ακολουθεί νέα μονοπάτια, στο βιβλίο όμως αυτό η Χλόη Κολύρη υποστηρίζει ότι χρειάζεται κάτι πολύ σημαντικότερο, κάτι που θα επηρεάσει το πεπρωμένο του είδους μας, εν μέσω όλων των άλλων οντοτήτων.
Πολλοί γέροι και γριές δείχνουν τον δρόμο σε αυτό το ταξίδι: Σπινόζα, Χέλντερλιν, Φρόυντ, Λακάν, Φέρεντσι, Ντε Μπoβουάρ, Λυς Ιριγκαρέ, Μπάτλερ, Xιροσίγκε, Μιχαήλ-Άγγελος, Άρεντ κ.ά. Γιατί οι τυχεροί γερνάνε…

192 pages, Paperback

First published April 1, 2026

Reviews

[Anthi Mastrogiannaki · Rating 4 out of 5]

Η Χλόη Κολύρη αναλύει σε αυτό το βιβλίο το γήρας σε τέσσερις επιστημονικούς φορείς: 1) το φαίνεσθαι, δηλαδή την εξωτερική εικόνα ενός ηλικιωμένου ανθρώπου, 2) την βιολογία που αφορά ασθένειες από τις οποίες μπορεί να πάσχει ένας ηλικιωμένος (διαβήτης, καρδιαγγειακά νοσήματα, αρθριτικά κ.τ.λ), 3) ψυχανάλυση που αφορά την ανάγκη ενός ηλικιωμένου να γίνει αποδεκτός από την κοινωνία και να μην βρεθεί στο περιθώριο λόγω της ηλικίας του π.χ να συμμετέχει σε διάφορες ενεργητικές δραστηριότητες και να επικοινωνεί με τις νεότερες γενιές και 4) την τέχνη σύμφωνα με την οποία ο γέρος και η γριά έχουν ανάγκη να νιώσουν ερωτική έλξη μεταξύ τους ίσως όχι τόσο σαρκική αλλά περισσότερο συναισθηματική. Στο τέλος του βιβλίου γίνεται αναφορά σε ένα νέο επιστημονικό πεδίο ‘’στο νέο γήρας’’ όπου μελετάει την παραγωγικότητα ενός ανθρώπου που βρίσκεται σε μεγάλη ηλικία με την έννοια ότι πρέπει αυτός ο άνθρωπος να δραστηριοποιείται π.χ βλέπουμε σήμερα ανθρώπους 60 και 70 ετών να συνεχίζουν σπουδές στο Πανεπιστήμιο αποκτώντας έτσι κύρος οι ίδιοι για τους εαυτούς τους και αυτάρκεια.

[Bookfreak · Rating 4 out of 5]

Ωραίο, σύντομο βιβλιαράκι για το γήρας, που ενσωματώνει τη τρέχουσα αλλά και παλαιότερη φιλοσοφικό / ψυχαναλυτική κουβέντα σχετικά με αυτό. Όπως και το προηγούμενο βιβλίο της για το φύλο η Κολύρη καταφέρνει σε λίγες σελίδες πυκνού δοκιμιακού λόγου να παρουσιάσει σύνθετες έννοιες και να ανοίξει καινούργιες οπτικές για θέματα που είναι πια ανοιχτά σε νέες νοηματοδοτήσεις όπως το βίωμα του γήρατος.