Ochsenkopf

by Manik Sarkar, Ruth Löbner (Translator)

Rensing junior brennt für die Welt der Fleisch- und Wurstwaren, schon als Kind hilft er dem Vater in der Metzgerei. Er will alles moderner und effizienter machen. Noch wichtiger aber ist ihm die Qualität des Fleisches, nur das allerbeste ist gut genug für seine Kunden. Doch genau für diese Kunden fehlt ihm jedes Gespür. Stur versucht er seine Ideale zu verwirklichen, aber als immer mehr Dorfbewohner an seinem Geschäft vorbei zum Supermarkt gehen, wird sein Leben zunehmend zum Kampf eines einsamen Metzgers gegen den Rest der Welt ...

»Ochsenkopf« ist ein tragikomischer Roman über einen leidenschaftlichen Menschen, der an sich selbst und den Veränderungen um ihn herum scheitert. Und Manik Sarkar fesselt die Leser:innen mit seinem bestechend unterhaltsamen Stil.

Genres: Fiction, Audiobook, Roman, Dutch Literature, Literature

152 pages, ebook

First published April 9, 2024

About the author

Manik Sarkar (Groningen, 1973) is literair vertaler en schrijver. Zijn debuutroman Ossenkop verscheen in 2024. Hij publiceerde verhalen in o.a. Papieren Helden en Wobby. Manik vertaalde onder meer werk van Philippe Claudel, James Baldwin en Hisham Matar en is sinds een aantal jaar docent op de Vertalersvakschool.

Reviews

[Ief Stuyvaert · Rating 5 out of 5]

“Wie weet hoe het gelopen zou zijn als hij die dag niet was gaan wandelen, als hij dat schaap niet had gezien of geen zakmes bij zich had gehad.”

Dient zich hier een vervolg van ‘Silence of the Lambs’ aan?

Geenszins!

A nice Chianti komt er niet aan te pas, in ‘Ossenkop’ wordt bloedworst met rode kool geserveerd. Hooguit een biefstukje af en toe.

Want het gaat Slagerij Rensing & Zn niet voor de wind, zeker niet sinds Zn er alleen voorstaat.

Zijn hele leven speelt zich af tussen het moment dat hij zijn ideeën begon uit te voeren en het mislukken ervan.

In helder proza zonder een spatje overbodig vet beschrijft Sarkar hoe de moderniteit het ambacht langzaam de keel oversnijdt. Van ingewanden ontdoet.

Met een einde dat aan de ribben blijft kleven.

Met kop en schouders boven de concurrentie uitsteekt.

[Sophie Deen · Rating 5 out of 5]

De eerste eigen roman van de vertaler van Philippe Claudel dat voorspelt veel goeds.
Absoluut fantastisch!
Niet voor lezers met een zwakke maag of wellicht geen aanrader voor mensen die geen vlees eten en niet een inkijkje willen in de ambachtelijke slagerswereld.
Voor mij was dit een volstrekt originele satirische roman, in het straatje van de Deense film 'the Green Butchers'.
Het einde is volstrekt onverwacht en zeer passend.
Een ode aan de ambachtelijke slager en een kritische blik voor de supermarkt slagers.
Ik zeg: 'Diepvrieskisten'.

[Stella Starlight · Rating 5 out of 5]

GENIAAL!

Alles aan dit boek klopt. Dit boek zou elke literatuurprijs in Nederland moeten winnen want als je zoiets goeds en origineels in 176 bladzijden, in nota bene je debuutroman, kunt neerzetten dan verdien je alle lof. Ik zeg ook: vertalen en naar de International Booker Prize ermee.

Ik vrees dat ik er de hele nacht (ik las het boek zojuist uit, het is nu 23.27u) niet van zal slapen, zo overrompeld ben ik door al het goede in 'Ossenkop'.

Op ongeveer een derde van het boek kreeg ik 'The Vegetarian' (Han Kang) vibes, en na een werkelijk verpletterend, géniaal einde vind ik die vergelijking een terechte. Ik zou er heel wat voor overhebben om Kang dit boek te kunnen voorleggen.

Manik Sarkar is de man en ik ben in total awe!

[Inge · Rating 5 out of 5]

Manik Sarkar vertaalt sinds 2002 Franse en soms Engelse literatuur. Hij vertaalde ruim zestig boeken van zeer uiteenlopende schrijvers, waaronder Philippe Claudel en Joël Dicker. Onder zijn vertalingen is ook ‘La petite fille de Monsieur Linh’ van Philippe Claudel, dat de Euregio Literatuurprijs in 2007 won. In 2024 debuteerde Marnik (na zeven jaar werk aan zijn boek) als schrijver met zijn eerste roman ‘Ossenkop’.
Ossenkop vertelt het verhaal van Rensing, een jongeman die in 1975 afstudeerde als slager, en enkele jaren later de slagerij van z’n vader overnam. Het startschot om moderniseringen door te voeren. Het ontbreekt hem echter aan sociale vaardigheden waardoor dit niet van een leien dakje verloopt.

De auteur legt een wereld bloot die minder bekend is, een wereld waarvoor veel minachting en afwijzing bestaat. Hij vertelt het verhaal vanuit de kant van de zogezegde ‘dierenbeul’ waar de slager en de slachter vaak voor worden uitgejouwd. Vanuit de kleine jongen, wiens leven ontstaat uit en bestaat in de slagerij, leren we de andere zijde kennen: het ideaal voor kwaliteit, de droom van de erkenning voor het creëren van een topproduct, de hoop op de herwaardering van dit mooie ambacht. Rensing komt over als een solide, onwrikbare jongeman.
Sarkar neemt echter ook de andere invalshoeken en zienswijzen op in het verhaal. Zo gaat hij niet voorbij aan de gevoelens van de dieren. En ook het standpunt van zijn echtgenote, die meer aandacht heeft voor de sociale noden van de klanten, komt aan bod.

De roman creëert een realistische weergave van een veelheid aan perspectieven die de slagerswereld omringen, waardoor je als lezer geslingerd wordt tussen begrip en afkeuring, tussen medeleven en afgrijzen. De afwisseling tussen de perspectieven houdt het verhaal boeiend. Elk standpunt wordt concreet benoemd. De auteur beschrijft waar het om gaat, draait niet om de hete brij heen, rechtuit zoals een slager niet draalt wanneer hij een volgend dier onder handen neemt.
De auteur hanteert een treffend taalgebruik dat het ongemak van de tijdgeest beeldend weergeeft, met metaforen, die verwijzen naar het bewerken en verwerken van vlees, om het handelen en de denkwijze van Rensing te illustreren. Mooi hoe het vlees in de literatuur verwerkt wordt.

De roman zet aan tot reflectie, over hoe we als samenleving omgaan met ambachten, met economie, hoe consequent we zijn in ons handelen volgens onze waarden, maar evenzeer hoe we omgaan met mensen die zich niet aanpassen aan de economisering omdat ze andere waarden hoog in het vaandel dragen. Het bezorgt ongemak omdat de wereld moeilijk in zwart-witte tinten te omschrijven valt.
Manik Sarkar heeft een prachtig verhaal neergezet met boeiende personages en een vlotte schrijfstijl waarin hij een weergaloos portret weergeeft van een wereld die ten prooi valt aan de vereconomisering. Met dit debuut heeft hij bewezen niet alleen een uitmuntend vertaler te zijn, maar eveneens een begeesterd schrijver.

[Paulien · Rating 5 out of 5]

Als je geen dieren eet of een zwakke maag hebt, moet je dit boek niet lezen.

[Simone Bais · Rating 5 out of 5]

Wauw, wat een geniaal boek! Geen woord te veel geschreven; van de dubbelzinnige titel tot de dubbele laag. Ik werd er ongemakkelijk, bij vlagen onpasselijk en behoorlijk somber van. Het failliet van de kwaliteitslagerij dat symbool staat voor het failliet van kwaliteit in de rest van de maatschappij. Met gelukkig één uitzondering; in de kunst, in de literatuur is er gezien deze roman nog alle ruimte voor kwaliteit en dat stemt mij dan weer zeer gelukkig.

[Mick · Rating 4 out of 5]

Een... ✨️ervaring✨️
Zeker als vegan haha

[Marije · Rating 5 out of 5]

‘Ze zei: ‘Voor jou zijn er maar twee mensen op deze wereld: jij en niet-jij. En omdat niet-jij uit vijf miljard anderen bestaat, begrijp je hem niet. Hij is wispelturig, onbetrouwbaar, zegt iedere dag iets anders. Soms wil hij het beste vlees, dan weer wil hij weinig uitgeven. Soms wil hij dat je altijd geopend bent, dan weer dat je de zondagsrust eerbiedigt. Soms vindt hij rookglas en zwarte tegels het mooist, dan beukenhorst en ruwe baksteen. Al die hoofden van al die mensen die hier zes dagen per week de winkel binnenlopen - wat zeg ik, voorbijlopen - zijn voor jou gewoon één persoon, en die persoon wantrouw je.’

[Jaimy · Rating 5 out of 5]

Laat Alex van Warmerdam hier een verfilming van maken.

[Leesdame · Rating 5 out of 5]

Manik Sarkar weet mij vanaf de allereerste pagina vast te houden. De oude Rensing leeft nog en de jonge Rensing komt net van school. Rensing heeft geen voornaam in het boek. Het verhaal begint in de jaren ’70. De modernisering ligt op de loer. Rensing kiest voor eigenzinnige veranderingen in plaats van meegaan met de tijd. Dit levert soms humoristische situaties op, zoals nieuwe concepten die niet aanslaan en de scherpe dialogen tussen Rensing en Jacomine.

Lees verder op mijn blog :)

[Esmee van Dongen · Rating 4 out of 5]

Ik moet wel even een beetje bijkomen van dit einde, maar ik vond het goed.

[René Stommel · Rating 4 out of 5]

Leuk -nou ja, óók gruwelijk- boekje, pageturner. Soepele taal, een verteller die weet waar hij over praat. "Hoe de slager verdween uit dorp x", om Geert Mak te parafraseren, en dat toegespitst op de tragische hoofdpersoon van een nurkse en knoestige, in moderner jargon: autistiforme, dorpsslager. Echtgenote Jacomine ondergaat een adembenemende en misschien wel navoelbare, maar ondertussen vooral onwaarschijnlijke transformatie van stille volgzame dorpsmeid met flinke hammen tot zelfbewuste en besluitvaardige zakenvrouw, maar als lezer sta je aan haar kant. Het boek is reclame voor de kwaliteitsslager, althans zolang deze er zelf nog in gelooft en het tov de supermarktoverheersing kan waarmaken. Het boek overstijgt in zijn thematiek het individuele drama en draagt iets in zich van het existentiële drama zoals de klassieke griekse tragedie dat toont: streven en sneven. Vroeg in de roman wordt het existentiële al aangekondigd met de opvoedkundig bedoelde moord door de onderwijzer op een koolmees.

[Lisa · Rating 5 out of 5]

Wát een goed boek is dit, ik kan niet anders dan 5 sterren geven. Heel strak geschreven: geen woord teveel en toch voert het boek je helemaal mee in het leven van Rensing, een ambitieuze slager waarbij het allemaal niet echt wil lukken. Een tragisch verhaal maar toch zit er ook humor in dit boek. Het kleine leven van Rensing staat symbool voor bepaalde maatschappelijke thema's. Tot de laatste bladzijde is het een beeldend verhaal. Het einde van het boek tekent het leven van Rensing.

Laat je niet (af)leiden door de slagerswereld, al komt dit thema in het boek ook beeldend tot leven.

[Sander Steggink · Rating 5 out of 5]

Geweldig debuut. Tragikomisch, schrijnend, ongemakkelijk. En wat een einde! Alleen daarom al *****

[Prusseliese · Rating 5 out of 5]

Großartige Empfehlung meiner Buchhändlerin ♡
Ich will gar nicht viel spoilern, aber es gilt: du bist, was du isst.

Es hat mich im besten Sinne an DAS PARFUM von Süßkind erinnert. Im Nachwort nimmt der Autor auch Bezug darauf.

[Linde · Rating 4 out of 5]

Nee ik ben geen veggie oké!!! Ik zie er wel zo uit inderdaad, maar in mijn vrije tijd lees ik boeken over slagers en biefstukken! (Of ja, dit was voorlopig mijn eerste binnen deze categorie, wie weet of er nog meer volgen...)

(Dankjewel Amélie voor de internationale uitleendienst xx)

[Laura Van Rijnsbergen · Rating 5 out of 5]

Gruwelijk!! Zo goed in elkaar gezet verhaal, top einde!

[robert · Rating 5 out of 5]

met enige twijfel begonnen aan dit boek omdat ik me afvroeg of ik me kon interesseren in het slagersleven maar woooow in 1 dag uitgelezen, goed geschreven en soms een beetje vies. en wat een einde oei oei

[Martijn Nicolaas · Rating 4 out of 5]

Een nuchter, krachtig verteld verhaal over een stugge slagerszoon die één ding heel goed kan en al het andere niet en daardoor uiteindelijk mislukt. Mooi hoe de auteur in het verhaal van deze briljante slager/slachter verwerkt hoe de ontwikkelingen in de maatschappij invloed hebben op een individu en hoe je juist ook ziet dat het misschien wel beter is om vegetariër te worden. Met veel plezier gelezen.

[Leone Mattheus · Rating 5 out of 5]

Okéj, de vraag is waarom deze fantastische roman niet méér is/ wordt besproken?

[Nike · Rating 4 out of 5]

Wat als je job een obsessie wordt? Als je de beste bent in je vak, maar nóg beter wil worden en onrealistische ideeën gaat realiseren ten koste van anderen en uiteindelijk ook jezelf? Met dezelfde vakkundigheid waarmee slagerszoon Rensing een stuk vlees pelt, ontvliest en fileert, zet Sarkar een grandioos verhaal neer over vakmanschap en liefde voor het ambacht. 

Qua sfeer deed het me erg denken aan de slagerij van de jaren '80 waar je als kind een schelletje of een bolletje 'gekapt' kreeg.

[Pascal Vanenburg · Rating 5 out of 5]

De openingszin, de tragiek, de toon, de wonderschone zinnen en dat einde! Wat een verhaal. Manik Sarkar is een Echte Schrijver.

[Else van den Berg · Rating 5 out of 5]

Een boek waarvan je hoopt dat niemand er een kwaad woord over zal spreken. Voor liefhebbers van De Beesten van Gijs Wilbrink of Lucas Rijneveld.

[Carla · Rating 5 out of 5]

Wat een boek! En dan te bedenken dat dit het debuut is van Manik Sarkar. Sfeervol geschreven met een einde dat ik niet zag aankomen.

[Sandra Moerland · Rating 5 out of 5]

Meer boeken van deze man aub

[Céleste · Rating 5 out of 5]

What the helly.

Rauw. Verslonden.

Ze zei: ‘Voor jou zijn er maar twee mensen op deze wereld: jij en niet-jij. En omdat niet-jij uit vijf miljard anderen bestaat, begrijp je hem niet.’

[Vera Hester · Rating 4 out of 5]

Het eerste stuk vond ik lastig om te lezen als vegetariër (en ik ben echt niet snel van mijn stuk gebracht) maar na bemoedigende woorden van Marlou toch doorgezet. Blij toe en wat een einde.

[Tessa Kerre · Rating 4 out of 5]

Wat een debuut vol wervelende, complexe en toch herkenbare personages. Ontroerend hoe vol mededogen de schrijver naar zijn personages kijkt. En die zijn meer van vlees en bloed dan wie ook.

[Lieuwe · Rating 5 out of 5]

Treurig, grappig, aandoenlijk en pijnlijk. Maar ook fantastisch geschreven. Niet voor mensen met een zwakke maag.

[Bücherwolf · Rating 5 out of 5]

Ich habe sehr, sehr viele Gedanken zu diesem Buch.
Zuallererst: Wenn ich vor diesem Buch noch nicht vegetarisch gewesen wäre, wäre ich es spätestens nach diesem Buch. Das Buch behandelt das Thema töten und schlachten so ausgiebig, dass es einem mehrmals den Magen umdreht. Zurecht.

Im Mittelpunkt dieses in den 70er angesiedelten Romans steht der Metzgerssohn Rensing, der schon von klein auf zusehen darf wie sein Vater Tiere schlachtet und ausnimmt. Dass dies Auswirkungen auf sein Bewusstsein bezüglich dem Tod hat, ist nicht zu übersehen. Er beginnt bereits im jungen Alter eine Obsession über Tiere und das Schlachten zu entwickeln, die ihn dann letztendlich auch eine Ausbildung zum Metzger machen lässt. Als sein Vater dann stirbt, übernimmt er die Metzgerei, verzweifelt jedoch gänzlich am Wandel der Zeit und muss mit ansehen, wie die Massentierhaltung sein gesamtes Leben und seine gesamte Leidenschaft ruiniert. Doch er kämpft trotzdem weiter, bis er nicht mehr kann.

"Ochsenkopf" ist ein wahnsinnig vielseitiger und fast schon unscheinbarer Roman. Er liest sich locker, fast schon belanglos, weil so viele Alltags Geschehnisse beschrieben werden und dazu noch ein recht schnelles Erzähltempo herrscht. Doch genau daraus entsteht ein Gesamtbild dieses Lebens von Rensing. Sein ganzes Leben besteht aus dieser Metzgerei, das ist all seine Leidenschaft und all sein Können.

Doch als die Massentierhaltung ab den 70ern so richtig Fahrt aufgenommen hat, erging es den Metzgereien immer schlechter. Es gab billiges Fleisch in den Supermärkten, wieso also so teures Fleisch kaufen? Dass der Unterschied zwischen dem Fleisch einer damaligen Metzgerei und dem eines Supermarktes so prägnant ist, hätte ich selbst nie gedacht. Doch bei den Gängen Rensings über den Viehmarkt wurde es eindeutig. Rensing hat durch seine Obsession zum Thema Metzgerei ein perfektes Gespür dafür entwickelt, gesunde, fitte und glückliche Tiere zu erkennen, die tatsächlich ein normales Leben auf der Weide führen und durch die natürliche Lebensweise ein gutes Fleisch geben. Im Kontrast dazu sieht er auf den Viehmärkten die Tiere, die aus der Massentierhaltung kommen. Geschwüre überall, Gallegeruch aus dem Mund, abgemagert oder überfüttert und keinerlei Lebenswillen.
Dass demnach das Fleisch aus dem Supermarkt eine wahllose Masse aus Fleisch, Knochenteilen und Geschwüren ist, genau dieser Supermarkt damit aber Rensings Kund*innen klaut, treibt den leidenschaftlichen Metzger in den Wahnsinn.

Nach Beenden des Romans musste ich mich zuerst einmal eine halbe Stunde über all die Themen unterhalten, die darin behandelt werden. Das maschinelle Auslöschen der Tiere und die Verarbeitung all dessen zu einer Fleischmasse, die kaum auf Gesundheit kontrolliert wird ; Das Töten nicht mehr von Menschenhand, also gekonntem Handwerk, sondern von Maschinen, die kein Bewusstsein dafür haben, dass sie gerade Leben auslöschen ; Inwiefern Fleischkonsum in früherer Zeit, noch vor Massentierhaltung, möglicherweise ethischer war als heute, da Tiere artgerecht und gesund gehalten wurden ; Wie sehr Kapitalismus und Maschinerie Menschenhandwerk und Kunst auslöscht und zu einem Einheitsbrei verarbeitet
Und noch so viel mehr!

Klar, Tiere töten ist an sich mehr als falsch. Dennoch sollte man den Gedanken des Buches, der Deutungsthese, Platz geben und nicht von Beginn an jeglichen Sinn dieses Romans absprechen, nur weil hier zwischen Massentierhaltung und Metzgerei abgewogen wird. Denn es besteht ein ethischer Unterschied, ob Milliarden Tiere in einem automatisierten Prozess ausgelöscht werden oder Tiere normal gehalten werden und dann von Fachpersonal für unseren Verzehr, der damals kaum zu vermeiden war, weiterverarbeitet wird.

Das Buch regt also definitiv zu Diskussionen an und ist deshalb ein absoluter Geheimtipp von mir. Besonders für alle, die noch immer Fleisch essen.
Lest es, wenn euch all diese Themen interessieren!