Талд ассан түймэр

by Ё.Отгонбаяр

Уг бүтээлийг туурвих болсон учир шалтгааны тухай зохиогч хэлэхдээ “....Монгол Улсын маань тусгаар тогтнолын төлөө эцэг өвгөд, ихэс дээдсийн маань тэмцэл, ялалт, ялагдлын үнэн түүхийг өгүүлэхийг эрмэлзэхээс гадна олон улсын харилцаагаар мэргэжсэн хүний хувьд улсынхаа түүхийг тухайн үеийн дэлхийн улс орнуудын улс төрийн нөхцөл байдалтай холбон өгүүлэх хэрэгцээ байна гэж үзсэн. Түүх эргэн давтагддаг хэмээдэг. Энэ цагт бид Оюу Толгой, Таван толгой гэх мэтийн ордууд, төмөр замын тухай маргалдан мэтгэлцэж буй үед ХХ зууны эхэнд мөн л яригдаж ирсэн “Монголор”-ын алтны уурхай, Дорнод Хятадын төмөр зам Монгол орны хувь заяанд ямархуу үүрэг гүйцэтгэснийг уншин эргэцүүлж, нэгийг бодох нь бас чухал гэж бодсон юм...” гэв.

ХХ зууны эхэнд дэлхий даяараа их гүрнүүдийн дарлалд улс орнууд нухлагдан байсан үед өөрийнхөө тусгаар тогтнолыг зарлан гарч ирсэн цөөхөн улсын нэг нь монголчууд юм. Дөнгөж зарласан тусгаар тогтнолоо хамгаалах, гадаад улс орнуудаар хүлээн зөвшөөрүүлэхийн төлөө бүтэн жарны турш ээдрээтэй бэрхшээлтэй замаар замнан, алдаа онооны нугачаанд бүдэрч боссон түүхийг эл номд өгүүлсэн байна. Бичиж найруулахдаа эсээ буюу нийтлэлийн хэлбэрийг өргөн ашиглаж, ямар ч нас, мэргэжлийн хүн уншихад ойлгоход хялбар дөхөм, уншууртай туурвиж чадсан тус бүтээл уншигч Таны Монголын түүхийн мэдлэгийн санд чухал хандив болж, улс үндсээ хэмээсэн үзэл бодлыг тань улам ирлэж өгөх нь дамжиггүй.

Unknown Binding

First published January 1, 2014

Reviews

[Ganbaatar · Rating 5 out of 5]

Өдгөө Америкийн Нэгдсэн Улсад Монгол улсаа төлөөлөн суугаа элчин сайд Ё.Отгонбаяр дипломатч, түүхч мэргэжлийн хэргийг гарган Монгол улс хэрхэн тусгаар тогтнолоо зарлаж байсан, тэмцэлд хүчин зүтгэж байсан олон ихэс дээдсийн талаар, тухайн үеийн цагийн байдал, гадаад дотоод хүчин зүйлийг энгийн бидэнд ойлгогдохоор тайлжээ. Эрх барих намын ерөнхий нарийн бичгийн дарга байсан хүн өвөг дээдсийнхээ хэрхэн хатуу бэрхийг туулан тусгаар улсыг бидэнд үлдээснийг бичихдээ тэднийг бахархам, өөрсдийн байдлыг ичгэвтэр гэж бичсэн нь байх юм. Өмнөх нийгэмд тийм ч нээлттэй байгаагүй зүйлсийг дэлгэн одоо цагийн өндөрлөг дээрээс бичсэн агаад хэрхэн хувь хүний хичээл зүтгэл нийт улсын хувь заяанд нөлөөлдгийг бас харуулжээ. Улсын чухал алба хашиж байсан хүн учраас илүү мэдэрсэн болов уу. Ямар ч байсан улсынхаа түүх бичиг сонирхдог хүмүүс заавал унших ном болжээ.