Jump to ratings and reviews
Rate this book

Δεκατρία

Rate this book
«Οι γονείς µου βγήκαν πρώτη φορά ραντεβού στις 3 Αυγούστου του 1957. Πήγαν στο Τσίρκο της Μόσχας, που επισκεπτόταν περιοδεύον την Αθήνα. Ποδήλατα µε µια ρόδα, µε δυο και τρεις κοπέλες να σαλτάρουν στην πλάτη του αναβάτη. Ταχυδακτυλουργοί, φλογοφάγοι, θηρία και θηριοδαµαστές. Θηρία; Πολικές αρκούδες δηλαδή; Αιλουροειδή; Ελέφαντες; Κόµπρες που έβγαιναν από τα καλάθια τους λικνιζόµενες; Κλόουν είχε; Συγκροτήµατα παραδοσιακών χορών από την απέραντη σοβιετική επικράτεια;
Εκεί φιλήθηκαν για πρώτη φορά. Πολύ ψηλός κι ογκώδης ο Αλέξανδρος, έσκυψε πάνω από τη Νίκη ελπίζοντας εκείνη να µην τραβηχτεί ούτε να του γυρίσει καν το µάγουλο. Όταν του έδωσε τα χείλη της, θα τον πληµµύρισε θριαµβική χαρά.
Γεννήθηκα εννέα ακριβώς χρόνια αργότερα, στις 3 Αυγούστου του 1966.
Κι εγώ –όπως και όλοι µας µάλλον– ένα τσίρκο είµαι. Που στήνει διαρκώς φαντασµαγορίες, σκαρφίζεται νούµερα, δαµάζει όσο µπορεί τα άγρια ζώα µέσα του… Και απολαµβάνει το υπερθέαµα έστω και δίχως θεατές. Ακόµα κι όταν τα λιοντάρια και οι σαλτιµπάγκοι του µένουν νηστικοί…»


Μια µεγάλη βουτιά κάνει ο Χρήστος Χωµενίδης στα πρώτα δεκατρία χρόνια της ζωής του, από το 1966 µέχρι το 1979. Σε µια Ελλάδα που καταιγίζεται από γεγονότα, υποφέρει και απολαµβάνει, πότε κραυγάζει, πότε σιωπά εκκωφαντικά. Μια ολόκληρη εποχή, που –και αν µοιάζει µακρινή– επιµένει να συνοµιλεί µε το σήµερα. Εικόνες και ήχοι, γεύσεις και αρώµατα, πρόσωπα ηρωικά και ευτράπελα κεντούν τις ιστορίες τους στον καµβά της Ιστορίας.

Το Δεκατρία µπορεί να διαβαστεί ως η συνέχεια της Νίκης. Στέκει συνάµα απολύτως αυτόνοµα. Και µας δείχνει πώς µπορούµε να πλάθουµε µύθους ακόµα κι όταν µένουµε απόλυτα πιστοί στην πραγµατικότητα.

320 pages, Paperback

First published April 29, 2026

Loading...
Loading...

About the author

Christos Chomenidis

23 books208 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
34 (31%)
4 stars
47 (43%)
3 stars
20 (18%)
2 stars
7 (6%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 16 of 16 reviews
Profile Image for Katerina Koltsida.
567 reviews68 followers
August 18, 2026
Η αναμφισβήτητη δεξιοτεχνία του συγγραφέα στην αποτύπωση μιας εποχής δένεται με το υφέρπον συναίσθημα ξετυλίγοντας τη ζωή και τις αναμνήσεις του συγγραφέα, μεχρι το μεγάλο γεγονός της νεανικής του ζωής.

Δεν κρύβεται, ουτε παρασυρεται. Περιγράφει δίχως παρωπίδες, συχνά με χιουμορ, και οπωσδήποτε με ειλικρίνεια.

Ειχα χρονια να βουρκώσω διαβάζοντας.

Ευχαριστώ Χρήστο
Profile Image for Αλέξης Γυφτοδήμος.
217 reviews13 followers
June 4, 2026
Πέντε αστεράκια από την καρδιά και με όλη μου την καρδιά. (Για το μυαλό θα πούμε παρακάτω).
Κάθε μερικές σελίδες βρίσκω πράγματα που νιώθω ότι με αφορούν ή ότι θα ήθελα να τα είχα γράψει εγώ. Από το "(...)είχαν απόλυτη ανάγκη να ξεφύγουν από τις σκιές των προηγούμενων (...) να πάψουν να είναι 'η κόρη του τάδε' και ο 'γιός του δείνα'" στην αρχή σχετικά του βιβλίου, μέχρι το "με την τραγωδία της Αριστεράς σαν φωτοστέφανο και σαν αγκάθι" προς το τέλος. Οι πολύ συχνές αναφορές στην Κυψέλη, δρόμοι που περπάτησα, μέρη που έζησα κάνουν το όλο ακόμα πιο οικείο, πιο δικό μου.
Μέσω της ιστορίας των γονιών του και των άλλων συγγενών του μας ξετυλίγει την ιστορία τής προπολεμικής, εμφυλιοπολεμικής και μετεμφυλιακής Ελλάδας. Δεκαετίες '40, '50, '60. Και μετά έρχονται και τα δικά του βιώματα, δεκαετίες '70, '80. Μέχρι το θάνατο του πατέρα του το 1979 όταν ο ίδιος ήταν δεκατριών χρονών. Ζωντανή ιστορία και της Ελλάδας και ιδιαίτερα της Αριστεράς για όποιον ενδιαφέρεται. Πολλά γνωστά ονόματα παρελαύνουν, πολλές ιδιομορφίες αποκαλύπτονται, δεν ωραιοποιεί τίποτα δεν χαρίζεται σε κανένα. Το κείμενο ρέει, η γνωστή γραφή του Χωμενίδη, αβίαστη γλώσσα, όμορφα ελληνικά. Χαίρεσαι να το διαβάζεις.
Με το μυαλό τώρα -ας πούμε αντικειμενικά: το βιβλίο είναι βιογραφικό, [αυτοβιογραφικό και... συγγενογραφικό (!;)]. Δεν είναι καθαυτό μυθιστόρημα όπως η "Πανδώρα" π.χ. Παραθέτει δεκάδες ονόματα και συγγενικές σχέσεις, κουραστικό και αποπροσανατολιστικό για τον απλό αναγνώστη χωρίς να προσθέτει τίποτα στην ουσία. Πολύτιμη παρακαταθήκη για τους απογόνους οι οποίοι θα ήταν αδύνατον να εξερευνήσουν τα πολύπλοκα κληρονομικά δέντρα πολλές γενιές πίσω. Σίγουρα απόλυτα ενσυνείδητα το έκανε έτσι ο συγγραφέας και σίγουρα δεν σκοτίζεται αν με το μυαλό (αντικειμενικά!) δώσω τρία αστεράκια -όπως ούτε και εγώ άλλωστε κι έτσι μένω στα πέντε!
Profile Image for Manos Velivasakis.
97 reviews
June 1, 2026
Μεσά ουσιαστικά από την αυτοβιογραφία της παιδικής ηλικίας του συγγραφέα, βλέπουμε την ζωή στην Αθήνα τα χρόνια της χούντας και της μεταπολίτευσης. Για μένα που δεν πρόλαβα αυτά τα χρόνια, το βιβλίο κατάφερε να μου μεταφέρει πολύ παραστατικά την ατμόσφαιρα της εποχής. Παράλληλα βλέπουμε και την μετάβαση από τις κακουχίες δεκαετιών στον σύγχρονο τρόπο ζωής που είναι κοντά στον δικό μας πλέον. Το τέλος του βιβλίου ανάλογα συγκηνητικό με τη "Νίκη".
Profile Image for Μαρία Δριμή.
Author 6 books60 followers
August 8, 2026
Απολαυστικό, συγκινητικό. Το χρονικό μιας εποχής μέσα από τα παράθυρα μιας οικογένειας.
Profile Image for Joanna.
415 reviews15 followers
October 8, 2026
Μια εξπμολογηση εκ των εσω με το μοναδικό τρόπο που έχει ο συγγραφέας να γράφει πάντα
Profile Image for Irini Kallides.
202 reviews1 follower
June 29, 2026
Μου αρέσει η περιγραφή της εποχής κατά την οποία διαδραματίζεται η ιστορία. Ωστόσο, δεν μπορώ να εκφράσω κάποιο ενδιαφέρον για το ανδρικό βλέμμα του Χωμενίδη στις γυναίκες.
Profile Image for R.L..
957 reviews24 followers
July 22, 2026
I like this author and this is decent but not his best book.
3+/5
Μου αρέσει αυτός ο συγγραφέας και έχω διαβάσει όλα ή σχεδόν όλα του τα βιβλία. Όπως κι αλλού έτσι κι εδώ η γραφή είναι απολαυστική και μέσα από τα δικά του φίλτρα ανατέμνει με μεγάλη ακρίβεια και χωρίς να κρύβεται, πρόσωπα και καταστάσεις. Είχε ενδιαφέρον η περιγραφή του κοινωνικού κλίματος στα συγκεκριμένα περιβάλλοντα την εποχή που μεγάλωνε καθώς και το ίδιο το ευρύτερο περιβάλλον. Ενδιαφέρουσα ως ένα βαθμό και η περιγραφή του δικού του οικογενειακού περιβάλλοντος που δείχνει ότι συχνά η Ιστορία αλλά και οι άνθρωποι δεν είναι ασπρόμαυρα και τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα.

Γενικά ο Χωμενίδης αποφεύγει τα κοινωνικά στερεότυπα αν δεν έχουν βάση και είναι αρκετά ειλικρινής με τον εαυτό του και με τους αναγνώστες του πιστεύω.

Ωστόσο... Ειδικά στην αρχή βαρέθηκα διότι τα έχει πει/γράψει σχεδόν αυτολεξεί για τους γονείς του και τους παππούδες του και παλιότερα, οπότε δεν διάβαζα κάτι καινούριο. Επίσης τώρα να διαβάζεις την "αυτοβιογραφία" του άλλου από νήπιο και στο δημοτικό σε κάθε τάξη με λεπτομέρειες γίνεται λίγο ανιαρό. Το ίδιο και η όλη φάση με τη σεξουαλικότητα του και το βλέμμα του για το γυναικείο φύλο ως πιτσιρικάς, που δεν είναι κάτι μεμπτό, ταμπού η αφύσικο, αλλά είναι κι εκεί λίγο βαρετό κι επίσης κάποια σκηνικά τα έχει πάλι γράψει ήδη αλλού.

Μου άρεσε πάρα πολύ η ακομπλεξάριστη ματιά του και για τον εαυτό του και για τους γονείς του και που δεν κρατάει κρυφά πράγματα που άλλοι θα αποφεύγανε να εκθέσουν δημοσίως -όπως και συνηθίζει για όλους και για όλα άλλωστε. Και φυσικά το βιβλίο στο τέλος, όταν όντας μαθητής Α' Γυμνασίου , ήταν συγκινητικό και βαθιά ανθρώπινο.

Δεν είμαι σίγουρη αν το βιβλίο πρόσφερε πάρα πολλά στο ήδη πλούσιο συγγραφικό έργο του Χωμενίδη ή ποια ανάγκη τον έκανε να εκδώσει το συγκεκριμένο. Είχε το ενδιαφέρον του, αλλά δεν ήταν το καλύτερό του.
3 και κάτι, το και κάτι πάει πάντα υπέρ του συγγραφέα : )
Profile Image for Achileas Labrou.
46 reviews1 follower
May 20, 2026
Παραλληλα με την ιστορια των πρωτων 13 χρονων της ζωης του λογοτεχνη, αλλα και της ευρυτερης οικογενειας του, ο αναγνωστης μαθαινει πολλα για την ιστορια της ελληνικης κοινωνιας. Γεγονοτα που δυσκολα μαθαινεις στην επισημη ιστορια του σχολειου και στα συνηθως στρατευμενα ιστορικα βιβλια.
Στο βιβλιο περιγραφεται η εκπληκτικη ζωη των παππουδων και γιαγιαδων του επαιξαν ρολο στην ιστορια της προπολεμικης, και εμφυλιακης ελλαδας. Απο την ιστορια του πατερα και της μητερας του ειδα με αλλο ματι την ελλαδα της μετεμφυλιακης ελληνικης κοινωνιας.
Η περιοδος των απριλιανων εως τα πρωτα χρονια της μεταπολιτευσης περιγραφεται μεσα απο τα ματια ενος αθωου μικρου παιδιου που ακροβατει μεταξυ του προλεταριατου και αστικου κολλεγιου.
Αν στο βιβλιο σε καποια σημεια του δεν υπηρχε ακραια αγοραια γλωσσα θα το προτεινα ευκολα σε καποιον εφηβο για να μαθει με γλαφυρο ευχαριστο τροπο την πραγματικη ιστορια της συγχρονης ελλαδας χωρις τα κλασσικα ζωτικα ψευδη.
Το τραγικο τελευταιο μερους του βιβλιου ειναι και το ποιο ενδιαφερον.
Χρησιμο θα ηταν σε καποια επανεκδοση να υπαρχει και ενα γενεαλογικο δεντρο γιατι απο ενα σημειο και μετα πελαγωσα με τα τοσα συγγενικα προσωπα του λογοτεχνη.
1 review
July 31, 2026
Μια ζωντανή αναδρομή με εξαιρετική γλώσσα

Το «Δεκατρία» του Χρήστου Χωμενίδη είναι ένα βιβλίο που με κέρδισε από την αρχή. Η αναδρομή στα παιδικά χρόνια του ήρωα και στην Ελλάδα μιας άλλης εποχής γίνεται με τρόπο καθηλωτικό και γεμάτο ζωντάνια.

Αυτό που βρήκα ιδιαίτερα συναρπαστικό και έδωσε ξεχωριστό βάρος στο κείμενο είναι η γλώσσα του συγγραφέα. Η προσεγμένη ενσωμάτωση λέξεων και εκφράσεων από τα αρχαία ελληνικά μέσα στη ροή του λόγου δίνει έναν πολύ ιδιαίτερο ρυθμό και βάθος στην αφήγηση, κάνοντας την ανάγνωση ακόμα πιο απολαυστική. Ένα βιβλίο που αξίζει σίγουρα να διαβαστεί.
Profile Image for D.S..
323 reviews5 followers
July 11, 2026
Μου αρέσει πολύ ο τρόπος γραφής του κ.Χωμενίδη.
Απλός, αμεσος, με υπέροχα ελληνικά (πολλές φορές ανατρέχω στη βοήθεια του internet για να μάθω λέξεις που δεν είχα ξανακούσει) και αναφορές σε γεγονότα, συναισθήματα, καταστάσεις οικεία.
Εάν σε αυτά προσθέσουμε την αυτοβιογραφική γραφή, έντονα συναισθηματική το τέλος, κάνουν ένα βιβλίο που πραγματικά απέλαυσα.
Profile Image for Evgenia Anagnostaki.
26 reviews1 follower
July 1, 2026
Μια αυτοβιογραφία, η παιδική ως την εφηβική ηλικία του συγγραφέα με φόντο πολιτικοκοινωνικά γεγονότα. Δεν το αγάπησα όπως άλλα βιβλία του, αντιθέτως κάποιες στιγμές βαρέθηκα και κάποιες άλλες εκνευρίστηκα.
3 reviews
August 13, 2026
Με απορροφά και με ταξιδεύει η γραφή του Χωμενίδη. Το αυτοβιογραφικό κομμάτι σχεδόν το παρέβλεψα, ήρθε ως προστιθέμενη αξία.
Αν έγραφε στην Αμερική θα ήταν με κάθε του βιβλίο στα ευπώλητα των New York Times για συναπτά έτη.
Profile Image for Maria.
130 reviews9 followers
September 11, 2026
Ενδιαφέρον, ευκολοδιάβαστο!
61 reviews3 followers
August 8, 2026
Επιτέλους ένα βιβλίο του Χωμενίδη που θυμίζει τα παλιά του αριστουργήματα! Αποτελεί πραγματική συνέχεια της Νίκης, όχι μόνο χρονολογικά, αλλά και σε επίπεδο γραφής και μηνυμάτων.
Το βιβλίο περιγράφει τη ζωή του συγγραφέα κατά τη διάρκεια των 13 πρώτων χρόνων της ζωής του, την περίοδο της ανόδου και πτώσης της χούντας, καθώς και της αρχής της μεταπολιτεύσεως. Ο συγγραφέας μέσα από προσωπικές ιστορίες μας γυρίζει και μας περιγράφει μοναδικά την εποχή εκείνη στην Αθήνα, με τόσο ζωντανές αφηγήσεις εφάμιλλες της Νίκης.
Displaying 1 - 16 of 16 reviews