Φαντάσματα της Γάζας: Πέντε κείμενα

by Σάββας Μιχαήλ

ΜΕΤΑ ΤΗ ΓΑΖΑ ΚΑΙ ΤΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ του παλαιστινιακού πληθυσμού της μπροστά στα μάτια της ανθρωπότητας, τίποτα δεν είναι ίδιο στον κόσμο τούτο. Στο αβυσσαλέο χάσμα που άνοιξε το Άουσβιτς στα θεμέλια του ιστορικού κοινωνικού Είναι ρίχνονται τώρα τα παιδιά της Παλαιστίνης, του Λιβάνου, του Ιράν.

Πώς μπορείς να συνευρεθείς και να συνομιλήσεις με τον Άλλο όταν ανάμεσά σας μεσολαβεί και σας χωρίζει μια θάλασσα αίματος ; Κι όμως, άβυσσος άβυσσον επικαλείται. Μια τέτοια επίκληση απευθύνουν μεταξύ τους οι τραγωδίες της Ιστορίας, ακόμα κι όταν δεν το ομολογούν. Το φανερώνουν, με τον τρόπο τους, έργα της τέχνης και του πνεύματος, όπως αυτά για τα οποία μιλάει το παρόν βιβλίο.

Τα Φαντάσματα της Γάζας που πλανιούνται στον κόσμο μας, με τις φωτογραφίες της Φάτμα Χασσόνα στο βιβλίο Τα μάτια της Γάζας και το συνοδό φιλμ της Ιρανής Σεπιντέ Φαρσί Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα, έρχονται να συναντηθούν με τον Εβραίο της Δρέσδης Victor Klemperer, που καταδιωγμένος, μέσα στη φρίκη της χιτλερικής Γερμανίας και της Σοά, εξιχνιάζει τη Γλώσσα του Τρίτου Ράιχ. Μέσα στην κόλαση της γενοκτονίας, εν σκιά θανάτου, ο Εβραίος σοφός αντιστέκεται, και με το αναντικατάστατο έργο του αποκαλύπτει όσα κρύβει το έρεβος του ναζισμού. Στη βάση όσων φέρνει στο φως, τολμά να καταγγείλει και να προειδοποιήσει προφητικά για τη βάρβαρη κατάληξη του σιωνιστικού σχεδίου.

Από τη σκοπιά ενός Κλέμπερερ μπορούμε να δούμε να συναντιούνται η παλαιστινιακή Τζενίν στο ποίημα της Etel Adnan με τον Sonderkommando του Άουσβιτς στο ποίημα του Γιάννη Στίγκα.

Τέλος, ο αθάνατος και συνάμα ανέφικτος έρωτας του μεγάλου Παλαιστίνιου ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς με την Εβραία «Ρίτα», μια αγάπη που στοιχειώνει τα περισσότερα ποιητικά του έργα, είναι οι νέοι Dialoghi d’Amore των καιρών μας. Αντιμετωπίζουν την ιστορική Καταστροφή με το όραμα της χαμένης αλ-Ανταλούς, όταν Άραβες και Εβραίοι φιλόσοφοι και ποιητές της «αριστοτελικής Αριστεράς» (Ernst Bloch) μοιράζονταν μαζί πολιτισμό και διωγμούς, ανοίγοντας το δρόμο στην Αναγέννηση και στον Giordano Bruno, και παραπέρα στον Spinoza, τον Hegel και τον Marx – στον Κόσμο που Έρχεται.

Η Παλαιστίνια Φάτμα έλεγε στην Ιρανή φίλη της Σεπιντέ πως « κρατάει την ψυχή της στο χέρι και περπατά ». Ακούγεται σαν ηχώ των λόγων του Σιλουανού : « Κρατήσου στην Κόλαση και μην απελπίζεσαι ! »

104 pages, Paperback

First published May 1, 2026

About the author

Ο Σάββας Μιχαήλ (γεν. Αθήνα, 1947) είναι Έλληνας ιατρός, πολιτικός και συγγραφέας. Σπούδασε ιατρική στην Αθήνα και στο Παρίσι, ενώ το πραγματικό του όνομα είναι Σαμπετάι Μπενάκη Μάτσας.

Από τα χρόνια της χούντας ενεργοποιείται στο χώρο της μαρξιστικής Αριστεράς. Διατελεί γενικός γραμματέας του Εργατικού Επαναστατικού Κόμματος (ΕΕΚ) και μέλος της διεθνούς γραμματείας της Συντονιστικής Επιτροπής για την Επανίδρυση της Τέταρτης Διεθνούς (ΣΕΤΔ).

Πέρα από άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά, έχει συγγράψει και πληθώρα, πολιτικών κυρίως, βιβλίων. Παράλληλα είναι μεταφραστής βιβλίων των Ταρίκ Αλί, Έντουαρντ Σαΐντ, Καρλ Μαρξ, Φρίντριχ Ένγκελς, Αλαίν Μπαντιού, Νόαμ Τσόμσκι. Θεωρείται ειδικός στην ιστορία και την κριτική της λογοτεχνίας.