Jump to ratings and reviews
Rate this book

Augustinus de Afrikaan: Een biografie

Rate this book

332 pages, Kindle Edition

Published May 12, 2026

Loading...
Loading...

About the author

Catherine Conybeare

19 books10 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
0 (0%)
4 stars
2 (40%)
3 stars
3 (60%)
2 stars
0 (0%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
Profile Image for Matthijs.
181 reviews8 followers
June 24, 2026
De kerkvader Augustinus werd in 354 geboren in het Noord-Afrikaanse Thagaste. Vandaag de dag heet deze plaats Souk Ahras en ligt het in Algerije, vlak bij de grens met Tunesië. Augustinus groeide in Noord-Afrika op. Op zijn 29e vertrekt Augustinus naar Italië om carrière te maken: eerst in Rome en later in Milaan. Na zijn bekering in 386 komt het plan om weer naar Afrika terug te gaan. Na 5 jaar verblijf in Italië keert Augustinus weer terug naar Afrika, om daar de rest van zijn leven te blijven.
Catherine Conybeare, hoogleraar Geesteswetenschappen en Klassieke Oudheid aan het Bryn Mawr College (Pennsylvania) schreef een biografie waarin ze het Afrikaanse aspect van Augustinus’ leven benadrukt. Volgens Conybeare werkt de Afrikaanse achtergrond van Augustinus in zijn preken en boeken door. Augustinus’ moeder Monnica was mogelijk van Berberse afkomst. Hoewel Noord-Afrika voor het Romeinse Rijk een belangrijk onderdeel was vanwege de voedselvoorziening werd er neergekeken op Afrika en de mensen uit Afrika. Wie het wilde maken moest naar Italië gaan. Na een aantal jaren van lesgeven in Carthago vertrok Augustinus daarom eerst naar Rome en later door naar Milaan. In Rome en Milaan viel het Afrikaanse accent waarmee Augustinus sprak op. Augustinus was zich ook bewust dat zijn afkomst anders was. Toen hij op school de Aeneas moest leren, identificeerde hij zich niet met de hoofdpersoon Aeneas, maar met Dido, de koningin van Carthago.
Na zijn bekering in Milaan keerde Augustinus terug naar Afrika om leefgemeenschap op te richten. Hij wordt echter tot hulpbisschop en in 395 tot bisschop van Hippo benoemd. Als bisschop raakt hij betrokken bij de kerkelijke discussies in Noord-Afrika. Zo is de kerk geen eenheid maar gescheurd. Conybeare noemt deze twee gescheiden kerken de Afrikaanse kerk en de kerk in Afrika. De kerk in Afrika is de katholieke kerk, de kerk waarvan Augustinus bisschop is geworden. De Afrikaanse kerk is de kerk die ook wel de Donatisten worden genoemd. Aan de basis van de scheuring ligt een verschil in visie tussen hoe men aankeek tegen christenen die ten tijde van vervolging hun geloof vaarwel zeiden. De Afrikaanse kerk wilde een zuivere kerk zijn en erkende niet de gelovigen en de bisschoppen die tijdelijk hun geloof vaarwel zeiden. De Afrikaanse kerk wilde radicaal zuiver zijn, maar kreeg ook iets chauvinistisch: Christus had een speciale band met Afrika. Met behulp van de Romeinse overheid kon de scheuring uiteindelijk opgeheven worden, omdat de Afrikaanse kerk gedwongen opging in de kerk in Afrika.
De Afrikaanse kerk stond dichter bij de Afrikaanse bevolking. Door de taal en door de rituelen die ze hadden. Augustinus sprak geen Punisch, maar verwerkte wel Punische woorden in zijn preek om dichter bij de mensen te komen. Ook zocht hij bewust naar voorgangers die ook Punisch konden spreken om zo de Afrikaanse kerk wind uit de zeilen te halen.
Doordat Augustinus zich niet alleen Romein maar ook Afrikaan voelde, was voor hem de schok minder groot toen in 410 Rome werd geplunderd door de Vandalen. Gegoede families vluchtten uit Italië weg en kwamen in Afrika aan. Het verhaal ging rondzingen dat de val van Rome te wijten was aan de opkomst van het christendom. Daarop begint Augustinus aan De stad Gods. Volgens Conybeare is de toon van de eerste 3 boeken van dit werk zo fel, dat je daaraan merkt wat de discussies van Augustinus in Afrika waren. Als Afrikaan had hij een zekere afstand tot Rome en was daarom minder geschokt door de val van de stad. Tegenover een vaste stad als verblijfplaats ging Augustinus verder op het spoor van pelgrimage: we zijn hier als pelgrims op deze aarde, onderweg naar een betere bestemming.
In zijn laatste jaren raakte Augustinus betrokken in een ingrijpende discussie met Pelagius. In de leer van Pelagius zag hij het christelijk geloof zoals hij dat leerde in gevaar komen. Pelagius speelde in de discussie ook op de man en maakte Augustinus’ achtergrond belachelijk: hij noemde Augustinus denigrerend ‘de Punische man’.
In 430 overlijdt Augustinus. Eeuwen later worden zijn botten meegenomen naar Pavia, waar ze bijgezet werden.
Conybeare schreef een biografie die bij tijd en wijle spannend is om te lezen. Wel kent de biografie geregeld waardeoordelen over wat Augustinus doet of zegt. Deze waardeoordelen maken de biografie minder sterk. Conybeare is niet de eerste die de Afrikaanse achtergrond van Augustinus benadrukt: de Cubaans-Amerikaanse kerkhistoricus Justo L. Gonzalez ging haar voor. Hoewel het boek van Gonzalez in de literatuurlijst wordt vermeld, maakt Conybeare nergens duidelijk hoe zij zich verhoudt tot het boek van Gonzalez.

Recensie voor de Veluwse Kerkbode


Profile Image for Willem Voorwinden.
14 reviews1 follower
August 2, 2026
Op zich een pakkende biografie van Augustinus. Vanwege zijn grote rol in het (vroege) christendom zijn veel dingen uit zijn leven wel bekend. In deze biografie wordt Augustinus mooi in de bredere context van de afnemende Romeinse macht geplaatst.
De titel belooft naar mijn zin meer dan dat je in het boek te lezen krijgt. Augustinus' afkomst speelde zeker een rol, maar voor zijn theologie is dat niet meer dan een nuanceverschil.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews