Queer geschiedenis van Nederland: De strijd om een eigen verleden

by Marijke Huisman

Deze nieuwe, inclusieve geschiedenis van de LHBTIQ-beweging in Nederland laat zien hoe queer mensen en activisten steeds weer hun eigen geschiedenis schreven en herschreven.

In Queer geschiedenis van Nederland onderzoekt Marijke Huisman de rijke geschiedenis van de regenbooggemeenschap. Toen Nederland in 2001 als eerste land het (burgerlijk) huwelijk openstelde voor paren van hetzelfde geslacht, was de gedachte dat hiermee hun emancipatie voltooid was. Maar niets bleek minder waar. Terwijl seksuele vrijheid endiversiteit uitgroeiden tot speerpunten in discussies over onze nationale identiteit, bleef de rijke lhbtiqa+-geschiedenis opvallend afwezig in de Canon van Nederland.

Over wie of wat gaat die queer geschiedenis eigenlijk, of zou die moeten gaan? Aan de hand van talrijke voorbeelden belicht Huisman het werk dat activisten de afgelopen eeuw verzetten om hun ‘eigen’ geschiedenis zichtbaar te maken en te verankeren in het collectieve geheugen.

320 pages, Kindle Edition

First published May 26, 2026

About the author

Marijke Huisman is a university lecturer in public history at Utrecht University. She is interested in emancipatory historiography and has published Savannah Bay. History of a special bookstore, 1975-2019. She is currently working on a book about the (re)writing of history by the LGBT movement.

Reviews

[Ruben · Rating 5 out of 5]

Ik heb genoten van Queer geschiedenis van Nederland, het is uiterst leesbare memory-studies-vermomd-als-publieksgeschiedenis. Het bespreekt Nederlandse queergeschiedenis vanuit het (relatief) dominante COC-verhaal, tegelijkertijd wordt dit verhaal gedeconstrueerd. Het is benijdenswaardig hoe Marijke Huisman herinneringen presenteert, beschouwt en bekritiseert zonder begrijpelijkheid op te hoeven geven. Pijnlijke queergeschiedenis en -heden, zoals: knapenliefde, racisme (heel veel racisme), misogynie, burgerlijkheid (homonormativiteit), transgenderwetgeving en homonationalisme; worden aangesneden.

Queer geschiedenis van Nederland is allesbehalve geschiedenis. Het gevecht voor queer mensen om te bestaan is zichtbaarder dan ooit, op de verschrikkelijkste manier. Het is sterk dat Huisman geen optimistisch End-of-History verhaal presenteert. Kunnen leven komt niet vanzelf en blijft niet vanzelf. Let erop dat nutteloze opportunisten jouw/jullie/onze herinnering niet kapen.
Uit de actualiteit: Dit opiniestuk in De Volkskrant van historicus Lotte Houwink ten Cate laat zien hoe homonationalisme werkt voor mensen zonder geheugen.

'Oproepen tot het herschrijven van de geschiedenis, en dus veranderen van het collectief geheugen, hebben op zichzelf ok een activistische waarde' (239). Ik had het niet aan zien komen, en het klinkt ietwat pompeus, maar de oprechtheid van Queer geschiedenis van Nederland lezen heeft mijn wil tot bestaan als queer persoon in ieder geval versterkt.

[Bram · Rating 4 out of 5]

Fascinerend om te lezen hoe geschiedenis door de tijd heen steeds opnieuw wordt ingezet als instrument voor maatschappelijke verandering, telkens met nieuwe accenten en door verschillende generaties queer activisten. Een (geconstrueerd) verleden als anker én als brandstof voor emancipatie. Een interessant en belangrijk boek.

[Corno De · Rating 5 out of 5]

Boeiend en inspirerend overzicht van de geschiedschrijving over LHBTIQA+. Ook deze geschiedschrijving blijkt niet heel inclusief/ intersectioneel te zijn. Kleur, non-binairiteit en zelfs vrouwen hebben ook hier hun plek moeten veroveren.