En alweer bleven we ongedeerd

by Hanna Bervoets

Ons gevoelsleven is als een kermisattractie, schrijft Hanna Bervoets. Bij sommigen gaat het op en neer als een schommelschip, maar bij de meesten van ons is het gemoed een ouderwetse houten achtbaan: het kent pieken en dalen maar aan het eind van de rit moeten we concluderen dat we alwéér ongedeerd zijn gebleven. De observatie is typerend voor de columns van Bervoets. In strakke overpeinzingen beschrijft zij alledaagse rituelen en herkenbare bezigheden op geheel eigen wijze. Soms kritisch, vaak troostend en altijd verhelderend. Waarom schamen we ons na een nacht stevig doordrinken? Zijn de Disneyprinsessen écht zo seksistisch? Waarin schuilt de aantrekkingskracht van vermissingsverhalen? Waarom gaan we op vakantie? Is het wel verstandig om je dromen na te jagen? Wat is de functie van nostalgie? En waarom verlangen we naar wat we niet kunnen krijgen? In 'En alweer bleven we ongedeerd' geeft Bervoets op humorvolle wijze antwoord op zulke vragen. Angsten en dilemma's worden op een sokkel gezet, zodat we ze goed kunnen bekijken. En zullen inzien dat we, uiteindelijk, ongedeerd zullen blijven.

256 pages, Paperback

First published June 1, 2015

About the author

Hanna Bervoets (1984, Amsterdam) is one of the most acclaimed Dutch authors of her generation. After earning her Bachelors degree in Cultural Studies and a Masters in Journalism & Research she published nine novels, several screenplays, plays and a short story collection. She also writes essays and reviews on media, tech, popular culture and (queer) representation.

Bervoets received numerous nominations and awards for her work. In 2017, she was granted the prestigious Frans Kellendonk Prize for her entire body of works. Her novels are being translated in many languages and were adapted for film and television. Excerpts and short stories were published on international platforms such as Five Dials and The Guardian.

During the spring of 2018 Bervoets was a resident at Writers Omi at Ledig House, New York, where she worked on her novel 'Welcome to the Kingdom of the Sick': an adventure story on chronic illness. 'Welcome to the Kingdom of the Sick' became an instant bestseller when it was published in 2019.

In 2021 her novella 'The Things we saw' was published for Dutch Book Week in a first print run of 650,000 copies. Picador published it in May 2022 in the UK, HarperCollins in the US as 'We had to remove this Post'.
In 2022 Bervoets won the J.M.A Biesheuvel award for her latest short story collection, 'A modern desire'.

Hanna Bervoets works and lives in Amsterdam, with her girlfriend and two guinea pigs

Reviews

[Yeji · Rating 4 out of 5]

Toen ik vijftien was las ik elke zaterdag het Volkskrant Magazine aan de ontbijttafel in Friesland. Ik had dan een kommetje yoghurt en de rest van de dag vrij, en Bervoets' column was altijd mijn lievelingsstukje uit het blad. Ik laafde me aan hoe scherpzinnig en opmerkzaam en verrassend filosofisch Bervoets was, en aan het idee dat ik misschien ook zo zou kunnen worden als ik volwassen was.

Dertien jaar later, o.a. een opleiding filosofie en een baan bij dezelfde Volkskrant achter de rug, zie ik deze bundel toevallig liggen bij mijn ouders in Friesland. Ik twijfel. Soms, weet ik, is het beter om dingen die je vroeger leuk vond in het verleden te laten (Microsoft 3D Pinball: Space Cadet, cake met slagroom en fruithagel) om niet in een crisis te storten van het soort: vroeger kon ik écht van dingen geniéten, weetjewel, nu zijn er algoritmes en belastingen en vuilniszakken.

Maar het is zaterdag, het regent, en ik heb de rest van de dag vrij. En jawel: plots ben ik weer vijftien, ik voel met een goeie steek nostalgie ook het lonken van de toekomst, en als ik mijn yoghurt op heb kan ik concluderen dat Bervoets, gelukkig, ongedeerd is gebleven.

[Gaby · Rating 4 out of 5]

Leuke (korte) columns om te lezen over allerlei verschillende gedachtes.

‘Maar toen ik Marleen haar camera zo enthousiast op haar lege pakje sigaretten zag richten, bedacht ik: Door onze dagelijksheden belangrijk te maken, wordt het bijzondere misschien eindelijk een beetje minder noodzakelijk.
Rustig, leek me dat.’

‘ Ja, bedacht ik, troosten is eenzaam, misschien wel de eenzaamste bezigheid die er bestaat. Maar soms is liefde kiezen voor een-zaamheid, zodat de ander niet alleen hoeft te zijn.’

‘Maar ook dat is het mooie van stilte: wanneer ze valt, is ze van ons allemaal. En is het aan ons om te bepalen wat ze waard is.’

[Elise Peeters · Rating 4 out of 5]

'Ja, op de slappe lach na, vind ik opluchting misschien wel de fijnste staat denkbaar.'

[Inge · Rating 3 out of 5]

En alweer bleven we ongedeerd is de derde en laatste bundeling columns van Bervoets die ze schreef voor de Volkskrant. De stukjes beginnen vaak met een persoonlijke anekdote waaraan de schrijfster iets opvalt. Vervolgens gaat ze wat dieper in op die bijzondere gedraging, die eigenaardige uitspraak of een bepaald verschijnsel en houdt op die manier haarzelf (en de lezer!) een spiegel voor. Snel voeg ik eraan toe: met een flinke dosis humor! Het zijn zeker geen zwaar filosofische stukken, het blijft luchtig. Maar elke column geeft stof tot nadenken, want de situaties zijn vaak erg herkenbaar.

Zeker de moeite waard!

[Sarah · Rating 4 out of 5]

Och, ik houd zo van de columns van Hanna Bervoets. Ik schaam me best dat ik nog nooit een roman van haar hand heb gelezen want dat moeten ook wel parels zijn. Bij haar vorige bundel waren alle columns nieuw voor me maar uit deze had ik toch al een flink stuk gelezen doordat we een tijdje een abonnement op de Volkskrant hadden. Maar dat was niet erg verder, ik herlees ze graag. Alhoewel ik niet denk dat ze zichzelf ooit als 'filosoof' zou bestempelen bieden haar schrijfsels altijd stof tot nadenken. Ze heeft gewoon een heel andere, frisse kijk op alledaagse problemen en bezigheden. Zowel gelachen als diepzinnig gefronst hierbij.

[Melanie · Rating 4 out of 5]

Hanna Bervoets' musings and observations are very relatable, and her writing style is pleasant. This collection of columns makes me want to try out one of her novels, which is quite the achievement considering I haven't felt like picking up a Dutch novel in FOREVER :P.

[Wilte · Rating 4 out of 5]

Collectie columns waaruit een interessante blik op de wereld en een goede schrijfstijl blijkt.

Gedragswetenschappen
Waarschijnlijk mijn eigen bias en bril waardoor ik kijk, maar veel van de columns hebben met behavioral economics te maken. Zoals de keuzearchitectuur van de rode zone bij het pontje naar Amsterdam Noord (soort nudge, waar te gaan staan) en In die zin is dat wat mensen tot dansen aanzet dus vooral: legitimerende omstandigheden..

En dit stuk over loss aversion

Eerder om het vermijden van een slechte keuze. De pijn van spijt weegt immers zwaarder dan het genot van tevredenheid. In die zin is uitgebreide oriëntatie dus vooral een strijd tegen wroeging. Maar, bedacht ik, met ieder brokje nieuwe kennis, iedere nieuw ontdekte optie, schieten we gaten in onze eigen verdediging. Spijt ontstaat immers alléén wanneer je weet dat dingen anders hadden kunnen zijn. Ja, in onze strijd tegen spijt is kennisgebrek waarschijnlijk de beste dekking

rationele keuzes?

Nu is vrijgevigheid vaak sociale speculatie. Wie een rondje geeft hoopt, al dan niet bewust, dat het rondje zich zal terugbetalen. In de vorm van een nieuw rondje. Of in de vorm van genegenheid. De gierigaard heeft echter geen zin dat risico te nemen. Geld uitgeven in de hóóp dat je er iets voor terugkrijgt, het lijkt hem even omslachtig als onlogisch. Gierig zijn is dus kiezen voor veiligheid. Maar wie financieel risico mijdt, neemt vaak een sociaal risico. Een vrek wekt immers ergernis. Vooral bij degenen die zichzelf als vrijgevig zien. ‘Ik ben haar gierigheid zó zat,’ zeggen die.

heuristiek
‘Wauw hé, wat een gevat antwoord van je, kun je me vertellen wanneer je dat precies bedacht hebt? Waren het de negen seconden waarin ik mijn vraag stelde, de nul komma vier milliseconde stilte die je daarna liet vallen, of maak je dit grapje vaker maar dan met net iets andere variabelen, al naargelang de situatie?

Analogie
De vergelijkingen zijn ook erg treffend:

Vervang ‘#hypocriet’ door ‘#eikels’ en de tweets hebben nog steeds dezelfde strekking. In die zin is hypocriet dus vooral een scheldwoord. Maar als scheldwoorden snacks waren, dan gold hypocriet als sushi: het is de meest geaccepteerde keuze, al is die acceptatie vooral gebaseerd op imago.

Eigenlijk lijken vrienden van vrienden nog het meest op zwagers: je kiest ze niet zelf, het is jouw band met een ander die jullie tot elkaar veroordeelt. Voor ik verder ga, wil ik voorstellen om de vrienden van vrienden voortaan ‘zwienden’ te noemen.

Cheesecake, een product met een hip imago, dat in feite allang door de massa omarmd is, de New Balance-gympen onder de taarten; verantwoord, doch ongevaarlijk.

Filosofisch
En ook een paar levenswijsheden:

Want als we langer verwachten dan beleven, is de aard van de verwachting dan niet belangrijker dan de belevenis?

Maar het geeft aan waarom we reizen. De herinnering is belangrijker dan de ervaring.

Nu zei ik: ‘Dat iets eindigt, betekent niet dat het mislukt is. Ook niet als het einde minder plezierig was dan het begin.’ Een cake is niet mislukt wanneer het laatste stuk beschimmelt. Een boeket is niet mislukt wanneer het verdort. Een leven is niet mislukt wanneer het eindigt door ziekte. Een relatie is niet mislukt omdat ze uitgaat.

Eenzaamheid heeft dus weinig met alleen zijn te maken. Tenminste, zolang dat alleen zijn vrijwillig is. Zelfgekozen alleen zijn is geen eenzaamheid. En zelfgekozen eenzaamheid bestaat niet. Behalve voor de masochist. Andersom is gezelschap geen garantie voor het uitblijven van eenzaamheid. Niets is zo eenzaam als een feestje waar je niemand kent. Of een feestje waar je iedereen kent, maar niemand je vraagt hoe het gaat. Of een feestje waar iedereen je vraagt hoe het gaat, maar jij het niemand wil vertellen. Of een feestje waar iedereen vertelt hoe het gaat, maar jij het van niemand wil horen. Je zou dus kunnen zeggen: eenzaamheid is een discrepantie. Tussen behoefte en bevrediging; tussen de vraag van het gemoed en het aanbod van de omgeving.

[Jelmer Dekker · Rating 3 out of 5]

7

Een boek vol met interessante en vlot geschreven columns van Hanna Bervoets, vooral de eerste helft van het boek vond ik erg sterk. De columns gingen over verschillende leuke en interessante onderwerpen en zette mij aan het denken. Helaas werd de tweede helft voor mijn gevoel wat zwakker.

[Manon · Rating 5 out of 5]

Rake observaties, interessante gedachtegangen en een scherpe pen: Bervoets is een van mijn favoriete Nederlandse schrijvers, en niet alleen van dit moment.

[Lalagè · Rating 3 out of 5]

Leuke stukjes met hier en daar interessante psychologische inzichten. Maar op een gegeven moment wordt het wel meer van hetzelfde.

[Fleur Van Wingerden · Rating 4 out of 5]

Heerlijk om te hebben als je af en toe een kort stukje proza over de mooie en rare werkelijkheid wil lezen

[Suzanne W · Rating 4 out of 5]

Grappige columns, unieke kijk