شاندور پتوفی: شاعر انقلابی مجار

by Sándor Petőfi, محمود تفضلی (Translator), آنگلا بارانی (Translator)

شاندور پِتوفی (زاده اول ژانویه ۱۸۲۳ با نام اصلی شاندور پتروویچ – درگذشتهٔ احتمالاً ۳۱ ژوئیهٔ ۱۸۴۹) شاعر، انقلابی لیبرال و یکی از افراد مؤثر و الهام‌بخش در انقلاب ۱۸۴۸ مجارستان بود که تبدیل به جنگ استقلال شد و در پایان انقلاب در نبرد شِگِش‌وار ناپدید شد. او به عنوان شاعر ملی مجارستان شناخته می‌شود.

86 pages, Paperback

Published January 1, 1978

About the author

People best know Hungarian lyric poet and revolutionary hero Sándor Petöfi, originally Sándor Petrovics, for his patriotic songs and the epic poem Janos the Hero (1845).

This key national of Serb and Slovak descent figured in the Hungarian revolution of 1848.

Petőfi started his career as a poet with "popular situation songs," to which his first published poem, A borozó ("The Winery", 1842), belongs. This song of a drinker praises the healing power of wine to drive away all troubles. Despite this not unusual kind of pseudo-folk song in Hungarian poetry of the 1840s, Petőfi quickly developed an original and fresh voice, which made him stand. He wrote many poems like folk song on the subjects of wine, love, romantic robbers et cetera. The love poem A virágnak megtiltani nem lehet ("You Cannot Forbid the Flower", 1843) exemplifies many of these classic early poems, and Befordultam a konyhára ("I Turned into the Kitchen", 1843) uses the ancient metaphor of love and fire in a playful and somewhat provocative way.

Folk poetry and 19th-century populism very significant influenced work of Petőfi' despite other also present influences: familiar with the works of major literary figures of his day, including Percy Bysshe Shelley, Pierre-Jean de Béranger and Heinrich Heine, Petőfi drew on sources, such as topoi of contemporary almanac-poetry, in an inventive way.

Reviews

[Mohammad Ali Shamekhi · Rating 2 out of 5]

پتوفی غزل سرایی است انقلابی، بدان معنا که مثلا در اشعارش سخن را از معشوقش و زیبایی او آغاز می کند اما کم کم به زیبایی آزادی می رسد. هرگز آنقدر انقلابی خشکی نیست که تخیلات عاشقانه را رها کند و آنقدر هم رومانتیک نیست که در خود فرو رود و قیام برای آزادی وطن را فراموش کند. مثلا در میانه ی توصیف معاشقه اش با محبوبش میگوید

شادی ما عظیم است
و لذت ما بی پایان
خوشبختی ما درخشان
چون مرواریدی غلتان.
اما شمشیر من
هیچ راضی نیست
و نگاه خشمناکش را
از روی دیوار به ما دوخته است.

یکی از مسائلی که همیشه برای من مسأله بوده اینه که آیا بزرگی یک اثر در همراهیش با زمانه ی خودش و تأثیربخشی بر احوال مردمان عصرشه - حتی اگه به قیمت خوانده نشدنش در قرن های آینده باشه - یا اینکه برعکس اثر هنری ای بزرگتره که خودش را چندان درگیر شرایط انضمامی نکنه و تنها دستی از دور بر آتش داشته باشه - با این مزیت که در همه ی اعصار خونده بشه و مردم ازش لذت ببرن؟

صد البته چنین تضاد قاطعی هیچ وقت وجود نداره و آثار در طیفی در این میان پراکنده اند. اما به هر حال این سؤال باقی است که آیا توسل به مقولات به اصطلاح فرازمانی و عام و احتراز از فراز و فرودهای زندگی آشنای روزمره نوعی نیهیلسم رو تولید نمی کنه؟ نیهیلیسمی که خودش رو در پوشش "آثار جاویدان" پنهان می کنه؟ به عبارت دیگه آیا اثری رو که بشه همیشه خوند این کشسانی زمانی رو به دلیل پر بودنش داره یا به دلیل تهی بودنش؟ من در پی پاسخی نیستم و گمان می کنم هیچ پاسخ کلی ای نباید داد. صرفا باید اثر به اثر به این نکته توجه داشت و احتراز کرد از فرو افتادن به قضاوت های عام مضر

پتوفی صراحتا اشعارش رو از آن دسته ی ابن الوقتی می دونه و می گه

برای من بسیار ناچیز است
که بدانم اشعارم پس از من خواهند ماند.
اگر آنها باید در پیکار جان بسپارند
بسیار خوب، چنین باشد. بگذار بمیرند!

اگر بخوایم بدونیم چرا انقدر "تعهد" نقش پررنگی در اشعار پتوفی داره، باید به دیدگاهش نسبت به شعرا توجه کنیم. برای پتوفی شاعر نقش پیامبر رو داره. یعنی در جامعه ی سکولار این شاعره که قراره مثل موسی مؤمنین رو در تیه سرگردانی هدایت کنه - مؤمنینی که نه به دین های سابق بلکه به دین آزادی باور دارند. پس طبیعیه که وقتی این مسؤولیت بر دوش شاعر قرار بگیره، شعر متعهد اجتناب ناپذیره

جلوه های تعهد سیاسی در سطوح مختلف در اشعار پتوفی دیده می شه مثلا به صبر حمله می کنه و میگه

بردباری!
ای مایه ی افتخار گوسفندان و خران
ترا پیشه سازم؟
به اعماق جهنم گم شو!

این تعهد جنبه های سیاه هم داره - جنبه هایی که برای کسانی که فضای بعد از انقلاب ها رو حس کردند معانی ضمنی تاریکی داره؛ خصوصا اینکه پتوفی از آن مجارهایی بود منکر اصلاحات بود و فقط به انقلاب فکر می کرد

بدترین دشمن در میان ماست
او برادر بی شرف و خائن است
و یکی از آنها، صدها را فاسد می کند
بدانسان که یک قطره زهر یک جام شراب را.

آنها را باید کشت
هر چند که دژخیم صد هزار گردن بزند
و باید در کوچه ها
موج خون خائن تا پنجره ها بالا بیاید.

یا اونجا که می گه

دورنمای خونینی در برابر چشمان من است:
رؤیای روزگار آینده
که دشمنان آزادی
در دریای خون خود خفه می شوند...

اشعار پایانی مربوط به اواخر عمر کوتاه پتوفی اند و او در اونها کم کم به شکست و ناامیدی نزدیک می شه. در یکی از این اشعار می گه

و اگر کسی نقل صادقانه ای بشنود
از روزگاری که بر سر ما می گذرد
آیا باور خواهد کرد؟
کیست که باور کند
که اینهمه بدبختی فرا رسید؟
و کیست که بهنگام شنیدن داستان مردمان عصر ما
گمان نکند که این همه تصوری است خیالی
زاییده ی مغز یک دیوانه؟

اشعاری که من در این گزیده بیشتر دوستشون داشتم "تو بهار را دوست می داری"، "سگها و گرگها"، "آخر سپتامبر" و "گور گدا" هستند. کلا فضای شعرها زیادی متعهد بود و از نظر مضمون عموما پرداخت نشده

مقدمه ی تاریخی هم برای من جالب بود چون فضای انقلابی نیمه ی قرن نوزدهم رو برای من شفاف تر کرد

[ع · Rating 4 out of 5]

"هنگامی که زیر پرچم می‌روند/ بیچارگی همیشگی‌شان را با بیچارگی تازه ای عوض می کنند/ [...]/ اگر از جنگ باز آیند/ وطن به ایشان عصای گدایی می‌بخشد/ و اگر در جنگ بمیرند/ فراموشی بر گور آنها و بر نام آنها می‌ریزد/ و اینان باز هم با شهامت می‌جنگند/ و با شمشیر و آتش دشمن رو‌به‌رو می‌شوند/ به سربازان احترام بگذارید/ که از تیمساران بزرگ‌ترند"

خشن گفتن و لطیف گفتن، عمیق گفتن و همه فهم گفتن، شور انگیز گفتن و بر مدار عقلانیت گفتن، اگر ممکن باشد بسیار بسیار دیر حاصل است. پتوفی به عنوان شاعری جوان، در شعرش به این مهم دست یافته و بر تناقضات تا حد زیادی غلبه یافته است و این امتیازی است که بسیار مسن تر ها نیز،آنرا به سختی برآورده اند. صرفا میتوان گفت ای کاش که وقت بیشتری می‌داشت

[Bahman Bahman · Rating 2 out of 5]

شاندور پِتوفی شاعر، انقلابی و یکی از افراد مؤثر و الهام‌بخش در انقلاب ۱۸۴۸ مجارستان بود که تبدیل به جنگ استقلال شد. پتوفی در ارتش ترانسیلوانی به فرماندهی یوزف بم، در نبرد شِگِش‌وار، که یکی از آخرین جنگ‌های استقلال مجارستان در برابر امپراتوری اتریش در تاریخ ۳۱ ژوئیه سال ۱۸۴۹ بود، جنگید و از آن تاریخ ناپدید شد. از این رو تاریخ درگذشت وی را سال جنگ استقلال ۱۸۴۹ ضبط کرده‌اند.
و به عنوان شاعر ملی مجارستان شناخته می‌شود.