Geduld met God: Twijfel als brug tussen geloven en niet-geloven

by Tomáš Halík, Peter Morée (Translator)

De Tsjechische theoloog, filosoof en psycholoog is als een van de weinige hedendaagse schrijvers in staat daadwerkelijk een brug te slaan tussen geloof en scepsis, tussen christelijke zingeving en atheïstische levensoriëntatie. In dit boek neemt hij als uitgangspunt de twijfelende en zoekende figuur van Zacheus, die liever schuchter van een afstand toekijkt dan dat hij enthousiast meedoet. Dit beeld gebruikt hij om een nieuwe verhouding uit te werken tussen gelovigen en niet-gelovigen waarmee hij buitenstaanders in hun zoeken en vragen heel nabij kan komen.
Tomáš Halík ontving voor dit boek de Europese prijs voor het beste theologische boek 2011. Het werk van deze intellectueel en pastoraal begaafde auteur is nu voor het eerst toegankelijk in het Nederlands.

Genres: Religion, Theology, Nonfiction, Spirituality, Christianity, Philosophy, Christian

192 pages, Paperback

First published January 1, 2007

About the author

Tomáš Halík is a Czech public intellectual, Roman Catholic priest, and scholar.

Reviews

[Algirdas · Rating 5 out of 5]

Jei ką domina krikščionybės tema, labai rekomenduoju, bene geriausia apie katalikybę skaitytų knygų.
"Ką galime pasakyti apie Dievą? Nebent psalmių žodžius, kad "debesys ir tamsa gaubia jį". Ir tikėjimas, ir ateizmas yra du žvilgsniai į tą patį, į Dievo slėpinį, į transcendenciją, į jo paslapties neįžvelgiamumą; tai du to paties, pamatyto iš priešingų pusių, aiškinimai."

[Kyle · Rating 5 out of 5]

What if atheism is not a disease that needs eradicated? What if it isn’t an enemy that needs vanquished? What if atheism isn’t the opponent of faith? What if atheism lays on the same continuum of faith? What if it is the atheist—the vocal, passionate, and suffering atheist—who stands in solidarity with the kenotic Christ? What if it is the atheist who best understands the derelict cries of the godforsaken Christ of Golgotha?

In his new book Patience with God, Thomas Halík argues that the atheist is blessed in his solidarity with Christ. Rather than crushing him with fine crafted arguments in favor of God’s existence, the atheist stands in the same pilgrimage of faith. She simply needs more patience with the periods of God’s hiddenness. Instead of an enemy of faith, he is the prophetic voice of protest against a world gone mad, a God who is absent, and a world of violence and shame. She gives voice to the secret doubts of the faithful soul. Rather than eradicate the disease that is atheism, the person of faith, the person of the Church, is obligated to stand in solidarity with the sufferings of the impatient atheist. It is in this moment of solidarity that the faithful approach God’s own kenotic (self-emptying; see Phil. 2) activity.

I for one have found the atheistic/theistic debates tiring. From a purely rationalistic/apologetic standpoint I haven’t found either position particularly fruitful, helpful, or even overly convincing. At the end of the day, both the atheist and theist have his or her reason for believing what they do. While not airtight, most arguments have their plausibility, internal consistency, and external weaknesses. While this language is pushing the case a bit, as a Christian most indebted to Barth (and I’d say the overall testimony of Scripture) I find many apologetic arguments abhorrent. Arguments for God’s existence cannot be a preamble to faith. The testimony of the Bible is one where the existence of God is taken for granted. God’s existence can be assumed because God was not silent and has revealed himself first in Israel and definitively in Jesus Christ. The question in the pages of the Bible is not, “is there?” but “what kind?” of God might we know. In fact, following a thread of Zizek, I might add that the monotheist who takes the atheist as a serious rival is actually a polytheist. Taking the god of atheism too seriously posits and creates the existence of another god that stands next to and in opposition to the God of Scriptures. But I digress.

Thomas Halík is a Czech Roman Catholic Priest. Secretly ordained during a communist regime, he has spent the years following the velvet revolution coming to grips with what it means to live and serve openly as a man of faith. Specifically this means living on the edge of the post-atheist, post-communist east and the post-Christian west. As a Catholic, Halík takes his cues from popes past and present, Vatican II, theologians such as Karl Rahner and Luther, authors like Doestesky, and philosophers like Kierkegaard, Nietzche (yes, you read that correctly) and Simone Veil. Most significantly, Halík draws deeply from the wells of a little known mystic saint: St. Thèrése.

St. Thèrése de Lisieux was a 19th century monastic who is perhaps best known for her deep anguish and spiritual conflicts near the end of the life. She felt Christ slowly departed from here leaving in a desolate place “where no sun shines any longer.” Rather than rebel against the God that left her, she resolved “to accept even the strangest thoughts” out of love for God. God’s absence became a means for her to mark her solidarity with both Christ’s godforsaken cries on the cross and to mark her solidarity with unbelievers.

This, I believe, has great value as we grow and evolve in our faith. It is practically common knowledge that at some point in our life, our faith grows cold. The excitement and exuberance of young faith simply dies. For many, clinging to the embers of a love grown cold isn’t enough. And we grow angry, disillusioned. “The church has failed me.” “God has failed me.” But what if we perceive this as an opportunity? What if we mimic the patterns of Jesus and name our godforsakeness? What if we follow the pattern of St. Thèrése and view this as an opportunity to identify with those who have no faith?

Finally, I’d be remiss if I didn’t address the subtitle of the book: The Story of Zacchaeus Continuing in Us. At the end of the day, this fine volume is a prolonged reflection on the Jesus and Zacchaeus story found in Luke. While longer and more detailed than Henri Nouwen’s seminal Return of the Prodigal, Halík attempts many of the same things. Job one is to see the potential Zacchaeuses around us. A Zacchaeus is a person on the margins. Someone who falls between the cracks. Someone not easily seen.

This is a book for people on the margins. This is a book for those who have grown weary with evidence driven apologetics that serve as a preamble to faith. This is a book for those you who have lost heart with the hand grenades tossed back and forth between the Church and the atheist academics. This is a book for people who want to find another way of faithful living. It’s quieter. But it’s powerful. It’s a life of water slowing filling in the cracks. It’s a life of subtle movements and resolute prayer. I also think it’s the way of the kenotic Christ.

[Jan vanTilburg · Rating 3 out of 5]

Een poging om het christelijke geloof te behouden in het huidige tijdsbestek.
Halik kiest de strohalm van de twijfel als toegang tot de ongelovigen.

In ieder geval probeert hij iets nieuws om mensen te bereiken ipv door te gaan op de oude paden waar niemand meer langs komt.
Dat is aanbevelings waardig. Of men het er mee eens is of niet.

Laatste 5 hoofdstukken zijn eerder preken dan een voortzetting van het hoofdbetoog van het boek: hoe een middenweg te vinden tussen atheisten en dogmatische christenen.
Opmerkelijk is dat hij atheisten het voordeel van de twijfel blijft geven. Ze zijn eigenlijk zoekende. Hij wil ze niet serieus nemen.
Hij schaart ze onder de Zacheussen: de mensen die op afstand staan van het geloof, en twijfelend zijn.

Halik blijft een zendeling. Hij blijft geloven dat het christendom de enige weg is: Solidariteit met hen die op afstand staan.

De inleiding geeft een mooi overzicht van zijn betoog. Het is op opmerkelijk hoe theologen allerlei uitspraken doen over geloofszaken waarvan ze zelf zeggen dat het allemaal een ‘mysterie’ is.
Maar goed, het geeft wel stof tot nadenken.

Inleiding.
Hij ziet als belangrijkste verschil tussen atheisme en geloof; geduld. Met een ‘afwezige God’. De drie vormen van geduld: geloof, hoop en liefde.
Ook hij spreekt van ‘het Mysterie’ dat we God noemen. Je kan het nooit oplossen. Je dient geduldig op de drempel ervan te staan en je er in op te laten gaan. Als God ver weg lijkt moet je geduld hebben. Geloof in de donkere tijden.
Hij beweert dat het Gods bedoeling is om niet onze dorst naar zekerheid te lessen, maar ons te leren leven met het mysterie.
“God is aanwezig in ons zoeken zelf - en in de wereld zelf is hij aanwezig door ons zoeken.”
Ja, de theologie weet het allemaal!
Geloof is noodzakelijk stelt Halik.
Een verhouding tot God gebaseerd op een overtuiging van zijn bestaan, via een vreugde gevoel over de harmonie van het heelal of verstandelijk redeneren, dan is dat niet degene als we spreken over geloof.
Halik maakt een afwezige God juist het kernpunt van zijn betoog. Iemand met wie je wel geduld moet hebben want hij/zij is er niet!?:
“Er is maar weinig dat zozeer naar God verwijst en zo nadrukkelijk om God roept als juist de ervaring van zijn afwezigheid.”
Lijkt een cirkel redenering.

[Brother Gregory Rice, SOLT · Rating 2 out of 5]

Bleh. This took me over a year to finish and although it had some super interesting moments it was not worth the time considering what else is out there. Feels like someone transported from the time in christian spiritual writing (like 60/70/80's?) when it was vogue to be vague. Either in reality he has a compendium of vaguely associated ideas with almost nothing to really say, or he's not a very good teacher. I'm leaning more towards the former since this was written in a two-month sitting at a "contemplative monestary in the Rhineland" (fatuous; what does the descriptor "contemplative" do here alongside "monastary"? Like as opposed to an "active" monastary? What, are you Richard Rohr?). Ugh.

[Peter A. van Tilburg · Rating 3 out of 5]

Halik pleit voor begrip atheïsten maar hij vindt dat ze geen geduld hebben met God en dat hun waarheid incompleet is (en is daarmee wel nog zonde). Het gepsrek met atheïsten helpt gelovigen om uit de rust van valse zekerheden te komen. Zijn respect voor de ongelovigen kan ik goed volgen, je bent als gelovige zeker geen beter mens of meer dan een ongelovige. In het geloof gaat het volgens Halik om het mysterie dus moeten we nooit de weg van het zoeken verlaten. Het is de vraag of Halik dit goed ziet, waarom is dit zo? Ik ervaar dat het begrip van de mens beperkt is maar wel voldoende om de logica van het bestaan van God te accepteren. Het mysterie zit voor mij meer in wie die God dan is en hoe met Hem om te gaan (zoals Thomas van Aquino ook zei). Veel mensen zijn als Zacheüs, benieuwd naar het geloof maar ze moeten wel aangesproken worden. De kerk als instituut spreekt niet meer aan. Er zijn hartstochtelijk atheïsten (waarom laat God dit toe als Hij bestaat) en apathische (God past niet in de wereld van de wetenschappelijke zekerheid). Ikzelf heb (in tegenstelling tot Halik?) het idee dat de meeste atheïsten apathisch zijn, aandacht aan hen besteden is volgens Halik zinloos. Ik denk dat het juist om die groep gaat. Halik heeft weinig waardering voor verstand en logica ‘we kunnen Jezus’ opstanding niet verifiëren’. Ik heb daar moeite mee, je kunt ver komen met je verstand en als je de redeneringen van Halik volgt is hij ook zeer verstandelijk bezig om het mysterie te omschrijven. Ik ben het eens dat we een weg moeten vinden tussen religieus fundamentalisme en fanatiek secularisme.
Om Nietszche als intrinsiek gelovige aan te duiden vind ik speculatief. Zo zijn veel van de gedachten van Halik dat, het zou kunnen wat hij zegt maar hij onderbouwt zijn denken voor mij onvoldoende. Zo eindigt hij met de opmerking dat Gods respect voor onze vrijheid groter is dan zijn oneindige barmhartigheid.
Halik worstelt ook met zijn plaats in de kerk lijkt het wel, de officiele leer volgt hij en daar valt hij ook op terug en hij wil dat niet afvallen maar toch schuurt dat naar mjin gevoel. Hij interpreteert bv. de uitkomsten van het 2e Vaticaans Concilie op een bepaalde manier zodat ze binnen zijn denken passen. Een wolf in schaapskleren wordt hij in een commentaar genoemd en dat komt denk ik hierdoor. Atheïsten zijn toch zondaars in zijn ogen. Ik hoef gelukkig niet te oordelen. Bestaat er wel een echte atheist en hoe ziet die er dan uit? Alleen God komt het oordeel toe.

[Annette Gläß · Rating 4 out of 5]

Done! I can't remember when I have read and "processed" a book so intensively in the last 10 years. This book pretty much struck a nerve in me, no easy answers are offered, the difficulties of believing remain. But the author presents a different perspective on God and his work in this world. God is still interested in Zacchaeus today, the person who does not enthusiastically follow Jesus in the crowd, but sits on the edge hidden in a tree. Starting from this biblical figure, Tomas Halik deals with different people, their questions and approaches to God. Therese of Lisieux is there as well as Nietzsche.
It was also interesting to see Tomas Halik's view of a society after the fall of the Iron Curtain in a new political freedom now about 15 years after the book was published in the current situation.
I had no real idea of the content of the book, and was all the more surprised by the thoughts that occupied me very much and will certainly continue to do so.
One chapter deals heavily with the role of the Catholic Church, which was quite tedious for me to read. I would advise skipping it.

[Melvin Vlot · Rating 5 out of 5]

Een prachtig boek, doortastend en licht poëtisch. Halík slaat hier liefdevol, vrijmoedig en uiterst eerlijk de brug tussen geloven en niet-geloven. Het is een paradigma-shift die velen denk ik nodig hebben (en in zichzelf misschien al aan zijn gegaan) en toch slaagt Halík erin om niet cynisch te worden. Hij plaatst geloof, hoop en liefde (3 uitingen van geduld) in het midden van de kerk en de traditie ondanks haar gebrokenheid en tekortkomingen. Dit boek biedt geen makkelijke antwoorden of oplossingen maar is zowel reëel als hoopvol. Een aanrader voor iedereen met hartstocht, zij het atheïstisch of gelovig!

[Jitse · Rating 4 out of 5]

Loved this book! Discusses great thinkers and makes a moving case for atheïsm as a type of waiting for God that can be a part of faith. Generous thoughts with a clarity and certainty that can only come from an intellectual Catholic.

[Jodi Mayhak · Rating 4 out of 5]

I only read the first half. It was great and I would highly recommend reading it for anyone who feels distant from God.

[Matheus Cedric · Rating 5 out of 5]

Livro essencial para pensar a relação fé, cultura e laicidade.

[Hans · Rating 5 out of 5]

"Op veel punten ben ik het met atheïsten eens, vaak op bijna ieder punt - behalve in hun geloof dat God niet bestaat."

[Maarten Hoepel · Rating 5 out of 5]

Prachtig, ontroerend, maar bovenal confronterend. Soms moet je kijken naar de schaduw om het licht te kunnen zien.

[Caat · Rating 1 out of 5]

Wolf in schaapskleren. In de eerste hoofdstukken een betoog over hoe waardevol atheïsten zijn met hun kritische blik en hoe nodig zij zijn. Halverwege de opmerking dat atheïsten in duisternis leven (dan moet ik de eerste nog ontmoeten) en de nadere uitleg dat alleen echte atheïsten de zinloosheid in deze toevallige wereld ter harte nemen en in duisternis leven. Atheïsten die nog zin toevoegen aan dit leven zijn verkapte gelovigen, volgens Halik. En dan de tweede helft: warrige preken over bekering. Zacheus wordt tot voorbeeld verheven voor atheïsten, Zacheus de gelovige zondaar. Halik wil hier blijkbaar mee zeggen dat atheïsten zich verplicht moeten voelen te stoppen met zondigen tegenover een god die niets voor hen betekent. Heel overtuigend...

Een buitengewoon achterbaks boek.

[Carolina Magalhaes · Rating 5 out of 5]

This book came into my hands at the right time. I am still wondering if coincidences happen or not but either way I needed to read it when I did. It is a journey about faith and the author writes in a very accessible and meaningful way. Sometimes a bit too theological for me but kept feeling interesting. I believe this book has helped my faith grow (even tough I don’t agree with every opinion of the author).

[Mike]

Halik’s theme is summarised in an early statement: “Patience is what I consider to be the main difference between faith and atheism. What atheism, religious fundamentalism, and the enthusiasm of a too-facile faith have in common is how quickly they can ride roughshod over the mystery we call God – and that is why I find all three approaches equally unacceptable. One must never consider mystery ‘over and done with.’ Mystery, unlike a mere dilemma, cannot be overcome; one must wait patiently at its threshold and persevere in it – must carry it in one heart.”

The book uses the story of Zaccheus, the little man Jesus found hiding in the fig tree, as a springboard for Halik’s reflections. He also speculates on where Zaccheus might have gone after he vanishes from the Gospel, and adds St Thérèse of Lisieux, Nietzsche and Dulcinea del Toboso (Don Quixote’s lady) to his mix of contributors. His overarching concern is that we don’t dismiss those who aren’t ‘within’ the church and write them off as people not seeking after God. In this way Nietzsche becomes a more sympathetic figure than you might expect: while he railed against Christianity in his books, there’s also an underlying cry for what God offers in Christianity, something that Nietzsche seemed unable to grasp because of his concerns with the institution, and perhaps because of his own history.
By contrast, St Thérèse turns out to be nothing at all like the plaster saint she was made into for so many decades after her death. As Halik writes: “’Little Thérèse’s’ principle was to accept even the strangest thoughts out of love for God. What is therefore most remarkable about Thérèse is the way she accepted and perceived her contest with God, with darkness and forlornness, her experience of the absence of God and the eclipse of her faith. She accepted it as a mark of solidarity with unbelievers.” Halik writes that initially Thérèse didn’t believe any atheists existed; they were people who ‘contradicted their own convictions.’ But as she struggled with an apparent loss of faith herself, she came to see them as her ‘brothers.’
Like Thérèse, Halik doesn’t see atheists as a threat and he doesn’t dismiss them as foolish. He writes “It would be a reprehensible neglect if Christianity failed to use for its own benefit the fact that, during the modern era, it was subject, more than any other religion, to the purgative flames of atheist criticism; it would be just as unfortunate to lack the courage to enter that smelting furnace as to renounce, in the midst of the flames, the faith and hope that are intended to be tested and refined.” And later: “ I feel my chief purpose is to be an understanding neighbour for those who find it impossible to join the exulting crowds beneath the unfurled flags of whatever colour, for those who keep their distance.” Which brings us back to Zaccheus.
Halik is a writer with an immense sympathy for those who ‘keep their distance,’ who can’t find their way home into a church, or even into a ‘churchless’ Christianity. For him he sees it as possible that large numbers of them will be counted amongst the faithful in due course, because they sought after truth throughout their lives.
He is also at pains to make sure we don’t claim to understand the mystery of God. However much the Gospels and the Epistles teach us, they never give us a dogmatic manual that says everything is clear or neat or tidy. To claim that the ‘mystery’ is any of these things is to live in a false religion, something many of us have done, and have had to discard.

[Matthijs · Rating 5 out of 5]

Onderstaande blog schreef ik naar aanleiding van 'Geduld met God' van Tomáš Halík.

Zacheüs en de mensen aan de kant

De wereld zit vol met Zacheüssen. Zacheüs, tollenaar en buitenstaander, was op zoek naar Jezus. Hij wilde die bijzondere man weleens zien. Maar, in tegenstelling tot veel anderen, liep hij daar niet mee te koop. Hij stond aan de rand van de menigte, klom uiteindelijk in een boom om Jezus te kunnen zien en was nieuwsgierig, maar wel van een afstandje.

De wereld zit vol Zacheüssen: mensen die wel interesse hebben in Jezus, maar aan wie je het niet zo merkt. Ze komen niet de kerk binnen, ze knopen geen praatje aan, ze vragen niet om een Bijbel. Ze staan aan de rand van de menigte te kijken, klimmen desnoods in een boom, maar blijven op een afstandje.

Blikveld
Het is over deze Zacheüssen dat de Tsjechische priester Tomáš Halík schrijft in zijn boek ‘Geduld met God’. Het is de groep mensen die zijn hart heeft. En toen ik het boek las, raakte het mijn hart ook.

Het raakt mijn hart omdat ik geloof dat het zo klopt. Dat de wereld vol mensen is die nieuwsgierig zijn naar Jezus, maar nooit binnen het blikveld van een kerk komen. Omdat ze aan de rand staan, omdat ze door de mensen om Jezus heen naar de rand gemanoeuvreerd worden, omdat ze niet meer de moed of de puf hebben om hun interesse te tonen, omdat ze niet weten hoe.

Als de menigte zich om Jezus verdringt, moet Hij daar zijn handen vol aan hebben. Geduw, getrek, mensen die om zijn aandacht vragen. Hij vertelt, legt handen op, zegent mensen. Maar dan stopt Jezus, bij die boom. Hij ziet degene die op afstand blijft en nodigt zichzelf uit bij hem thuis.

Vereenzelvigen
De enige manier om de Zacheüssen te bereiken, is naar ze toe te gaan. Halík schrijft bijzondere betekenis toe aan het feit dat Jezus Zacheüs bij zijn naam noemt. Hij kent hem en weet te benoemen wie hij is. De vraag daarbij is: herkennen wij Zacheüs? Weten wij hem bij zijn naam te noemen?

Oftewel: weten wij die mensen buiten het blikveld van de kerk zo aan te spreken dat ze zich erin herkennen? Jezus ging eten bij deze tollenaar en buitenstaander. Hij vereenzelvigde zich met zondaars. Paulus schrijft dat hij alles voor iedereen werd om in ieder geval iemand te redden.

Het is een diepe vraag die bij mij resoneert: Durf ik me te vereenzelvigen met anderen om in ieder geval iemand die ontmoeting met Jezus te geven? Kan ik iets in mijzelf vinden, in mijn angst, twijfel, schaamte, of in mijn vreugde, passie en vuur, dat ik de ander aan kan reiken om te zeggen: Kijk, volgens mij ben jij Zacheüs? Ik ook.

De vergelijking met Zacheüs roept een diep verlangen op, waar ik tegelijk voor terugdeins. Maar toch: ik wil die namen van Zacheüssen leren kennen, ik wil hun taal leren spreken. Misschien herken ik meer in die twijfelaars op afstand dan ik toe durf te geven. Misschien blijken we samen in een boom te zitten en klinkt mijn stem opeens verdacht veel als die van Jezus.

[Santiago Arizti · Rating 5 out of 5]

Wow, este libro me tomó bastante tiempo terminarlo. Lo recibí de regalo de navidad de mi tio Pablo.

"Paciencia con otros es amor, paciencia con uno mismo es esperanza, paciencia con Dios es fe"
Adel Bestavros (citado en las primeras páginas del libro)

Es un libro que no es para leerse rápido, aunque de apariencia es engañosamente pequeño, realmente es un mármol duro de picar.

Me ayudó mucho entender a Tomas Halik viendo su discurso para el premio Templeton. Puedes encontrarlo en YouTube: "Tomáš Halík speaks on the Big Questions (full version), Templeton Prize 2014".

El libro trata de muchos temas, pero principalmente de la cercanía que debe existir entre los creyentes y los no creyentes. De hecho, en algunos casos, es menor la distancia en criterio entre algunos ateos y algunos cristianos, que entre mismos cristianos.

Verdaderamente recomiendo el libro a los que les gusta expandir su mente en torno a la filosofía teológica y tener buenas conversaciones modernas con ateos modernos con argumentos sólidos.

Vengo de haber leido recientemente el libro de "21 consejos para el siglo xxi" de Yuval Noah Harari. Este libro es muy pobre en su habilidad de criticar las religiones. Está escrito desde un punto de vista de odio y rencor hacia todo lo relativo a la religión. Sin embargo, enfrentándose a alguien tan inteligente como Y.N.H. alguien común y corriente como yo (y seguramente tú) no podríamos hacer frente a sus argumentos y sus evidencias.

Estos argumentos pseudo intelectuales provocan que mucha gente se aleje de la fe y la religión, pero es culpa nuestra (de los creyentes) por no estar preparados para responder y hacer frente a mentalidades que detrás de su dura (pero delgada) cáscara realmente son blandos, y al final hablan desde el dolor personal! lo que necesitan muchas veces estos ateos es: comprensión, amor y ser escuchados.

La diferencia principal entre un creyente y un ateo es: la paciencia con Dios.

Dejo aquí una frase que me gustó de Tomas Halik, aunque no de este libro:
"The best way to protect human dignity is to inspire people to acknowledge and accept freely their moral duties and obligations"
¿Qué respondes a eso, Yuval?

[Agustin Estrada · Rating 4 out of 5]

El padre Tomás Halík es un sacerdote checo que fue ordenado clandestinamente durante el régimen comunista. Durante esa etapa desarrolló en secreto su actividad pastoral, participando activamente en la resistencia cultural. Cuando Chequia alcanzó la libertad, se desempeñó como profesor universitario, siendo consejero de Václav Havel y secretario de la Conferencia Episcopal. San Juan Pablo II lo nombró consejero del ahora extinto «Pontificio Consejo para el diálogo con los No Creyentes».

En "Paciencia con Dios: cerca de los lejanos", intenta desarrollar «el motivo de Zaqueo» de modo análogo a como Henri Nouwen dedicó su conocido ensayo a otro relato bíblico, el retorno del hijo pródigo» (lectura recomendada). Zaqueo es arquetipo de aquel que mira a Jesús de lejos, sin comprometerse, y que necesita ser llamado expresamente por su nombre para acercarse a Él.

A través de esta meditación va pasando revista a la actitud de la Iglesia con aquelllos que están lejos, los que no quieren comprometerse, y en definitiva, lo ateos, los eternos buscadores que nunca terminan de encontrar a Dios. Llama mucho la atención el parecido con el discurso del santo padre Francisco / AE

[Theresa · Rating 5 out of 5]

Halik uses the Bible story of Zaccheus, the tax collector of short stature, and probably some ill repute, who climbs a tree to get a look at Jesus the teacher, as the crowd moves around him. And Jesus calls him by name.
Halik sees the story as a preamble to reflect on faith in the contemporary world, in all its many forms.
He grew up in Chechoslavakia, during a time when religious practice was a life threatening situation. It was also the a time of the death of God, of Neitschean challenge to the culture of religion in Europe, especially. This book is not a proselytizing effort, but rather an invitation to consider what faith can possibly mean, and how it might needs to be rethought, beyond the accretions of culture and history.
Personally, faith must be a process, not an intellectual assent. It is never, he says, an over-and-done- commitment.
He provokes reflection, and challenges stagnation.
I found it well worth reading. Vivid imagery, and coming out of his lived experience in his native setting, and subsequently the wide world.

[Dafne Flego · Rating 5 out of 5]

I was urged to read this book by someone whose recommendations I don't take lightly.

I went into it with an attitude that amounted to: "Oh, well. Might as well..." (*shrug)

I went out of it with... With a considerably different impression. :P

I ended up agreeing with Halik's view and observations, and tried to apply his suggested course of action in my everyday life - and found it applicable. I can't tell if my attempts at approaching "Others" resulted in anything with them, but they made a difference within me. And that counts. :)

Also, his written thoughts helped resolve two faith-related inner dilemmas I'd been carrying around for a long, long time. Bogu hvala!

I would love to read more of Halik's work. He struck me as an authentic and original thinker. Worthwhile.

[Mlie · Rating 4 out of 5]

-:
- Ik vind de schrijfstijl niet super fijn, een beetje houterig en soms onnodig ingewikkeld. Ik moest er even aan wennen en ik denk dat het daardoor zo lang duurde voor ik het uit had.
- Af en toe filosofeert hij er een eind op los en vroeg ik me af: 'vul je nu niet teveel in?'
- Hij dwaalt soms ver van zijn hoofdonderwerp af.

+:
- Er zitten echt prachtige stukken in.
- Ik heb dit boek gekocht en kon er dus naast schrijven met potlood. Meest voorkomende woorden: 'Interesting', 'Mooi' en absoluut aan de top 'Prikkelend' (gebruik ik dat woord ook eens een keertje)
- Hij is in staat je hele perspectief in een paar zinnen ondersteboven te laten tuimelen. Door dit boek ben ik op een andere manier naar bepaalde zaken in het leven gaan kijken.

Ik vond het een heel goed boek.

[Felix Nermark · Rating 2 out of 5]

The premise of this book is interesting and the questions the author is posting are well worth considering for any Christian. Unfortunately, the execution is messy at best. While the chapters about Sackaios are interesting and thought provoking, I struggle to place several of the following chapters within the context of "patience with God". Furthermore, while preaching understanding with those in the outskirts of religion, the author is repeatedly showing his contempt with same and others. In the end, it feels like reading someone's uncensored thoughts rather than a coherent, well-structured argument.

[Rui Barbosa · Rating 4 out of 5]

Se tudo evolui, porque não deveria o nosso pensamento sobre Deus evoluir? Afinal o nosso pensamento sobre Ele é um pensamento humano, limitado, incompleto... próprio de nós e por isso imperfeito, mas evolutivo. Uma leitura atual sobre Deus, na verdade sobre o Amor, Deus é Amor... Amor, talvez a única coisa que a ciência nunca conseguirá explicar, e só os grandes escritores o consigam entrever.

Tomás reflecte conosco, explica, evoluir, sente e leva-nos com a ele a sentir Paciência com Deus. Afinal, amar é a forma suprema de paciência!

[Manolo Feliu · Rating 4 out of 5]

Libro intenso con una visión original e interesante para quien tenga cierta inquietud espiritual. Resulta un poco espeso y, por eso precisa, en ocasiones, una relectura, si no total, de algunos pasajes. Interesante la visión del autor por su propia evolución desde una sociedad reprimida religiosamente por la política hasta la globalización universal.

[Ela Głogowska · Rating 5 out of 5]

I finished the book and sat for few moments in silence. Then realised, that although it didn't unveil anything new in particular and also philosophically being quite straight forward, it was one of the best books I've read. This took me by surprise.

[Lightwhisper · Rating 2 out of 5]

Admito que fui rápida a lê-lo porque não me agradou e queria despachá-lo. Não era o que eu esperava, ou seja, de algo mais abstracto sobre Deus, pareceu-me uma análise à Bíblia, em específico da parte de Zaqueu.

[Andréas Skogholm · Rating 4 out of 5]

Jättebra! Det finns så mycket visdom i denna bok. Väldigt mycket tänkvärt samtidigt som det stundom kommer exempel som är lite svåra att förstå. Jag tycker han skriver lite svårt, men det är värt att läsa!!

[Filip De · Rating 4 out of 5]

Een boek naar mijn hart. In één ruk uitgelezen. Vanuit het Zacheus-verhaal schetst de auteur enkele gedachten over de relatie van de gelovige en niet-gelovige tov elkaar en God.

[Elsemiek · Rating 3 out of 5]

Het boek leest niet heel gemakkelijk weg, dat hoeft ook niet per se. Het bevat waardevolle opvattingen over hoe het geloof op individueel niveau kan ontwikkelen, en 'volwassen' kan worden.

[pcalu · Rating 4 out of 5]

Great book, only a pity that some chapters don't really fit into the work. It could've done without them.