Gala en Zev: Over misdaad, klasse en een liefde

by Jannah Loontjens

Scheveningen, jaren tachtig. Zev groeit op in een buurt waar armoede en geweld het leven bepalen. Gala komt met haar moeder in diezelfde buurt te wonen en wordt verliefd op de jonge drugsverkoper Zev. Als Gala voor haar studie naar Amsterdam verhuist, verliezen ze elkaar uit het oog.
Na twintig jaar zoekt Zev haar weer op. Hij is een grote speler in de onderwereld geworden. Hij is rijk en alles lijkt goed te gaan. Totdat zijn beste vriend wordt vermoord en hijzelf wordt opgepakt.
De gebeurtenissen confronteren Gala met haar jeugd: kan ze Zevs daden begrijpen, zonder hem te veroordelen?
Jannah Loontjens laat Zev en Gala beurtelings vertellen, respectievelijk rauw en bedachtzaam; alleen de lezer krijgt het echte verhaal te horen.

267 pages, Kindle Edition

Published May 26, 2026

About the author

Jannah Loontjens (1974) is schrijfster, dichteres en filosofe. Ze werd geboren in Denemarken en woonde als kind in Zweden.

Reviews

[De Koukleumpjes]

Veronique las 'Gala en Zev' geschreven door Jannah Loontjens.

Haar mening lees je hieronder. ⬇️

Scheveningen, jaren tachtig. In een wijk waar armoede en geweld de regels bepalen, groeien Zev en Gala naar elkaar toe. Hij is een jonge drugsdealer, zij droomt van een ander leven. Wanneer Gala voor haar studie naar Amsterdam vertrekt, stopt het contact.Twintig jaar later staat Zev plotseling weer voor haar deur. Hij is inmiddels een kopstuk in de onderwereld: machtig, rijk en ogenschijnlijk onaantastbaar. Maar het tij keert als zijn beste vriend wordt geliquideerd en Zev achter de tralies belandt. Gala wordt genadeloos geconfronteerd met haar verleden. Kan ze de keuzes van haar jeugdliefde begrijpen, of is het morele gat tussen hen te groot geworden?
We ontvingen een mailtje of we dit boek wilden lezen. Na de korte inhoud gelezen te hebben werd ik nieuwgierig en wist ik dat ik deze wilde lezen.

Het verhaal is opgebouwd uit korte hoofdstukken en wordt afwisselend door Gala en Zev verteld. Ze kijken terug naar hun verleden, maar ook hun huidige leven komt ter sprake. De hoofdstukken hebben geen naam of nummering. Wat meteen opvalt is dat de hoofsstukken die vanuit Zev verteld zijn, geen hoofdletters bevatten. Dit vond ik best wel irritant om te lezen.

De herinneringen van Gala en Zev gaan over de achterbuurt in Scheveningen waar beiden opgegroeid zijn. Gala vecht zich hier uit, door te gaan studeren in Amsterdam, waardoor ze zich  professor mag noemen, maar ze nog steeds het gevoel heeft alsof ze de achterbuurt niet ontgroeid is. Ze komt regelmatig in situaties terecht waarbij ze niet goed weet hoe ze zich moet gedragen. Zev heeft door middel van drugs de weg naar geld ontdekt en heeft hierdoor lange tijd het gevoel dat hij vrij is. Hij moet echter altijd over zijn schouder kijken en op het moment dat hij gearresteerd wordt realiseert Zev zich dat hij geen echte vrijheid had.

De personages zijn goed en diep uitgewerkt en ik moest me regelmatig even eraan herinneren dat het een roman was, want dit had zo een true crime boek kunnen zijn. En als je dat voor elkaar krijgt, dan weet ik dat je je als auteur echt verdiept hebt in de karakters van de personages.

Het verhaal laat je nadenken over de invloed van de omgeving waar je in opgroeit en keuzes die je maakt. Het laat zien dat keuzes lang door kunnen werken en hoe dit het beeld, wat je van iemand hebt, kan beïnvloeden.

Gala en Zev is een roman die leest als een truecrime. Eenmaal in zijn greep laat het verhaal je pas los nadat je de laatste pagina gelezen hebt.

Dit boek ontvingen wij van uitgeverij De Geus. Dit beïnvloedt onze mening niet.

[Juliette van Deursen]

Het was leuk om herkenbare dingen over Scheveningen te lezen, maar het verhaal zelf en de schrijfstijl vond ik tegenvallen. De afwisseling tussen de hoofdstukken van Gala en Zev gaven een prikkel om door te lezen, anders was ik denk ik afgehaakt. De beschrijving van criminele praktijken vond ik te weinig bijdragen aan het plot en daardoor saai. Het boek is heel fragmentarisch geschreven en er is weinig show (veel tell). Hierdoor bleven de personages voor mijn gevoel ook vlak.

[E]

Mooi en spannend verhaal, inderdaad over ‘misdaad, klasse en liefde’. En als je Scheveningen een beetje kent is het extra leuk. Wat mij betreft prima verfilmbaar!

[Justine]

Ik snap niet helemaal hoe dit boek in het beste boeken lijstje van de NRC is beland. Het las eigenlijk de hele tijd teveel als tekst geschreven door een schrijver dan als daadwerkelijk het verhaal van mensen. Ik was vaak afgeleid door de schrijfstijl. Karakters bleven oppervlakkig, clichématig. Veel tell, weinig show. Wel snel uitgelezen. En het doet je inleven in iemand die in de zware misdaad is beland.

[Wouter Zwemmer]

“Als een rugbyer door het leven. Duwen, trekken, en je bal maar vastklemmen.” (Zev’s zus)

Roman over hoe afkomst en sociale klasse de rest van je leven kan beïnvloeden. Over hoe je je daar aan kunt ontworstelen maar nooit helemaal, en over dat niet iedereen dat lukt.

Amour fou
Een paar jaar geleden zag ik de film ‘L’amour ouf’, met Adèle Exarchopoulos die u misschien nog kent van ‘La vie d’Adèle’ (Gouden Palm Cannes) of één van de talloze andere films waarin ze speelde. De film is een soort modern Romeo en Julia verhaal, wervelend gefilmd met mooie jaren-80-muziek (speciale rol voor A Forest van The Cure) - fijn voor liefhebbers. Hij is het schoffie, zij het nette meisje. Hij wordt crimineel en belandt voor 10 jaar in het gevang, zij trouwt met een ander maar blijft verliefd op hem. Het is een bekend thema en vaker gedaan (A bout de soufle (Godard) / Breathless met Richard Gere, Wild at heart (Lynch), West Side Story (Gershwin), Romeo and Juliette). Ik geloof dat de filmkritiek niet zo positief was over deze nieuwe loot aan de boom, maar ik vond het een mooie romantische film die laat zien dat liefde kan bestaan ondanks het lelijke geweld, ondanks dat het onverstandig is en niemand anders er iets van begrijpt. Hier gaat het boek Gala en Zev ook over, over onmogelijke, onbegrepen liefde. Let wel, de geliefden krijgen elkaar in deze verhalen meestal niet, of de verhalen stoppen wanneer het samenleven begint met de sleur, de verveling, de plichten en zorgen van alledag… zouden al deze ‘amour oufs’ aka ‘amour fous’ het dagelijkse leven overleven?

“Er is mij wel gezegd dat ik niet weet wat het betekent om van iemand te houden. Zou kunnen. Misschien is dat zo. Maar om jaloezie als bewijs van liefde te zien, is ook niet gezond, zoveel weet ik wel. Claimend gedrag heb ik nooit kunnen verdragen.” (Zev)

Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Eén grote spoiler.

Ik heb me door een geboren en getogen Haagse het verschil tussen Hagenaren en Hagenesen laten uitleggen: de eersten wonen aan de ‘goede’ kant van de teamrails, de tweeden aan de ‘verkeerde’. Zev en Gala groeien op in een beruchte buurt in Scheveningen, aan de verkeerde kant van de tramrails. Gala is er niet geboren en komt er als kind met haar moeder wonen. “Ze waren net zo arm als wij, maar op een andere manier. Ze lazen boeken, gingen naar toneel. Ik had nooit iemand zoals zij ontmoet. Ze had een manier van praten die niet bij ons hoorde.” (Zev over Gala als kind, red.). Gala wordt daarom gepest, in de stijl van de buurt dus dat gaat tekeer. De jongeren zelf vinden zichzelf helemaal niet gewelddadig en asociaal. “Altijd waren wij het uitschot. Het tuig. Probleemgevallen. Altijd werden we in de gaten gehouden. Niets waard waren we. Maar wat konden wij eraan doen? Zo groeide je op. En niemand die je hielp. Dat werd nou nooit eens in de krant gezet.” “Alles klassiek in orde betekent niet dat het gezond is, zei ze.”

Weg
Gala gaat weg uit Scheveningen, studeren. “Bij mijn medestudenten vond ik niet gemakkelijk aansluiting, voelde me tussen hen een vreemdeling, ik kende de codes niet.” Ze trekt in bij een beschaafde twaalf jaar oudere man met een rockers-uiterlijk die heroïne gebruikt. “Als ik zo op mijn jong-volwassen jaren terugkijk, lijkt het allemaal met elkaar samen te hangen: mijn kindertijd en mijn zucht naar onaangepaste mannen die een wilde, onconventionele levensweg bewandelden.” Als Gala vertrekt uit Scheveningen doet ze dat bewust om weg te gaan uit de armoede. Zev blijft. Zij verwijt hem dat hij niet uit Scheveningen weg kan, dat Schev ín hem zit. Hij voelt zich beledigd en verbreekt langdurig het contact.

“Wat wij delen is dat onze ouders ons niet moeten.”

Dealen
Al met 15, 16 jaar dealt Zev drugs. Hij geeft een deel van het geld aan zijn moeder zodat die rekeningen kan betalen. Zijn vader vergokt wat hij verdient in de visafslag en is jaloers op Zev dat die zoveel meer verdient dan hij. Zijn ouders hebben natuurlijk door dat Zev zijn geld niet legaal verdient maar laten hem zijn gang gaan. De eerste investering van Zev is een visrestaurant aan de haven, als dekmantel voor zijn drugshandel. Zev groeit van wiethandel naar cocaïne, waar hij met veel gevaarlijker types te maken krijgt. Zev leert zo mensenkennis en traint zijn instinct. “(…) hoe leg je uit dat harde mannelijkheid, kracht en agressie aantrekkelijk werken? (…) Ik kan hier uit ervaring spreken, antwoord ik in gedachten. Zev had een hardheid over zich, die me ernaar deed verlangen erdoorheen te breken, hij had een onbereikbaarheid die me aantrok. (…) In zijn buurt was ik in het volle besef dat ik leefde en dat hij dat zou waarborgen. Toch voelde ik me nooit volledig veilig. Beschermd tegen de buitenwereld, dat wel. Maar niet tegen hem. Hij was zelf ook gevaar. Gevaar dat me opwond.”

Gestoord
“Er zijn natuurlijk allerlei vormen van geweld. Ik heb ze allemaal gezien. Veel komt voort uit geldingsdrang. Jezelf willen bewijzen, gasten die op straat rondhangen. Gangs die met elkaar knokken. Allemaal geldingsdrang. Bij mij is het nooit een doel op zich. Altijd een middel. Ik sla iemand de tyfus om een probleem op te lossen en niet om er een te creëren. Medelijden kun je niet hebben. Die gasten die ik sla, weten ook dat ze zich op dit terrein begeven. Het zijn de spelregels. Ik heb nooit iemand mishandeld om te laten zien hoe sterk ik ben. Altijd omdat iemand een afstraffing verdiende. (…) misschien is het gelul wat ik zeg, maar het gekke is dat ik met het uitdelen van klappen, iemand vastbinden en dreigen, in de knie schieten of een vinger eraf, iets rechtzet. Ik deed iets wat moest gebeuren, het was hard, maar een goede hardheid, zo kon het voelen. Als rechtvaardigheid.” Ik lees dit en huiver. Dit is puur romantiseren van wreedheid en geweld. In de knie schieten? Vinger eraf? En dat goed en rechtvaardig noemen? Wie is hier gestoord? Deze gast verwijst ook nog eens naar dat hij klappen van zijn vader kreeg als rechtvaardiging voor zijn agressie en wreedheid omg… In plaats daarvan had hij ook voor ‘dit nooit meer’ kunnen kiezen. Een reclasseringspsycholoog leert hem dat elke dader ook een slachtoffer is, wat waarschijnlijk waar is. “(…) wat kon ik eraan doen dat ik in die aso-buurt was opgegroeid?” Aan je afkomst kun je niets doen, maar je kunt er wel iets mee doen, niet? Anders is het leven wel heel fatalistisch en komt er nooit een einde aan geweld. “Waarom zou je je pa achterna gaan? Nou, mevrouw, ik ben erger dan hij. Gewelddadiger dan hij. Dat zeg ik natuurlijk niet. Maar zo zit het wel.” …

Ontworstelen
Gala ontworstelt zich wel aan haar afkomst. Ze heeft zijn een intieme vertrouwensrelatie met haar dochters, wat ze vroeger niet had met haar eigen moeder. Het kan dus wel. Wel worstelt ze met haar komaf, begrijpelijk. Ze houdt als gepromoveerd historica lezingen over hulpen in de huishouding (bediende, hulp, huishoudster, werkster) in de negentiende en begin twintigste eeuw, over hoe die hulpen alle intieme details van hun families kenden maar zelf volledig anoniem en ongekend bleven, niet als gelijkwaardig werden gezien. Net zoals de kinderen uit de buurt aan de verkeerde kant van de tramrails. Ze wordt vanuit haar publiek verweten dat ze over dit onderwerp spreekt vanuit een geprivilegieerde positie. Ze weet zelf wel beter, maar heeft geleerd haar achtergrond van achterstand te verbergen. Ze leeft in een situatie van zich continu verbergen, ook in haar gezin. Zo gaat ze na twintig jaar elkaar niet te hebben gezien, een geheime affaire aan met Zev, wanneer die weer contact met haar opneemt. Ze verbergt. De seks tussen hen heeft “niets van de theatrale porno van de vrouwen waar ik (Zev, red.) gewoonlijk seks mee had. Maar puur. Oer. Ik moet toegeven, ik had niet zulke rauwe lust bij Gala verwacht. (…) Vaak waren we nog half aangekleed, handen onder kleding. Staand tegen een muur, zittend in mijn auto. Wat bij ons het allerbeste was, was het zoenen. Nooit eerder zo met iemand gezoend. Alles kwam erin samen, alle jaren van verlangen. Passie. Liefde. Geilheid. Alles.” Gala neemt zich meer openheid voor, te beginnen naar haar gezin.

Vrijheid
Zev denkt zich aan de armoede te onttrekken door drugs te dealen. Het geld dat hij ermee verdient, geeft hem vrijheid, volgens hem. Maar het eindigt ermee dat hij wordt gearresteerd en de gevangenis in gaat. Ook tijdens zijn volwassen dealende leven was hij onvrij: “Altijd op z’n hoede, altijd waakzaam, wantrouwig.” Terwijl Gala de armoede ontgroeit met ontwikkeling, wil Zev dat met geld. Gala vertelt aan haar man over Zev alsof het een toffe gast is, “een jongen die het goed bedoelde en die eenvoudigweg in het verkeerde milieu opgroeide. (…) maar nu vroeg ik (Gala, red.) me af ik mezelf niet voor de gek heb gehouden; had ik niet simpelweg met een gevaarlijke misdadiger te maken?” Dat laatste is wat de zus van Zev in elk geval vindt. Voor Gala is heel haar leven onderzoeksmateriaal: “Iets moet ik ervan leren, het moet me iets bijbrengen zodat ik dingen beter ga doen, zal veranderen.” Zoals Gala heeft geleerd alles in haar leven te verbergen, zo verbergt ze ook de slechte kanten van Zev voor anderen en zichzelf.

Vrijheid
Zev eindigt in de gevangenis, Gala bezoekt hem daar. Zev is natuurlijk bang dat zij door de politie is gestuurd om hem bekentenissen te ontfutselen, maar dat is niet zo. Ze vertelt dat ze een horloge heeft gekregen van Isis, de weduwe van de vermoorde Remco, Zev’s boezemvriend. Het was een cadeau van Zev voor hun zoon. Die zoon gelooft dat Zev zijn vader heeft vermoord, wat niet zo is, en weigert het horloge. Zev vertelt Gala dat het horloge meer dan drie ton waard is. Weer thuis beseffen Gala en haar man dat ze door dat horloge een huis kunnen kopen, wat ze tot dan toe niet konden. Crimineel geld natuurlijk, maar Gala voelt wat Zev bedoelt met dat geld vrijheid inhoudt. Wel voelt dat horloge als een nogal gekunstelde ingreep. En hoezo kunnen ze zomaar een horloge van drie ton bezitten en verkopen zonder dat iemand daar vragen over stelt? Zev wordt tot 28 jaar gevangenisstraf veroordeeld voor drugshandel en onder andere de moord op zijn compaan Remco. Remco’s zoon heeft tegen Zev getuigd. Schrijnend is hoe Zev die zoon beschrijft: te crimineel voor een juridische carrière ook al studeert hij rechten (al veroordeeld voor verboden cocaïne- en wapenbezit), te slap voor de onderwereld. Waarschijnlijk zal hij zich aan drugshandel wagen en zal hem dat de kop kosten… En zo gaat het maar door, generatie na generatie…

Ik lees een recensie van dit boek waarin de recensent voldoende kennis heeft om het drama rondom de dood van Remco te duiden met Griekse mythologie, met Isis, Osiris en nog wat van die namen. Ik weet daar te weinig van. Voor de geïnteresseerden zit die laag misschien ook nog in dit boek.

[Els]

Gala en Zev. Door: Jannah Loontjens.

Ik ben een ferme feministe maar heb ook een ferme boon voor Tony Soprano en Tommy Shelby. Dat soort mannen vind ik om de één of andere reden woest aantrekkelijk. De series (The Sopranos en Peaky Blinders) zijn ook heel goed gemaakt. Er zitten ook stoere, sterke vrouwen in. Wat voor mij toch wel een groot pluspunt is.

En dan lees ik Gala en Zev en dat heeft alles wat die series ook hebben: een aantrekkelijke, foute, maar ook heel wijze en op zijn manier rechtvaardige man (Zev) en een intelligente vrouw die haar mannetje staat (Gala). Wat dit boek extra heeft is dat het vanuit beide hoofdpersonages hun blik wordt beschreven. Elk om de beurt komen ze aan bod, met een heel andere schrijfstijl en vaak ook een kijk uit een heel andere hoek. Net dat maakt het verhaal extra goed.

Ik begon ook na te denken over mijn vrienden van vroeger en hoe die ook nog op en af een rol in mijn leven spelen, elk op hun manier. Nostalgische mijmeringen over liefde, vriendschap, loyaliteit, afkomst, mijn oude buurt, schoolperikelen,… mijn hoofd duizelde soms. En dat doet een goed boek: het laat je anders naar je eigen leven kijken. Ik heb ook best wat dingen onderlijnd, waar ik extra over wil nadenken.

Het inkijkje in hoe de criminele wereld werkt qua drugstrafieken, geldtransporten (de halve dollar), telefoons in brievenbussen….is ook super boeiend.

Jannah Loontjens begeleidt schrijfgroepen in de gevangenis en dat merk je in dit verhaal. Haar inzicht in menselijke relaties, haar oog voor innerlijke werelden van mensen is uitmuntend. Haar personages zijn levensecht en veroveren stapje voor stapje je hart, hoe fout ze (soms) ook zijn. Niemand is helemaal goed of slecht en soms is het gewoon bijna onmogelijk om te ontsnappen aan het pad dat zich voor jou ontvouwt. En dat de gevangenis de enige plaats is waar iemand echt eens kan ontspannen is zo hartverscheurend.

[Vincent Blok]

Geboortegrond als verlossing (Jannah Loontjes, Gala en Zev)
Er is een idee dat aanspreekt in Gala en Zev, een roman over een straatschoffie uit Scheveningen die uitgroeit tot drugscrimineel en eindigt in de bak (Zev), en zijn relatie door de tijd heen met een buitenstaander (Gala) die hem niet zozeer veroordeelt als wel probeert te begrijpen. Dat idee is dat je niet kunt ontsnappen aan je geboortegrond: “ze keek me een beetje spottend aan. Jij kunt nooit weg van het scheveningse, zei ze. Dat dorp zit ín jou” (61). Hij vat haar opmerking zo op, dat hij zijn herkomst volgens haar niet kan ontgroeien, terwijl zij dat zelf wel doet door in Amsterdam te gaan studeren. Het idee beledigt hem zozeer dat hij afscheid van haar neemt. Maar is het ook zo? Geldt het niet voor iedereen dat je gebonden bent aan je geboortegrond? Tilt dát je niet juist op? Want anders zou je je verlaten voelen, los van alles en iedereen en zonder betekenis blijven? Je gebondenheid aan je geboortegrond is daarmee eerder een symbool van je verlossing van een betekenisloos bestaan. Ik wil geen exclusiviteit claimen van een heimat die je bindt, maar het is ten minste een van de constituenten van ieder zinvol bestaan. Het is dan ook omdat ik zelf in Scheveningen geboren ben, dat ik dit boek gelezen heb om een glimp van mijn verloren jeugd op te vangen vanuit andermans perspectief, en zo opnieuw te doorvoelen. Dat dit tevergeefs is en je dus teruggeworpen bent op jouw eigen ervaring van jouw geboortegrond, is integraal onderdeel van die gebondenheid onder de stralende zon van een onvermoede toekomst. (meer blogs over filosofie en literatuur: https://vincentblok.wordpress.com/)

[Maria]

De eerste helft van het boek intrigeerde me, ik was benieuwd wat er zou komen, welke plottwist me van m’n sokken zou blazen.
Spoiler: niets. Ja, de Rolex “happened”, en uiteindelijk blijkt niemand bestand te zijn tegen de aantrekkingskracht van geld.
Het verhaal “bestaat”, er gebeurt niks. Jammer.

[Maarten Teunissen]

Mooie bespiegeling van het criminele leven en vooral de mensen die daar nét buiten staan. De geliefden van de criminelen. Deed me heel erg aan de Sopranos denken!

[Mark Van]

Fascinating narrative. Good read.