As despedidas (El origen del mundo)

by Cecilia F. Santomé, Alejandra Acosta (Cover Art)

«O avó morreu hoxe. Ou quizais foi onte». Así, entre titubeos, arrinca esta crónica íntima dun dó con sabor a outro tempo. Un en que os defuntos eran velados nas casas, en que as capelas ardentes permanecían abertas día e noite e en que os curas eran salvadores de almas... e mesmo de pelellos cando a loxística non acompañaba.
Velaquí setenta e dúas horas nunha burbulla de silencio, tristeza e fastío que se converten nun exercicio memorístico. Xestos, movementos e espazos que desencadean lembranzas, fiando unha elexía por quen marchou, pola propia infancia, por unha forma de vida que se esfarela no aire. E todo iso para chegar a unha conclusión: unha neta sen o seu avó é unha orfa de segunda.

143 pages, Kindle Edition

Published May 18, 2026

Reviews

[Javi Ramos · Rating 3 out of 5]

Faime bastante mal ler sobre a perda e aínda así empéñome en facelo constantemente. Con este libro polo menos rin bastante, porque hai descargos cómicos no medio dun relato intensiño sobre ritos funerarios, relacións familiares e as dinámicas sociais que se derivan dun velorio. Creo que hai algo moi bonito en mirar con detalle todos os ritos que os seres humanos construíron ao longo da historia para darlle un sentido, un propósito ou unha explicación a algo tan inaprensible coma a morte. Fala das sociedades, das persoas e dos afectos. De estar vivos, vaia, e de ter xente arredor, que é do que consiste a vida.

Parafraseando a Castelao: “Se aínda somos galegos é por obra e graza dos enterros”

[Adrián Rancaño Rodríguez · Rating 4 out of 5]

Que interesante! a naturalidade coa que relata un velorio nunha casa é de valorar; sen exceso de melodrama, con toque de humor, e retratando de forma sinxela os sentimentos.
É unha novela curtiña, na que non pasa grande cousa alén das relacións humanas que se dan nun escenario costumista, e iso é o que a fai tan boa

[Inés Canto · Rating 4 out of 5]

Gustoume moito. A pesar de ser un tema triste, non me resultou agobiante e ten toques de humor ben xeitosos. Paréceme interesante que relate un velorio na casa, cando agora só se fan en tanatorios.

[Adriana · Rating 4 out of 5]

3,5🌟 pero tiro hacia arriba porque es un libro que sabe expresar bien las emociones y situaciones, me hizo conectar y emocionarme a veces. Es bonito, triste y real

[Mari · Rating 4 out of 5]

Estaba todo o tempo esperando a que pasara algo máis, aínda que me emocionei coas reflexións que fai sobre a morte e como relata a vida rural

[Anna Jo · Rating 5 out of 5]

Son tantos los detalles, los momentos descritos en los que reconozco tiempos pasados...

[Mariña Loureiro · Rating 3 out of 5]

Intento ler os libros da xente que sigo no Instagram (sempre que entren medianamente nos meus gustos, e que non intenten vendermos de xeito demasiado activo), así que, cando vin entre os recomendados da biblio este, leveino comigo.

Desde que o abrín sentiuse casa: non lin O estranxeiro de Camus, pero xa me atopara co seu inicio noutros libros e películas.

Pensei que as cento e poucas páxinas me durarían un suspiro, pero para a miña sorpresa o ritmo lento, ese das horas de vixilia dos mortos, me atrapou e estendeu a lectura a catro días en que acompañei, con calma, o dó desa familia na súa cotiandade.

Un relato tranquilo e melancólico (con espazo para o humor) da morte, e tamén da vida.

[Iria Gato · Rating 4 out of 5]

Probablemente sexan ⭐️⭐️⭐️⭐️1/2 porque de verdade que me gustou moito máis do que esperaba (sen razón ningunha porque Cecilia é marabillosa). O tema, como o conta, os lugares aos que te leva. Ainda estou nese velorio mirando mal ás veciñas que finxen unha cercanía inexistente coa familia do morto só por facerse ver.

[Marta · Rating 5 out of 5]

Este libro vai quedar unha longa tempada en min ❤️‍🩹

[Karenina · Rating 4 out of 5]

Gustoume moito, malia a fondura da morte e os ritos, a familia e a comunidade, hai un par de momentos ben cómicos. Pareceume unha novela moi real, e a portada é fermosa.

[Ana Arias Castro · Rating 5 out of 5]

En As despedidas de Cecilia F. Santomé temos unha breve novela pero enormemente emocionante no seu tratamento da morte dun avó e dos días posteriores de velorio e funeral. Este relato destaca pola minuciosidade na descrición de detalles e emocións que describen perfectamente o proceso da morte nun contexto rural tradicional alleo ao mundo actual do tanatorio.

O avó aparece morto e despois da incredulidade inicial hai unha sucesión de reaccións dos distintos membros da familia. Coa decisión da avoa de facer a despedida na casa atopamos a necesidade de preparar a comida, elaborar, ler e leler a esquela, atopar crego nun mundo de escaseza, ver a preparación do corpo que realizan os empregados da funeraria e despois os asistentes que buscan cumprir co socialmente aceptable paralelamente á dor da familia que vai aceptando a morte e levando como pode esas xornadas maratonianas de despedida.

Nun tema tan duro o tratamento que aquí atopamos é moi coidadoso e repasa todos os usos sociais que temos visto tantas veces. A punta de humor vén dada pola presenza dos nenos que seguen alleos á dor e intentan pasar o tempo aínda que isto poida rematar coa "mellora" do aspecto do avó ou co ruído mentres só o silencio é aceptable.

Por último atopamos un repaso dos costumes tradicionais relacionados coa morte: os libros de sinaturas, os xornais que se len do revés buscando as esquelas, os asistentes máis interesados en ser vistos ca na asistencia aos oficios relixiosos, etc.

Un libro inesperadamente delicioso e agradable de ler pola súa forma de abordar o tema da morte. Unha lectura imprescindible!

[Adela Villar · Rating 3 out of 5]

aunque el relato en sí lleve muchos detalles realmente irrelevantes, lo que hacía la lectura a ratos aburrida, la autora compartía reflexiones y situaciones en el tránsito de un fallecimiento de un familiar, con las que me he sentido muy identificada: eran exactamente pensamientos que he tenido yo en situaciones así.
Sin embargo, he sentido su relato muy impersonal e insensible, ya que narraba recuerdos con su abuelo sin sentimiento ni nostalgia en mi opinión. Me faltó que hablara algo de lo que viene justo después a una muerte, como el afán de honrar y homenajear, o el transcurso de una vida que sigue sin esperarte.

[Paula Seoane · Rating 4 out of 5]

É como mirar polo ferrollo da porta dunha casa. A voz narrativa acompáñate na vivencia do loito nun rural, que aínda que segue vivo, parece un recordo doutra época. Fíxome reflexionar sobre a perda da vida lenta, do sentido de comunidade, da perda da aprendizaxe interxeracional, de vivir unha vida fóra dun capitalismo frenético que non nos deixa desfrutar da nosa vida e da nosa xente. Que nos expulsa da nosa casa, da casa dos avós.

Non puiden deixar de sentirme identificada.

Viva a avoa.

[Susurrosentrepaginas · Rating 5 out of 5]

Me pareció asombroso el poder de la escritora para crear una historia con la que todos nos podemos sentir identificados y que me transportó por mis propios recuerdos e incluso por el pasado de mi familia. La protagonista narra todas las escenas de una forma reflexiva, sin caer en un exceso de dramatismo y describiendo las cosas tal cual son. A lo largo de la novela hubo muchas frases que me dieron ganas de subrayar porque las sentí como verdades absolutas.

[Andrea Ramirez · Rating 4 out of 5]

Me ha encantado la forma que ha tenido Cecilia de describir estos días tras la muerte de un ser querido que se sienten como una especie de pesadilla que luego te cuesta recordar. Una mezcla de tristeza, nostalgia, rabia, inquietud, noches sin dormir.
No le doy las cinco estrellas porque a momentos se me ha hecho algo largo, pero es un gran libro que me ha removido mucho.

[Sally · Rating 4 out of 5]

Un libro bonito sobre el ritual del velorio y la muerte. Para quienes nunca hemos velado en la casa a ninguno de nuestros muertos resulta todo un descubrimiento, entretenido y triste. Me gustó mucho la escritura cercana y sencilla.

[Mencía · Rating 3 out of 5]

Moi interesante como trata un tema como a morte, dende a naturalidade e cun toque cómico

[Sai_pazos · Rating 2 out of 5]

2'5, no está mal pero no tiene nada reseñable

[Barbs · Rating 4 out of 5]

"A morte neste lugar é un acto comunitario".

"A vida eterna só pagaría a pena se ao noso redor nada mudase, se unicamente se tratase de darnos segundas oportunidades".

[Andrea · Rating 4 out of 5]

Translated from Gallego to Spanish by the author.

[Noelia · Rating 3 out of 5]

“El abuelo ha muerto. Viva la abuela” ❤️‍🩹