Elke dag is een goede dag voor een prentenboek, maar voor sommige prentenboeken moet je echt een moment nemen. En dat is het geval voor De dag dat Oorlog naar Rondo kwam van de Oekraïense Romana Romanyshyn en Andriy Lesiv.
“Rondo was een bijzondere stad.” Begint dit boek, er wordt verteld over een stad met de meest heldere lucht, met de meest vriendelijke, uitzonderlijke bewoners, een plek waar de bloemen zelfs zingen. Het valt op, het verhaal wordt verteld in verleden tijd. Want Rondo was een bijzondere stad, totdat voorzichtig gefluister de ronde deed: oorlog is onderweg, oorlog komt naar onze stad.
“De mensen van Rondo wisten niet wie Oorlog was. Hij kwam nergens vandaan. Hij was zwart en angstaanjagend. Rommelend en ratelend kroop hij langzaam dichter naar de stad. Hij bracht vernieling, ontreddering en diepe duisternis.”
De Oorlog, afgebeeld door middel van tanks, vliegtuigen een grote hand die bommen op Rondo gooit, maar het is vooral de letterlijke duisternis die de pagina overspoeld die indruk maakt. Lesiv en Romanyshyn personificeren de oorlog, het wordt zijn eigen personage die bewust de keuze maakt om de ooit zo bijzondere, lichte stad Rondo te vernielen. En de hoofdpersonages, de bewoners van Rondo, proberen daarom met de Oorlog te praten, de Oorlog te overtuigen om weg te gaan. Maar het werkt niet, zelfs niet als de bewoners zich tot de oorlog richten in de Oorlogs eigen taal: meer vernieling.
Maar misschien is er nog een andere taal die de vrienden niet geprobeerd hebben?
Vanwege de hoeveelheid aan tekst zou ik De dag dat oorlog naar Rondo kwam liever een geïllustreerd verhaal noemen, de tekst is nodig om alles wat deze makers de lezers voorschotelen te kunnen doorgronden.
Uiteindelijk overwint Rondo de oorlog, komt er oplossing voor het duister dat vernieling bracht. Maar hoewel het licht terugkeert, blijven de littekens achter in de vorm van bloedrode klaprozen die het nieuw opgebouwde Rondo herinneren aan wat voorgevallen is. Een slimme verwijzing naar een echte oorlog in dit fictionele, maar op waarheid gebaseerde boek.
Dus ja, neem een moment. Of twee, of drie. En kijk, beleef, voel. Ervaar dit verhaal dat voor zijn makers nog dichterbij is gekomen dan ze ooit hadden kunnen denken.
Blader door dit bijzondere boek met zijn grafische illustraties die zo duidelijk vertellen wat een oorlog doet met een stad, met mensen, met de toekomst. Oorlog kruipt vanzelf onder je huid en houd je vast, je bent even richtingloos verloren in het donker; wanneer komt hier een eind aan, komt er ooit nog een eind aan?
Uiteindelijk verschijnt het licht weer op de bladzijdes en zucht je, een moment haal je opgelucht adem totdat je opschrikt en het ademen niet zo makkelijk meer gaat. Een verschrikkelijke gedachte: in veel delen van de wereld is dat licht nog niet gekomen.