Dit is een boek waar ik ontzettend van opknap – niettegenstaande het ontroerende en indringende slot; de auteur weet onbevangen onderzoek te bedrijven en beschrijven, en met het resultaat ook nog de indruk te wekken een kunstwerk te hebben vormgegeven (in elk geval in ambachtelijke zin). Mag dit alsjeblieft de insteek zijn en blijven van goede systematische (christelijke) theologie; dat aan bijzaken hun plaats wordt gewezen en Jezus Christus centraal wordt gesteld? In dit boek dus als de ultieme Ontdekker van de hel… Erg mooi vind ik de aan Philip Ziegler ontleende uitwerking in hoofdstuk 6 waar de hel in ‘fotonegatieven’ wordt getekend: uitgaande van Jezus’ Ik ben-uitspraken in het evangelie volgens Johannes, en verbonden aan de verschillende beden van het Onze Vader, krijgt het boek zo ook nog een ‘praktische’ spits.
__________ [E]en gezonde vorm van universalisme [slaat] niet alle particulariteit dood, maar geeft (...) daarvoor juist ruimte. De gemeenschappelijke menselijkheid wordt niet tot een norm gereduceerd die geïmplementeerd moet worden, maar blijft het karakter van onbeschikbaarheid en geheim houden. Dit biedt ruimte aan diversiteit en veelkleurigheid. [blz. 236]
De ideeën van tekort, reiniging, gerechtigheid en leegte hangen (...) in de lucht wanneer ze niet nauw gebonden zijn aan Gods openbaring in Christus. Wie zal immers kunnen zeggen wat gerechtigheid is, waarvan reiniging nodig is, of wat de aard van de leegte is, zonder dit van meet af aan te leren in het licht van Christus. (...) Een consequentie van deze strenge binding aan Gods openbaring in Christus is het inherent beperkte karakter van alle kennis over de hel. [blz. 302]
Christelijk geloof is geen kalmerend of juist stimulerend middel, maar een manier van hopen om het in een hopeloze wereld uit te houden. [blz. 376]
Arnold Huijgen schrijft zorgvuldig en met grote kennis van zaken. Toch viel Inferno mij tegen. Voor een boek van deze omvang biedt het naar mijn gevoel relatief weinig nieuwe inzichten. Daarnaast bekroop mij regelmatig het gevoel dat de complexiteit van de uitleg niet altijd in verhouding staat tot de complexiteit van het onderwerp. Goede wetenschappers hebben vaak de gave om ingewikkelde zaken helder en eenvoudig uit te leggen. Hier leek het soms eerder andersom: alsof relatief eenvoudige gedachten onnodig ingewikkeld worden verwoord. Jammer, want het onderwerp verdient juist een toegankelijke behandeling.
Dat je op de laatste pagina’s van een boek over de hel ontroerd raakt - het kan je zomaar gebeuren. Na een wat taai (maar natuurlijk nodig) eerste deel volgt een prachtig en behulpzaam tweede deel. We kunnen alleen door te zien op Christus enigszins begrijpen wat de hel (nu en straks) is.
Bijzonder dat een boek over dit zware thema ook echt mooi kan zijn. De Bijbelse en theologische lijnen zijn helder en als lezer voel ik me serieus genomen, omdat er ook woorden gegeven wordt aan de cultuur waar ik uit vandaan kom die verklaart welke reacties de hel bij mij oproept.
wat een strijd was dit boek. No, let me put more nuance. I was actually quite hyped about this book going into it, however, it dragged on and on and on. Maybe I interpreted the blurb differently, but i had the illusion that BESIDES pulling from theological knowledge and biblical references it would also pull from mythological sources. While that was partly the case, it was mainly untouched or just scratched the surface while about every page of the Bible was quoted. So, it might be a perfect book for some, just not for me.
Arnold Huijgen waagt zich in Inferno aan een onderwerp waar de kerk liever over zwijgt: de hel. En dat is op zichzelf al een prestatie waard. In een tijd waarin het universalisme terrein wint en de belijdenis van Christus' nederdaling ter helle onder vuur ligt, is het goed dat iemand met theologisch gewicht dit gesprek aangaat.
Het sterkste deel van het boek is hoofdstuk vijf, waarin Huijgen de hel verbindt aan Christus' nederdaling. Zijn centrale these — dat de hel alleen te begrijpen is in het licht van Christus — is overtuigend en verfrissend. De hel is niet een losstaand dogmatisch vraagstuk, maar wordt christocentrisch geplaatst. Dat geeft lucht. Nergens wordt het goedkoop, en toch roept het geen onnodige angst op. Ook de Bijbelse breedte in het boek verdient lof: Huijgen loopt niet weg voor moeilijke teksten.
Maar dan de keerzijde. Ondanks alle eruditie laat Huijgen de lezer soms met lege handen achter. Regelmatig worden vragen opgeworpen zonder dat er een helder antwoord volgt. Huijgen omcirkelt conclusies, maar trekt ze zelden echt door. Het boek leest daardoor soms meer als een verslag van een zoektocht dan als een uitgewerkte visie. Dit gevoel heb ik ook bij zijn andere boeken. Waar staat hij nu precies? Wat wil hij de lezer meegeven?
Ook de titel wekt verwachtingen die het boek niet volledig inlost, en na het hoogtepunt van hoofdstuk vijf valt de energie wat weg.
Inferno is een belangrijk en rijk boek — zeker voor wie theologisch thuis is in dit onderwerp. Maar wie hoopt op heldere handvatten, zal af en toe teleurgesteld afhaken.
Niet zo vernieuwend als wordt geclaimd maar wel een heel interessante en doorwrochte analyse van christelijke tradities over de hel zowel als bijbels spreken. Compleet en goed leesbaar.