What do you think?
Rate this book
Ik die nooit een man heb gekend
De vergeten dystopische roman die via Booktok een wereldwijde sensatie werd.
Diep onder de grond leven negenendertig vrouwen gevangen in een kooi. De vrouwen worden in de gaten gehouden door ongenaakbare bewakers en kunnen zich niet herinneren hoe ze daar terecht zijn gekomen, ze hebben geen besef van tijd en herinneren zich slechts vaag hoe hun leven ooit is geweest.
Terwijl het continu brandende licht de dag in de nacht doet overgaan en er ontelbare jaren verstrijken, zit een jong meisje – de veertigste gevangene – alleen en verstoten in de hoek. Al snel zal blijken dat zij de sleutel is tot de ontsnapping van de anderen en hun kans op overleving in de vreemde wereld die boven de grond op hen wacht.
'Ik die nooit een man heb gekend' is een beklemmende, hartverscheurende post-apocalyptische roman over vrouwelijke vriendschap en intimiteit, en over de moeite die mensen doen om hun menselijkheid te behouden in het aangezicht van verwoesting.
Jacqueline Harpman (1929-2012) werd geboren in Etterbeek, België, en vluchtte tijdens de Tweede Wereldoorlog met haar familie naar Casablanca. Ze debuteerde in 1959 met de roman 'Brève Arcadie', werkte als psychoanalyticus en schreef meerdere romans, waaronder 'Het strand van Oostende' en 'Orlanda'.
Diep onder de grond leven negenendertig vrouwen gevangen in een kooi. De vrouwen worden in de gaten gehouden door ongenaakbare bewakers en kunnen zich niet herinneren hoe ze daar terecht zijn gekomen, ze hebben geen besef van tijd en herinneren zich slechts vaag hoe hun leven ooit is geweest.
Terwijl het continu brandende licht de dag in de nacht doet overgaan en er ontelbare jaren verstrijken, zit een jong meisje – de veertigste gevangene – alleen en verstoten in de hoek. Al snel zal blijken dat zij de sleutel is tot de ontsnapping van de anderen en hun kans op overleving in de vreemde wereld die boven de grond op hen wacht.
'Ik die nooit een man heb gekend' is een beklemmende, hartverscheurende post-apocalyptische roman over vrouwelijke vriendschap en intimiteit, en over de moeite die mensen doen om hun menselijkheid te behouden in het aangezicht van verwoesting.
Jacqueline Harpman (1929-2012) werd geboren in Etterbeek, België, en vluchtte tijdens de Tweede Wereldoorlog met haar familie naar Casablanca. Ze debuteerde in 1959 met de roman 'Brève Arcadie', werkte als psychoanalyticus en schreef meerdere romans, waaronder 'Het strand van Oostende' en 'Orlanda'.
Audible Audio
Published July 31, 2026
About the author
Jacqueline Harpman
34 books2,325 followersJacqueline Harpman was born in Etterbeek, Belgium, in 1929. Being half Jewish, the family moved to Casablanca when the Nazis invaded, and returned home after the war. After studying French literature she started training to be a doctor, but could not complete her medical studies when she contracted tuberculosis. She turned to writing in 1954 and her first work was published in 1958. In 1980 she qualified as a psychoanalyst. She had given up writing after her fourth book was published, and resumed her career as a novelist only some twenty years later. She wrote twelve novels and won several literary prizes, most recently the Médicis for the present novel. She was married to an architect and had two children.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
August 4, 2026
Uniek en erg goed
August 14, 2026
De Onderzoekende Kleine
Zeldzaam: een boek dat zoveel tranen ontlokt. Na "Ik die nooit een man heb gekend" van Jacqueline Harpman moest ik bekomen. De roman verscheen in 1995; de eerste Nederlandse vertaling in 1998 en de heruitgave in 2024. Misschien heb ik hem niet gemist? Misschien is hij zelf veel te lang over het hoofd gezien.
Negenendertig vrouwen en één meisje zitten zonder verklaring opgesloten in een ondergrondse kooi. De vrouwen herinneren zich flarden van vroeger. De kleine kent geen vroeger. Zij heeft nooit een huis, vrijheid, liefde of een man gekend. Wel bezit ze een onverzadigbare nieuwsgierigheid.
“Mijn geheugen begint bij mijn woede.” Die woede ontstaat wanneer de kleine beseft dat anderen haar kennis onthouden. Haar vragen worden afgewimpeld omdat de antwoorden haar niet van nut zouden zijn. Maar zij wil niet alleen overleven. Ze wil begrijpen.
De ironie in haar stem is nooit luchtig. Wanneer ze bedenkt dat ze als maagd zal sterven, maar tenminste “geestelijk bevredigd” wil zijn, klinkt daarin haar verzet tegen onwetendheid. Haar nieuwsgierigheid houdt haar in leven, maar maakt haar lot ook pijnlijker: iedere ontdekking opent vragen waarop niemand meer kan antwoorden.
De vergelijking met "De wand" van Marlen Haushofer dringt zich op. Ook daar wordt een naamloze vrouw van de mensheid afgesneden en schrijft zij voor een lezer. Haushofers vrouw rouwt echter om een wereld die zij heeft gekend. Ze bezit herinneringen en leeft tussen dieren en seizoenen. De kleine heeft die wereld nooit mogen kennen. Bij Haushofer vormt een onzichtbare wand de grens; bij Harpman is de ontbrekende wereld zelf de wand.
"De laatste zomer" komt qua beklemming in de buurt en "De wand" is een duidelijke literaire verwant, maar Harpman gaat verder. Ze neemt bijna alles weg: verleden, toekomst, verklaring en troost. Wat overblijft, is een mens die blijft denken, zoeken en vragen.
Aan het einde begrijpen wij eerder dan de kleine hoeveel ze heeft liefgehad en verloren. Door haar verhaal op te schrijven, geeft ze betekenis aan een bestaan waarvan niemand getuige leek te zijn. Wij worden die getuigen.
Nu ik haar ken, kan ik haar niet zomaar achterlaten.
Zeldzaam: een boek dat zoveel tranen ontlokt. Na "Ik die nooit een man heb gekend" van Jacqueline Harpman moest ik bekomen. De roman verscheen in 1995; de eerste Nederlandse vertaling in 1998 en de heruitgave in 2024. Misschien heb ik hem niet gemist? Misschien is hij zelf veel te lang over het hoofd gezien.
Negenendertig vrouwen en één meisje zitten zonder verklaring opgesloten in een ondergrondse kooi. De vrouwen herinneren zich flarden van vroeger. De kleine kent geen vroeger. Zij heeft nooit een huis, vrijheid, liefde of een man gekend. Wel bezit ze een onverzadigbare nieuwsgierigheid.
“Mijn geheugen begint bij mijn woede.” Die woede ontstaat wanneer de kleine beseft dat anderen haar kennis onthouden. Haar vragen worden afgewimpeld omdat de antwoorden haar niet van nut zouden zijn. Maar zij wil niet alleen overleven. Ze wil begrijpen.
De ironie in haar stem is nooit luchtig. Wanneer ze bedenkt dat ze als maagd zal sterven, maar tenminste “geestelijk bevredigd” wil zijn, klinkt daarin haar verzet tegen onwetendheid. Haar nieuwsgierigheid houdt haar in leven, maar maakt haar lot ook pijnlijker: iedere ontdekking opent vragen waarop niemand meer kan antwoorden.
De vergelijking met "De wand" van Marlen Haushofer dringt zich op. Ook daar wordt een naamloze vrouw van de mensheid afgesneden en schrijft zij voor een lezer. Haushofers vrouw rouwt echter om een wereld die zij heeft gekend. Ze bezit herinneringen en leeft tussen dieren en seizoenen. De kleine heeft die wereld nooit mogen kennen. Bij Haushofer vormt een onzichtbare wand de grens; bij Harpman is de ontbrekende wereld zelf de wand.
"De laatste zomer" komt qua beklemming in de buurt en "De wand" is een duidelijke literaire verwant, maar Harpman gaat verder. Ze neemt bijna alles weg: verleden, toekomst, verklaring en troost. Wat overblijft, is een mens die blijft denken, zoeken en vragen.
Aan het einde begrijpen wij eerder dan de kleine hoeveel ze heeft liefgehad en verloren. Door haar verhaal op te schrijven, geeft ze betekenis aan een bestaan waarvan niemand getuige leek te zijn. Wij worden die getuigen.
Nu ik haar ken, kan ik haar niet zomaar achterlaten.
Review of advance copy
Dit boek heeft me echt geraakt. Voor mij is het een beetje een kopie van het leven: opstaan, voortdoen en proberen er iets van te maken. Tegelijk voelde ik tijdens het lezen dat alles wat we doen zowel nuttig als nutteloos kan zijn. Dat vond ik een bijzondere gedachte.
Wat me het meest is bijgebleven, is de hoofdpersoon. Omdat ze zo weinig geconditioneerd is door de maatschappij, kijkt ze heel puur naar de wereld. Ze is gewoon wie ze is, zonder alle overtuigingen die wij meekrijgen. Dat zette mij aan het denken over hoeveel van ons gedrag eigenlijk aangeleerd is.
De scène op het einde, waarin ze haar vriendinnen uit hun lijden verlost, vond ik heel aangrijpend. Ik vond het mooi hoe ze die moeilijke taak op zich nam uit liefde en zorg voor hen.
Het is geen boek dat je leest voor de spanning, maar wel een boek dat nog lang in je hoofd blijft zitten.
Wat me het meest is bijgebleven, is de hoofdpersoon. Omdat ze zo weinig geconditioneerd is door de maatschappij, kijkt ze heel puur naar de wereld. Ze is gewoon wie ze is, zonder alle overtuigingen die wij meekrijgen. Dat zette mij aan het denken over hoeveel van ons gedrag eigenlijk aangeleerd is.
De scène op het einde, waarin ze haar vriendinnen uit hun lijden verlost, vond ik heel aangrijpend. Ik vond het mooi hoe ze die moeilijke taak op zich nam uit liefde en zorg voor hen.
Het is geen boek dat je leest voor de spanning, maar wel een boek dat nog lang in je hoofd blijft zitten.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews