Het verhaal van Brabant

by Luc Pauwels

VRT-journalist Luc Pauwels brengt een naar eigen zeggen ‘schandelijk onderbelicht stuk’ van de Vlaamse geschiedschrijving opnieuw tot leven. Pauwels beschrijft hoe één illustere Brabantse dynastie uit de brokstukken van het uiteengevallen Karolingische rijk een middeleeuws staatje smeedt dat ruim de helft van het huidige Vlaanderen en het zuiden van Nederland beslaat: het aloude hertogdom Brabant. Dat hertogdom was een geduchte concurrent van het graafschap Vlaanderen en op zijn hoogtepunt minstens even machtig als zijn Vlaamse of Hollandse buren.

In Het verhaal van Brabant gooit Pauwels resoluut alle conventies van een traditionele, wetenschappelijke geschiedschrijving overboord. Dit verhaal staat bol van verzinsels, fake news, vertelsels en andere fantasieën… die vaak toch waar blijken te zijn. Pauwels bedient zich te pas en te onpas van al dan niet betrouwbare bronnen. Daarbij ook de modernste variant: artificial intelligence (AI) met haar large language models. Pauwels manipuleert die openlijk, zonder veel scrupules en toont daarmee dat hij de feiten naar zijn hand kan zetten.

En zo blijkt Het verhaal van Brabant al even sterk, origineel, hallucinant én belangrijk te zijn als dat van Vlaanderen of Nederland. Se non è vero, è ben trovato…

256 pages, Paperback

First published June 2, 2026

Reviews

[Remco Sleiderink · Rating 1 out of 5]

Wat een belachelijk boek over de geschiedenis van het middeleeuwse hertogdom Brabant! Wie wil er nu een historisch boek lezen waarvan de ondertitel al duidelijk maakt dat ‘feiten, fabels en fantasieën’ erin vermengd worden? Probleem is dat je bij alle flauwe grappen, huizenhoge clichés en anachronismen niet weet wat op echte bronnen is gebaseerd en wat niet. Ik vond dat ik dit moest lezen omdat ik ook over de hertogen heb geschreven (op p. 131 wordt zelfs even verwezen naar ‘eminente historici en mediëvisten als… Sleiderlink’), maar ik raad dit niemand aan. Misschien heb ik gewoon te weinig gevoel voor humor?

[Adri Van der vurst · Rating 4 out of 5]

Zeer geestig boek met ernstige onderliggende boodschap.
Ja, dit is een mix van oprakelen én vervormen van historisch materiaal, en op die manier van relativering van historische verhalen. Het waarschuwt voor mythevorming, voor het onvoldoende kritisch omgaan met bronnen (LLM's), voor politieke recuperatie, voor aanwakkeren van nationalistische sentimenten. Maar in plaats van daar een serieus en zwaar betoog van te maken, demonstreert Luc Pauwels hoe dat gebeurt, met veel humor, overdrijving en zelfspot.

[Rick · Rating 3 out of 5]

Grappig wel, en het leest als een trein, maar beschouw dit niet als een historisch werk want dat is het niet. De historicus in mij steigerde als een gek, de Brabander in mij zat af en toe wel een beetje te lachen. Het grootste probleem voor mij zijn de lezers die nu fantasie en realiteit door elkaar gaan klutsen. Ik ga zelfs niet beginnen over de vergissingen en vooroordelen, die staan op elk blad. Maar als Brabander zat ik echt wel af en toe te meesmuilen...