"Porta Nigra" is een gedichtenboek geschreven door Hendrik Marsman en gepubliceerd in 1934. "het is avond geworden en nacht. ik lig in het donker. ach, hoe lieflijk is nu het eerste geflonker der sterren... ik lig in het donker, en wacht."
The collection Verzen (1923; “Verses”) expresses an antihumanist, anti-intellectual rebelliousness, which the poet called “vitalism.” As editor of the periodical De Vrije bladen (“The Free Press”), he became in 1925 the foremost critic of the younger generation. His next collection of verse appeared in 1927 with the English title Paradise Regained and was greeted as a major artistic achievement. Another cycle, Porta Nigra, dominated by the idea of death, appeared in 1934. His last book of verse, Tempel en kruis (1940; “Temple and Cross”), an autobiographical account of the poet’s development, reaffirms humanistic ideals.
After obtaining a Portuguese visa in Bordeaux, France, on June 18, 1940 from the Consul-General Aristides de Sousa Mendes, Marsman boarded a ship bound for England. Tragically, he drowned three days later when the ship sunk after an explosion in the English Channel. His wife survived as the only passenger.
His poetry is vitalistic and expressionistic, and (fear of) death, as a metaphor for defeat in life, is a recurring theme. His "Herinnering aan Holland" (Remembrance of Holland): "Denkend aan Holland zie ik breede rivieren traag door oneindig laagland gaan," Thinking about Holland, I see broad rivers slowly moving through endless lowlands. In 2000, the Dutch people chose this as the "Dutch Poem of the Century."
3,5 sterren; enkele pareltjes, waarbij 'Holland' herinneringen oproept aan Samuel Taylor Coleridge's korte kenschetsing van zijn ervaring van 'The Netherlands':
Holland De hemel grootsch en grauw. daaronder het geweldig laagland met de plassen; boomen en molens, kerktorens en kassen, verkaveld door de slooten, zilvergrauw. dit is mijn land, mijn volk; dit is de ruimte waarin ik wil klinken. — laat mij één avond in de plassen blinken, daarna mag ik verdampen als een wolk.
The Netherlands BY SAMUEL TAYLOR COLERIDGE
Water and windmills, greenness, Islets green;— Willows whose Trunks beside the shadows stood Of their own higher half, and willowy swamp:— Farmhouses that at anchor seem'd—in the inland sky The fog-transfixing Spires— Water, wide water, greenness and green banks, And water seen—
Voor Marsman, met echtgenote vanuit Zuid Frankrijk per boot vluchtend naar Engeland in 1940, en door een explosie op deze boot (onduidelijk waardoor; Duitse torpedo? machinekamer ongeluk?) op 40 jarige leeftijd omgekomen, krijgt het 'versplintren op open zee...neem mij mee dood' een morbide profetische naklank:
Dood neem mij mee. ik heb hier afgedaan. ik wil op de rotsen te pletter slaan en versplintren in open zee... neem mij mee, dood.