What do you think?
Rate this book
รัฐไทยกับการปฏิรูปเศรษฐกิจ: จากกำเนิดทุนนิยมนายธนาคารถึงวิกฤตเศรษฐกิจ 2540
พลันที่เกิดวิกฤตเศรษฐกิจในประเทศไทยเมื่อปี 2540 นายชาตรี โสภณพนิช ประธานกรรมการธนาคารกรุงเทพบุคคลผู้ “ร่ำรวยที่สุดในประเทศ” ขณะนั้นได้กลายเป็น “เจ้าสัวเยสเทอเดย์” ไปในชั่วข้ามคืน สินทรัพย์ของเขาจากที่เคยถือครองมากถึง 3 พันล้านดอลล่าห์สหรัฐฯ เมื่อปี 2539 ลดฮวบฮาบลงทันที 1 ใน 3 และเหลือเพียง 746 ล้านดอลล่าห์สหรัฐในปีถัดมา ขณะที่ปัจจุบันเราคงไม่สามารถจะกล่าวได้อย่างเต็มปากเต็มคำอีกแล้วว่า ธนาคารกรุงเทพเป็นของโสภณพนิช
สิ่งที่เกิดขึ้น มิใช่เป็นเพียงการลดลงของสินทรัพย์ของนายทุนธนาคารตระกูลใดตระกูลหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นภาพสะท้อนการสิ้นสุดของยุคสมัยที่เรียกกันว่า “ทุนนิยมนายธนาคาร” ของไทย ซึ่งเคยเข้ามาแทนที่“ทุนนิยมข้าราชการ” และขับเคลื่อนโดยพันธมิตรสามเส้าระหว่างชนชั้นนำทางการเมือง-เทคโนแครต-นายธนาคารมาตั้งแต่ทศวรรษ2500 ยาวนานร่วม 4 ทศวรรษ
ระบบทุนนิยมไทยดังกล่าวนี้กำเนิดขึ้นพัฒนา และล่มสลายลงได้อย่างไร ด้วยเงื่อนไขปัจจัยอะไร และเกิดอะไรขึ้นหลังจากนั้น เหล่านี้คือคำถามตั้งต้นที่หนังสือเล่มนี้ รัฐไทยกับการปฏิรูปเศรษฐกิจ:จากกำเนิดทุนนิยมนายธนาคารถึงวิกฤตเศรษฐกิจ 2540 พยายามจะตอบ
หนังสือของอภิชาตสถิตนิรามัยที่ท่านถืออยู่นี้ ซึ่งพัฒนามาจากวิทยานิพนธ์ปริญาเอกของผู้เขียนเรื่อง “The Rise and Fall of theTechnocrats: The Unholy Trinity of Technocrats, Ruling Elites and PrivateBankers and the Genesis of the 1997 Economic Crisis” (2002) และงานวิจัยเรื่อง “เศรษฐศาสตร์การเมืองว่าด้วยการปฏิรูปเศรษฐกิจของไทย: การศึกษาเปรียบเทียบ พ.ศ. 2497-2506 กับ พ.ศ.2540-2550” (2551) ถือได้ว่าเป็นหนังสือวิชาการเล่มแรกในโลกภาษาไทยที่ใช้มโนทัศน์“ความเข้มแข็ง-ความอ่อนแอของรัฐ” มาอธิบายความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจการเมืองไทย
ภายใต้กรอบมโนทัศน์ที่ว่านี้ผู้เขียนได้ค้นคว้าเอกสารหลักฐานทางประวัติศาสตร์เป็นจำนวนมากเพื่อทำความเข้าใจพลวัตทุนนิยมไทยในระยะ60 ปี เริ่มต้นตั้งแต่ทศวรรษ 2490 ซึ่งผู้เขียนเสนอว่าเป็นช่วงเวลาสำคัญที่มีการปฏิรูปรัฐไทยภายใต้รัฐบาลจอมพลป. พิบูลสงครามและบริบทสงครามเย็น อันเป็นฐานที่จำเป็นในการพัฒนาเศรษฐกิจยุคจอมพลสฤษดิ์ธนะรัชต์ ต่อเนื่องมาผ่านยุคเผด็จการทหาร-ประชาธิปไตยเบ่งบาน-เผด็จการขวาจัด-ประชาธิปไตยครึ่งใบ-ประชาธิปไตยเต็มใบ-รัฐบาลไทยรักไทยหลังมีรัฐธรรมนูญ2540 และวิกฤตเศรษฐกิจ ซึ่งมาบัดนี้ก็ยังไม่สามารถเกิดการปฏิรูปครั้งใหม่รวมทั้งยังไม่มีวิถีการสะสมทุนที่มาแทนที่ทุนนิยมนายธนาคารอันล่มสลายไปแล้วได้
รัฐไทยกับการปฏิรูปเศรษฐกิจ:จากกำเนิดทุนนิยมนายธนาคารถึงวิกฤตเศรษฐกิจ 2540 จึงเป็นอีกหมุดหมายหนึ่งของงานศึกษาประวัติศาสตร์เศรษฐกิจของไทยและไทยศึกษาซึ่งเรา—ฟ้าเดียวกัน—หวังว่า ผลงานของอภิชาต สถิตนิรามัยชิ้นนี้จะช่วยขยับขยายพรมแดนความรู้เพิ่มพูนความรุ่มรวยในการศึกษาทำความเข้าใจ/การถกเถียงว่าด้วยอดีต-ปัจจุบัน-อนาคตของเศรษฐกิจสังคมไทยต่อไป
สิ่งที่เกิดขึ้น มิใช่เป็นเพียงการลดลงของสินทรัพย์ของนายทุนธนาคารตระกูลใดตระกูลหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นภาพสะท้อนการสิ้นสุดของยุคสมัยที่เรียกกันว่า “ทุนนิยมนายธนาคาร” ของไทย ซึ่งเคยเข้ามาแทนที่“ทุนนิยมข้าราชการ” และขับเคลื่อนโดยพันธมิตรสามเส้าระหว่างชนชั้นนำทางการเมือง-เทคโนแครต-นายธนาคารมาตั้งแต่ทศวรรษ2500 ยาวนานร่วม 4 ทศวรรษ
ระบบทุนนิยมไทยดังกล่าวนี้กำเนิดขึ้นพัฒนา และล่มสลายลงได้อย่างไร ด้วยเงื่อนไขปัจจัยอะไร และเกิดอะไรขึ้นหลังจากนั้น เหล่านี้คือคำถามตั้งต้นที่หนังสือเล่มนี้ รัฐไทยกับการปฏิรูปเศรษฐกิจ:จากกำเนิดทุนนิยมนายธนาคารถึงวิกฤตเศรษฐกิจ 2540 พยายามจะตอบ
หนังสือของอภิชาตสถิตนิรามัยที่ท่านถืออยู่นี้ ซึ่งพัฒนามาจากวิทยานิพนธ์ปริญาเอกของผู้เขียนเรื่อง “The Rise and Fall of theTechnocrats: The Unholy Trinity of Technocrats, Ruling Elites and PrivateBankers and the Genesis of the 1997 Economic Crisis” (2002) และงานวิจัยเรื่อง “เศรษฐศาสตร์การเมืองว่าด้วยการปฏิรูปเศรษฐกิจของไทย: การศึกษาเปรียบเทียบ พ.ศ. 2497-2506 กับ พ.ศ.2540-2550” (2551) ถือได้ว่าเป็นหนังสือวิชาการเล่มแรกในโลกภาษาไทยที่ใช้มโนทัศน์“ความเข้มแข็ง-ความอ่อนแอของรัฐ” มาอธิบายความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจการเมืองไทย
ภายใต้กรอบมโนทัศน์ที่ว่านี้ผู้เขียนได้ค้นคว้าเอกสารหลักฐานทางประวัติศาสตร์เป็นจำนวนมากเพื่อทำความเข้าใจพลวัตทุนนิยมไทยในระยะ60 ปี เริ่มต้นตั้งแต่ทศวรรษ 2490 ซึ่งผู้เขียนเสนอว่าเป็นช่วงเวลาสำคัญที่มีการปฏิรูปรัฐไทยภายใต้รัฐบาลจอมพลป. พิบูลสงครามและบริบทสงครามเย็น อันเป็นฐานที่จำเป็นในการพัฒนาเศรษฐกิจยุคจอมพลสฤษดิ์ธนะรัชต์ ต่อเนื่องมาผ่านยุคเผด็จการทหาร-ประชาธิปไตยเบ่งบาน-เผด็จการขวาจัด-ประชาธิปไตยครึ่งใบ-ประชาธิปไตยเต็มใบ-รัฐบาลไทยรักไทยหลังมีรัฐธรรมนูญ2540 และวิกฤตเศรษฐกิจ ซึ่งมาบัดนี้ก็ยังไม่สามารถเกิดการปฏิรูปครั้งใหม่รวมทั้งยังไม่มีวิถีการสะสมทุนที่มาแทนที่ทุนนิยมนายธนาคารอันล่มสลายไปแล้วได้
รัฐไทยกับการปฏิรูปเศรษฐกิจ:จากกำเนิดทุนนิยมนายธนาคารถึงวิกฤตเศรษฐกิจ 2540 จึงเป็นอีกหมุดหมายหนึ่งของงานศึกษาประวัติศาสตร์เศรษฐกิจของไทยและไทยศึกษาซึ่งเรา—ฟ้าเดียวกัน—หวังว่า ผลงานของอภิชาต สถิตนิรามัยชิ้นนี้จะช่วยขยับขยายพรมแดนความรู้เพิ่มพูนความรุ่มรวยในการศึกษาทำความเข้าใจ/การถกเถียงว่าด้วยอดีต-ปัจจุบัน-อนาคตของเศรษฐกิจสังคมไทยต่อไป
Paperback
First published January 1, 2013
5 people are currently reading
67 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
November 21, 2018
Good book
January 29, 2019
If you want to understand Thai Economy 101, this is the book you should grab & enjoy! :-)
June 21, 2015
เล่มนี้ไม่ได้กล่าวถึงประวัติศาสตร์ของเศรษฐกิจไทย (เน้นมหภาค และสถาบันการเงิน) เพียงมิติเดียว แต่กล่างถึงมิติทางการเมือง (ความเข้มแข็ง/อ่อนแอของรัฐ) ด้วย ช่วยให้เห็นที่มาที่ไป และเบื้องหลังของการพัฒนาการเศรษฐกิจไทยได้ดีขึ้น
โดยปกติแล้ว กฏเกณฑ์/กฏระเบียบของรัฐ ปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจได้ช้าถึงช้าที่สุด ในบ้านเรายังถูกทำให้ล่าช้ายิ่งขึ้นอีก โดยกลุ่มผู้เสียผลประโยชน์อีกด้วย
"พรบ สถาบันประกันเงินฝาก ถูกร่างตั้งแต่ปี 2523 แต่ถูก "ทำแท้ง" จากภาคธนาคารไทยพาณิชย์ จนในที่สุดจัดตั้งได้สำเร็จหลังวิกฤตปี 2540"
"กลไกของรัฐไทยมีความสามารถต่ำเกินไปในการทำตัวเป็นผู้จัดสรรทรัพยากร และประสานการลงทุนเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ ดังนั้นหน้าที่นี้จึงตกเป็นของนายธนาคารเอกชนไทยในอดีต และเป็นที่รู้กันอีกว่า ความอ่อนแอของกลไกรัฐไทยสูงมากจนถึงระดับที่กลายเป็นอุปสรรคแต้ต่อการแก้ปัญหาที่กระทบคุณภาพชีวิตประจำวันเช่น อุบัติเหตุจากการจราจร ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม และอื่นๆ โดยไม่ต้องพูดถึงบทบาทการชี้นำเศรษฐกิจไทย"
แนะนำครับ
โดยปกติแล้ว กฏเกณฑ์/กฏระเบียบของรัฐ ปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจได้ช้าถึงช้าที่สุด ในบ้านเรายังถูกทำให้ล่าช้ายิ่งขึ้นอีก โดยกลุ่มผู้เสียผลประโยชน์อีกด้วย
"พรบ สถาบันประกันเงินฝาก ถูกร่างตั้งแต่ปี 2523 แต่ถูก "ทำแท้ง" จากภาคธนาคารไทยพาณิชย์ จนในที่สุดจัดตั้งได้สำเร็จหลังวิกฤตปี 2540"
"กลไกของรัฐไทยมีความสามารถต่ำเกินไปในการทำตัวเป็นผู้จัดสรรทรัพยากร และประสานการลงทุนเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ ดังนั้นหน้าที่นี้จึงตกเป็นของนายธนาคารเอกชนไทยในอดีต และเป็นที่รู้กันอีกว่า ความอ่อนแอของกลไกรัฐไทยสูงมากจนถึงระดับที่กลายเป็นอุปสรรคแต้ต่อการแก้ปัญหาที่กระทบคุณภาพชีวิตประจำวันเช่น อุบัติเหตุจากการจราจร ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม และอื่นๆ โดยไม่ต้องพูดถึงบทบาทการชี้นำเศรษฐกิจไทย"
แนะนำครับ
August 4, 2015
ฉายภาพภูมิทัศน์เศรษฐกิจ-การเมือง และความสัมพันธ์สามเส้าระหว่าง ชนชั้นนำด้านปกครอง - เทคโนแครต - กลุ่มทุนธนาคาร อย่างชัดเจน ตั้งแต่ 2493 ถึงปฏิวัติ 49
การเชื่อมโยงสองด้านสร้างความชัดเจนว่าทำไมรัฐไทยถึงไร้ประสิทธิภาพ และไม่สามารถเติบโตเป็น 'รัฐนักพัฒนา' ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากการขาดเอกภาพ และอำนาจต่อรองของกลุ่มผู้ดำเนินนโยบาย และความอ่อนแอในภาคการเมือง
นอกจากนี้ ยังบอกเล่าวิกฤติ 40 ในบริบทเศรษฐศาสตร์-การเมือง ได้อย่างน่าสนใจ เพราะเจาะจงที่การขาดอิสระของธนาคารแห่งประเทศไทบที่จงใจดำเนินนโยบายตามฝ่ายการเมือง ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากกฎหมายที่ล้าสมัย
การจับคู่ความไร้ประสิทธิภาพของนโยบายเศรษฐกิจกับรัฐธรรมนูญก็เป็นแนวคิดที่น่าสนใจอย่างยิ่ง เพราะมีการนำเสนอภาพเปรียบเทียบ ก่อน-หลัง รัฐธรรมนูญ 40 และลักษณะของอำนาจที่ให้กับนายกรัฐมนตรี ที่ น้อย-มาก ตามความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างในบริบทการเมือง
อ่านสนุก และกระชับ ไม่ควรพลาดด้วยประการทั้งปวง
การเชื่อมโยงสองด้านสร้างความชัดเจนว่าทำไมรัฐไทยถึงไร้ประสิทธิภาพ และไม่สามารถเติบโตเป็น 'รัฐนักพัฒนา' ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากการขาดเอกภาพ และอำนาจต่อรองของกลุ่มผู้ดำเนินนโยบาย และความอ่อนแอในภาคการเมือง
นอกจากนี้ ยังบอกเล่าวิกฤติ 40 ในบริบทเศรษฐศาสตร์-การเมือง ได้อย่างน่าสนใจ เพราะเจาะจงที่การขาดอิสระของธนาคารแห่งประเทศไทบที่จงใจดำเนินนโยบายตามฝ่ายการเมือง ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากกฎหมายที่ล้าสมัย
การจับคู่ความไร้ประสิทธิภาพของนโยบายเศรษฐกิจกับรัฐธรรมนูญก็เป็นแนวคิดที่น่าสนใจอย่างยิ่ง เพราะมีการนำเสนอภาพเปรียบเทียบ ก่อน-หลัง รัฐธรรมนูญ 40 และลักษณะของอำนาจที่ให้กับนายกรัฐมนตรี ที่ น้อย-มาก ตามความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างในบริบทการเมือง
อ่านสนุก และกระชับ ไม่ควรพลาดด้วยประการทั้งปวง
Displaying 1 - 4 of 4 reviews