Οι ιστορίες του βιβλίου δεν προέκυψαν κατά τύχη. Πριν από χρόνια άρχισα να γράφω πορτρέτα των πηγών μου. Καλύπτουν ορισμένα μεγάλα κομμάτια της επαγγελματικής μου διαδρομής και δύο «προϋποθέσεις» της: Τη γενεαλογία μου και την περίοδο της Μεταπολίτευσης που διαμόρφωσε την προσωπικότητά μου. Γενικά, η ελληνική πατριδογνωσία έχει πλάκα, συχνά είναι γλυκόπικρη, μπορείς να την απολαμβάνεις με την απόσταση που σου δίνουν τα χρόνια και οι πυκνές συναντήσεις με χαρακτήρες που έχεις πρωτογνωρίσει πριν από δύο και τρεις δεκαετίες.
Σε μια εποχή που με δυσκολία κανείς ξεφεύγει από τα δίχτυα της έντασης, της λεκτικής ακρότητας ή ακόμα και της αρθρογραφικής – ρεπορταζιακής υπερβολής στα όρια της τοξικότητας, κάτι που μας αφορά όλους- βιβλία όπως αυτό του Τάσου Τέλλογλου, λειτουργούν σαν ισχυρά καταπραϋντικά που σκουντούν με δύναμη κάθε δημοσιογράφο και τον επαναφέρουν στη φυσική θέση που ορίζει το ίδιο το επάγγελμα. Στην έρευνα, στην αναζήτηση, στη δικαιοσύνη στον χειρισμό των πηγών, στη διασταύρωση της πληροφορίας, στο βαθύ σκάψιμο στο ορυχείο κάθε μεγάλου θέματος, στην ευγενική καχυποψία, στη θρησκευτική ευλάβεια προς την αλήθεια, τον σεβασμό του δημόσιου συμφέροντος που η αλήθεια υπηρετεί. Για τον Anastasios Telloglou- Τάσος Τέλλογλου το ερευνητικό ρεπορτάζ δεν είναι επαγγελματική επιλογή, είναι τρόπος ζωής. Η «Πατριδογνωσία – Ιστορίες ενός εμμονικού» ( Εκδόσεις Μεταίχμιο - Ekdoseis Metaixmio είναι το βιβλίο στο οποίο αυτή η επιλογή αποκτά αφηγηματική μορφή: μια συλλογή πορτρέτων της νεοελληνικής ιστορίας, όπου πρωταγωνιστούν όχι μόνο οι επώνυμοι, αλλά και οι πηγές, οι μάρτυρες, οι παράπλευρες φιγούρες που κρατούν ζωντανή την αλήθεια και πολλές φορές από αυτούς εξαρτάται αν ο ρεπόρτερ αντιληφθεί τι συμβαίνει. Στην περίπτωση του Τέλλογλου αυτό συμβαίνει σχεδόν πάντα αλλά συνοδεύεται και από ένα μεγάλο προσόν: Όταν δεν "βγαίνει" το θέμα, ο πρώτος που το αντιλαμβάνεται είναι ο ίδιος. Και όσο βαθιά και αν έχει μπει στην ιστορία που ερευνά κρατά την απαιτούμενη διαχωριστική απόσταση μεταξύ δημοσιογράφου και θεσμών. Επιδιώκει τη δικαιοσύνη γνωρίζοντας, όμως, ποιος εντέλλεται για την απόδοσή της. Τρομοκρατία, ελληνική και όχι μόνο, 17Ν, ΕΛΑ, επαφές με τον Κάρλος το Τσακάλι και επιθέσεις στην Αθήνα, μυστικές υπηρεσίες και πράκτορες, ήρωες και θύματα, εμμονικοί τύποι με την εξιχνίαση αλλά και φανατικοί που σκοτώνουν για δόγματα σφηνωμένα στα μυαλά τους, σκάνδαλα, εμπλοκές πολιτικών, διαφθορά, μικρή, καθημερινή αλλά και μεγάλη, από τις παρυφές των μηχανισμών μέχρι τις κορυφές, αμαρτωλά εξοπλιστικά με μίζες που έγιναν σπίτια υπερβολικής πολυτέλειας και επίδειξης, ο Άκης Τσοχατζόπουλος, οι συνεργάτες του στο υπ. Άμυνας που γέμιζαν τραπεζικούς λογαριασμούς με θεόρατα ποσά, ο Κοσκωτάς και αρκετοί άλλοι πρωταγωνιστές υποθέσεων που έχουν κυριαρχήσει στα δελτία ειδήσεων και στα πρωτοσέλιδα και με τους οποίους έχει ασχοληθεί ο Τέλλογλου. Και Βαλκάνια, πόλεμος, λαθρεμπόριο καυσίμων, καπνικών προϊόντων. Πίσω από κάθε έγγραφο, κάθε αναφορά, κάθε ογκώδη δικογραφία, κάθε φάκελο με εκατομμύρια στοιχεία και καταθέσεις, βρίσκονται άνθρωποι. Είτε από τη μια, είτε από την άλλη πλευρά των ερευνών ή του τραπεζιού των ανακρίσεων. Αλλά και άνθρωποι απλοί, καθημερινοί, της διπλανής πόρτας που η ζωή τούς φύλαγε εκπλήξεις και ρόλους που δεν περίμεναν ούτε στη φαντασία τους. Αλλά και προσωπικές ιστορίες. Η κάποτε στράτευσή του στο ΚΚΕ, το ξύλο που έχει φάει (και έχει δώσει) ως Κνίτης -ιδιότητα που παραμένει σαν σημάδι από ξεχασμένο τραύμα από την εποχή που παίρναμε εξιτήριο από την κλινική των ψευδαισθήσεων. Μας πληροφορεί δε, ότι το «Άπαξ Κνίτης, πάντα Κνίτης» το έχει πει ο αείμνηστος Σταύρος Τσακυράκης. Είναι και ο τίτλος ενός κεφαλαίου. Για όσους όλα αυτά τα χρόνια της Μεταπολίτευσης παρακολουθούσαν τη δημόσια και τη διεθνή ζωή είτε ως θεατές που ήθελαν να είναι ενημερωμένοι για το τι συμβαίνει γύρω τους είτε ως επαγγελματίες συνάδελφοι – δημοσιογράφοι, το βιβλίο αυτό είναι κάτι σαν προσωπικό ημερολόγιο και χάρτης μιας Ελλάδας μέσα από την δουλειά ενός υποδειγματικού ρεπόρτερ που όχι μόνο ακολουθεί με πείσμα τα γεγονότα αλλά πολλές φορές κατορθώνει να τα ξεθάβει από εκεί όπου κρύβονται. Είναι, πράγματι, «Πατριδογνωσία»...
Έχοντας πίσω του δεκαετίες δημοσιογραφικών αποστολών, ο Τέλλογλου αποφάσισε να συγκεντρώσει σε αυτό το βιβλίο μερικές από τις σημαντικότερες υποθέσεις που κάλυψε, πλαισιώνοντάς τες με μικρά πορτρέτα των πρωταγωνιστών και ορισμένα βιογραφικά στοιχεία.
Περισσότερο από το μισό βιβλίο αφορά υποθέσεις από τις δεκαετίες του '70, του '80 κ του '90, φτάνοντας μέχρι το σήμερα με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ ,περιπτώσεις όπως η Siemens,ο Τσοχατζόπουλος, η ασθένεια του Ανδρέα Παπανδρέου οι Κνιτες, οι σχέσεις του ΚΚΕ με τα ανατολικά κράτη, κατάσκοποι, πράκτορες, κ μαφίες της Μυκόνου και πολλά ακόμη...Μόνο ο Ζερόμ ντε Βιλιέ με την περίφημη σειρά κατασκοπικών μυθιστορημάτων φαίνεται να λείπει από το κάδρο.
Αν περιμένετε ζουμερές λεπτομέρειες, κρυφά στοιχεία κ συνταρακτικές αποκαλύψεις, μάλλον θα απογοητευτείτε. Εκτός από ορισμένες μικρές λεπτομέρειες, σχεδόν όλα έχουν ήδη δημοσιευτεί κατά καιρούς σε εφημερίδες, περιοδικά κ τηλεοπτικά ρεπορτάζ. Επίσης, αν είστε κάτω των 55 ετών, είναι πιθανό αρκετές από αυτές τις υποθέσεις να μη σας πουν πολλά, καθώς πολλές έχουν πλέον χαθεί στη λήθη του χρόνου...
Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του βιβλίου είναι ότι δείχνει πώς γινόταν η πραγματική δημοσιογραφία παλαιότερα και ίσως εξακολουθεί να γίνεται από ελάχιστους δημοσιογράφους πλέον σήμερα. Η δημοσιογραφία δεν ασκείται καθισμένος αναπαυτικά σε μια ανατομική πολυθρόνα, μέσα στην ασφάλεια του γραφείου, ψάχνοντας απλώς στο διαδίκτυο τα όσα έχουν γράψει οι άλλοι. Αυτό μπορεί να σε κάνει καλό χρήστη του διαδικτύου, σε καμία όμως περίπτωση δημοσιογράφο...