Ocaleni z XX wieku

by Mikołaj Grynberg

Twarze bohaterów Mikołaja Grynberga, od lat fotografowane przez niego i składane w albumach, po raz pierwszy przemówiły. Językiem, który w nich tylko żyje i z nimi odejdzie. Mówią o żydowskim losie splątanym z polskością, uwięzionym we wspólnej – ale nie symetrycznie sprawiedliwej w cierpieniu – historii. Te historie nie zaginęły. Grynberg przed zaginięciem uratował kolejnych dwadzieścia pięć, bo tyle osób podzieliło się z nim swoimi wspomnieniami, od których nie potrafili się uwolnić przez 70 lat.

Genres: Nonfiction, Polish Literature, History, Holocaust, Judaica, Poland

398 pages, Kindle Edition

Published November 19, 2014

About the author

Mikołaj Grynberg (ur. 1966) – fotograf i pisarz, z wykształcenia psycholog. Jego zdjęcia były prezentowane niemal na całym świecie. Autor albumów Dużo kobiet (2009), Auschwitz – co ja tu robię? (2010) oraz Ocaleni z XX wieku (2012). Wydał zbiór rozmów Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne (2014), tom opowiadań Rejwach (2016) oraz wspomnienia żydowskich emigrantów 1968 Księga wyjścia (2018). Od lat zajmuje się problematyką i historią polskich Żydów w XX wieku. W całej swojej twórczości przyjmuje szczególną perspektywę dialogu, koncentrując się na spotkaniu z innymi, otwarciu na ich osobiste przeżycia i historie.

Reviews

[Introverticheart · Rating 5 out of 5]

"Po nas już nikt nie opowie, najwyżej ktoś przeczyta"

Ocaleni z XX wieku jest zamknięciem tryptyku rozmów Grynberga, który z pewnych względów przeczytałem achronologicznie.

Nie ma sensu się rozpisywać, trzeba czytać. Jest to trudna lektura, wyniszczająca emocjonalnie, ale dająca jakąś niespodziewaną otuchę.

Miałem to szczęście i zaszczyt, że z niektórymi rozmówcami Grynberga spotkałem się osobiście.

PS. Antropolodzy mogą uczyć się od autora, jak prowadzić wywiady.

[m d · Rating 5 out of 5]

Zawsze płaczę czytając takie książki i zawsze chcę sięgać po kolejne...

[Ewa · Rating 5 out of 5]

Lektura obowiązkowa

[Mirek Jasinski · Rating 4 out of 5]

Rozmowy z ocalonymi z Holocaustu. Trudna lektura. Spisane chyba bez większej edycji by zapewnić autentyczność.

[Patrycja · Rating 5 out of 5]

Pouczająca lektura. Bolesna. Dająca wiele do myślenia. Zastanawiające jest, że ocaleni, w przeciwieństwie do swoich dzieci i wnuków, o wiele spokojniej podchodzą do wydarzeń z czasów II wojny światowej. Rzadziej osądzają, traktują ówczesne szaleństwo jako c0ś naturalnego, normalnego, o czym nie trzeba opowiadać. Rozmówcy to Żydzi-Polacy czy też Polacy-Żydzi mieszkający w Tel Awiwie. Odnoszą się do antysemityzmu, do swej relacji z ojczyzną (Polską), do tego jak powitano ich w Kraju (Izrael) i do wielu innych kwestii. Co boli, w niektórych przypadkach wypowiadają się o wiele bardziej pozytywnie o Niemcach niż Polakach, choć najgorsze opinie zachowują dla Ukraińców. Warto przeczytać, by zrozumieć tło konfliktu polsko-izraelskiego.

[Jolanta Woźnicka · Rating 4 out of 5]

Po co Pan zbiera te historie? Pytanie to zadaje Autorowi jeden z rozmówców. Po to, by pamiętać i by nie zdarzały się już podobne historie. W 2023 roku, gdy za naszą Wschodnia granicą toczy się wojna, a na innej jej części umierają ludzie, czyta się te rozmowy z jeszcze większym smutkiem. Smutkiem, że nie odrobiliśmy tej lekcji.

[Mikołaj Szymański · Rating 5 out of 5]

"Po nich już nikt nie opowie, najwyżej ktoś przeczyta." Must-read.

[Paulina · Rating 5 out of 5]

“po nas już nikt nie opowie, najwyżej ktoś przeczyta…” bardzo ciekawy zbiór rozmów, które nie mogą zaginąć

[Piotr · Rating 5 out of 5]

Ocaleni próbują opowiedzieć to, o czym często nie da się opowiedzieć; brak na to słów. Zebrane świadectwa osób, które doświadczyły wojny i otarły się o Zagładę. Na tę książkę nie powinno się trafiać przypadkowo, o niej powinien każdy i każda kiedyś usłyszeć i przeczytać.