De poorten van Damascus

by Lieve Joris

Na de eerste Golfoorlog reist Lieve Joris naar haar vriendin Hala in Syrië. Twaalf jaar eerder hebben ze elkaar ontmoet. Ze hadden dezelfde dromen, maar algauw raakte Hala verstrikt in een web van politieke problemen en werd zij teruggeworpen op haar familie.

Een halfjaar lang deelt Lieve Joris Hala’s leven in een volkswijk in Damascus. Via Hala en haar vrienden schetst zij de dilemma’s van moderne Arabische intellectuelen die balanceren tussen hun bitterheid tegenover het Westen en het failliet van hun eigen dromen. Gaandeweg ontdekt zij hoe moeilijk het is voor Hala om te ontsnappen: alle poorten die ooit op een kier stonden, lijken een voor een dichtgevallen.

Genres: Travel, Nonfiction, Middle East, Literature

345 pages, Mass Market Paperback

First published January 1, 1993

About the author

Godelieve "Lieve" Elisabeth Achiel Micheline Joris is een Vlaamse schrijfster van reisverhalen.

Lieve Joris in de Nederlandstalige Wikipedia

Lieve Joris in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Lieve Joris bij "Schrijversgewijs"


Godelieve "Lieve" Elisabeth Achiel Micheline Joris is a Flemish writer of travel stories.

Reviews

[Cats 274 · Rating 5 out of 5]

It usually happens to me that I reread a book and am disappointed, because I remember it being more interesting that it turns out. Well, this was an opposite case. I've read it perhaps 10 years ago, and I remember I was not impressed; but this time I couldn't put it down. As I spent three weeks in Syria approximately at the same time as Joris was there, I could identify with so many details she describes. And my heart goes to this beautiful country and its wonderful people that are suffering today.

[Jasper · Rating 2 out of 5]

Boek vergeten meenemen dan maar dit, het was ok 2.5⭐

[Elisa Goudriaan · Rating 4 out of 5]

Ondanks dat dit boek al dateert uit 1993, was het superinteressant om te lezen hoe het leven in Syrië er in die tijd aan toeging, onder de vader van Assad. Ook toen was er al onderdrukking door de mukhabarat (de geheime dienst) en zaten veel mannen zonder duidelijke redenen in de gevangenis. Net als in haar andere boeken, laat Lieve Joris je dichtbij de personages komen en leef je met ze mee. In dit geval krijg je een kijkje in het familieleven van Hala, haar dochter Asma en de grote familie daaromheen in Damascus. Lieve probeert te begrijpen waarom Hala destijds niet koos voor de vrijheid, door in Frankrijk te gaan leven, maar haar leven zo laat bepalen door familiestructuren. Hala op haar beurt laat Lieve zien dat zij gewoonweg niet anders kan. Ondertussen reist Lieve in haar eentje naar Aleppo en zo komen we ook meer te weten over de verhoudingen tussen bevolkingsgroepen in deze stad en hoe de sociale structuur hier zich verhoudt tot die in Damascus. Het is intens zonde dat er de afgelopen jaren zoveel verwoest is van het drukke leven waar je in dit boek uit 1993 nog over leest. Maar het is intens vreugdevol dat Syriërs deze maanden eindelijk hun familie terug kunnen zien in hun land, waar ze langer dan 10 jaar niet in konden terugkeren. Het geeft hoop, dat dingen in de wereld nog weer ten goede kunnen keren. Juist in deze vreemde tijden.

[Ludo · Rating 4 out of 5]

Met een rondreis doorheen Syrië en Jordanië in het vooruitzicht, leek dit boek mij een leuke "opwarmer".

Lieve Joris vertelt meeslepend over het leven van haar vriendin Hala, een jonge, goed opgeleide Syrische vrouw. (zomer '90)
Hala's man Ahmed zit om politieke redenen in de gevangenis.

"Zij beschrijft de relaties met haar dochter, de (uitgebreide) familie, de verhouding tussen mannen en vrouwen binnen en buiten de familie, het sociale leven, de zware politieke repressie en de effecten die dat heeft op de maatschappij en haar leven. De drukkende invloed van de islam, die het verleden ophemelt en niet naar de toekomst wil of kan kijken, de schizofrene positie van de intellectuelen, de ambivalente houding ten opzichte van het Westen, de angst voor de toekomst na president Assad, voor de moslimbroeders: dat alles is verweven in de visie van Hala op het leven in Syrië; een leven waar je doorheen moet, waaraan je weinig of niets kunt veranderen. Een boek dat inzicht geeft in het leven van de hoofdpersoon en boordevol goed verwerkte informatie over het Midden-Oosten zit" (bron: Biblion)

Als eerste kennismaking met het werk van Lieve Joris, met Syrië en het dagelijks leven aldaar kan het wel tellen!

[Dawn Weaver · Rating 4 out of 5]

Though it's been years since I read this one (It was first published in 1993) I have never forgotten the glimpse of life in Syria that it gave me. Fascinating account by a journalist who spent time getting acquainted with a family there. I would love to read others of this type that take you into a world you know nothing of and introduce you to real people!

[Ahmad · Rating 3 out of 5]

This book was bland. There were however a few good parts and I would consider it useful as an insight into modern Arab society.

[Alex Klaushofer · Rating 4 out of 5]

A rare, womanly glimpse into domestic life in Damascus. One of the few non-academic books I was able to find before I went to Syria for my own book in 2004.

[Nerissa · Rating 3 out of 5]

I enjoyed this s book. Great insight into life in Syria. The family struggles and political tensions have always been there. I wonder how this would read in 2015.

[Hanneke Römelingh · Rating 4 out of 5]

“De poorten van Damascus” van Lieve Joris

Uit de Kringloop. (Gelezen 2-2-‘18 - 20-2-‘18)

Gedateerd dacht ik toen ik begon. De eerste druk is van 1993. Lieve beschrijft haar bezoek aan Damascus enige tijd ervoor. Hala, haar Syrische vriendin had ze een jaar of wat eerder in Bagdad ontmoet. Ze hadden toe een enorme klik. Ze communiceren in het Frans. De dames konden ook nu weer goed met elkaar overweg. Ik denk dat Lieve wel een half jaar bij haar bleef. Het was inmiddels winter geworden en behoorlijk koud. Winterkleren had ze amper.

Door het lezen van dit boek ervoer ik wat Lieve meemaakte. Ze beschreef hoe ze haar vriendin daar aantrof en hoe die zich anders ontwikkeld had dan indertijd gedacht. Lieve heeft het er moeilijk mee om haar vriendin in die situatie te zien en hoe ze zich ook anders gedraagt dan Lieve zou hebben gewild. Eerst een niet snappen hoe en waarom het zo ging als dat het ging. Later treedt enige aanvaarding op m.b.t. het leven van Hala.

Voor mij zeer de moeite van het lezen waard. Gedateerd ja, maar om het heden te begrijpen zinnig te lezen, hoe of het er al “rommelt”. De onderlinge gevechten tussen de verschillende partijen daar hebben nog niet aangevangen. Die beginnen pas in 2011, als ook de “Arabische Lente” Syrië bereikt heeft. Assad is al wel aan de macht. Er is veel ondergronds gemopper, waar streng op wordt gecontroleerd. Veel mannen van andere partijen zitten al tijden in de gevangenis. Hala’s man ook. Kortom een mooie schets van een tijdsbeeld uit een land, waar tot op heden nu veel om te doen is.
Op de laatste bladzijde schrijft zij:

“Als dit een roman was, dan zou er met de hoofdpersonen die met allerlei draadjes verbonden zijn aan de handeling, op dit moment iets dramatisch gebeuren. Ze zouden sterven, of iets in hun leven zou ingrijpend veranderen. Maar hier gaat alles gewoon verder”.

Dus niet.

Een waardevol boek. Mag in mijn boekenkast blijven.

HJR (20-2-‘18)

Tweet
Ben een eind in “De poorten van Damascus” van Lieve Joris. Leuk hoor, en interessant. Het moest toen nog allemaal beginnen. Die ellende in Syrië. Ik wist niks van het land. Nu iets meer.
(15-2-‘18)

[Geoffrey van Zonneveld · Rating 4 out of 5]

Damascus, begin jaren '90. Lieve Joris logeert een paar maanden bij haar vriendin Hala, wiens man al 11 jaar als politiek gevangene zit opgesloten. Via Lieve krijg je een beeld van het leven van Hala, van de dagelijkse gang van zaken. De angst voor de mukhabarat, de eeuwige gang naar de moeder van Hala; van alles komt langs.
Een sterk boek, gebaseerd op de ervaringen die Joris heeft opgedaan in haar tijd bij Hala.

[Eefje · Rating 4 out of 5]

Lieve Joris schrijft zo eerlijk en toegankelijk, zo ongekunsteld dat het haast intiem wordt. Alsof ik schrijfsels uit mijn eigen dagboek lees, alsof dit mijn overwegingen, mijmeringen, herinneringen zijn. Knap!
Syrië aan het begin van de jaren negentig. Zo moeilijk was het leven er dus toen al. Ik huiver bij de gedachte wat de personages van dit boek inmiddels hebben moeten doorstaan...

[Aaron Maes · Rating 4 out of 5]

Eindelijk eens iets gelezen van Lieve Joris. Iedereen die denkt dat reisliteratuur van vroeger overbodig is geworden, slaat de bal grondig mis. Perfect actuele inzichten in de leefwereld van de Arabische vrouw en interessante inkijk in de werking van de dictatuur onder vader Assad. De beschrijvingen van de ondertussen volledig naar de tyfus gebombardeerde soek van Aleppo zijn anno 2020 uiteraard wel wrang, waar dat soort lectuur anders doet dromen van een verre reis.

[Victoria Mayer · Rating 4 out of 5]

Fascinating

[Bea · Rating 3 out of 5]

3,5 ***

[Greet · Rating 4 out of 5]

Dit is een prachtboek,waarom? Zovele redenen.

In 2009 bezochten we Syrië,Damascus, Aleppo, Palmyra, Hama, ik vond het prachtig  De culturen, het samenleven van verschillende religies, het eten.  Het was wonderlijk om in de soek van Aleppo te praten met een man die in Antwerpen was geweest en een sticker met de A gebruikte voor Aleppo. Hoe vrij hij was om er voor uit te komen dat hij Gay was, de grappen die men maakte, de gezelligheid.  Het was een openbaring (woordspeling 😉) om in de grotten van Maaloula een Mariabeeld te vinden en de vrouwen in minirok over straat te zien lopen.  Het was heerlijk om in Damascus rond te lopen en zowel ongesluierde vrouwen in modieuze kleding te zien flaneren en vrouwen in boerka, gewoon naast elkaar,het kon gewoon.
Hebben we het echte leven geproefd, weten we hoe de mensen daar leefden ? Neen, we hadden een goede gids, die ons rondleidde, maar het echte leven hebben we niet gezien, alleen wat er op straat te zien was. Toen de oorlog uitbrak, heb ik dikwijls aangehaald dat men misschien niet zo hard moest uitkijken naar de val van de regering. Had men dan liever een fundamentalistische staat?  Een staat waar geen plaats meer zou zijn voor de minderheden, zo'n 30% van de bevolking? Het is nooit wit / zwart.  De regering was ook niet zonder zonden en velen leefden ook aan de rand van de maatschappij, dus er moest iets gebeuren. Maar het Westen is ook niet zonder zonden, wie steunen we en waarom?

Dus waarom vind ik dit een prachtboek?  Lieve Joris laat verschillende meningen aan het woord, haar vriendin die gevangen zit in politieke problemen en niet onder de familiedruk weg kan, een Christelijke pater die het regime in het land nog zo kwaad niet vindt, een Syrische intellectueel die de fatwa van Khomeini tegen Salman Rushdie heeft veroordeeld.  Allen hebben ze een andere kijk op het land, het leven en het regime. 
Dit maakt het een mooi boek, niets is wit / zwart.

[Kathleen McRae · Rating 4 out of 5]

This lonely planet journey is the story of the author's friendship with a Syrian woman and her observations while living in Syria It is a story of women living capricious lives via their husbands who might be in prison as this is Syria before the Assad regime went ballistic. It is a society where there is no normal because half the adult population [females ] are enslaved and have no voice

[Yvonne · Rating 3 out of 5]

I love the way Lieve Joris analyses people's characters, merciless but honest. Very interesting to read about life in Syria in the 90s. Essential read to understand the current civil war from a more historical point of view.

[Moonstar83 · Rating 5 out of 5]

A very lively written travel memoir of modern life in Syria with alot of insights into the womyns lives there as well.

[Ann · Rating 3 out of 5]

Belgian author visits Syrian friend of same age in Damascus. Contrast in lives. Syrian politics in 1996 (still Hafez al-Assad) who, having backed the US in Iraq war is angling for Western support.

[Pam Ela · Rating 4 out of 5]

Very interesting account of living in Syria

[Marjanneke · Rating 3 out of 5]

Mooi portret van het leven in Damascus in de jaren 90. Het deed me vooral afvragen hoe het er momenteel is, maar helaas heeft Lieve Joris geen vervolg geschreven op dit boek.

[Theresa · Rating 4 out of 5]

Acclaimed journalist and travel writer Lieve Joris takes us behind the gates of a Damascus family and community in the second half of 1991, and in the process, the innate tribalism of the Middle East is brought home. But so is what is the same for women and families everywhere.

Taking advantage of an easing of limitations as Syria's President Assad Père (as distinguished from his son who currently is president) curries favor with the west, Hala, a Sunni Muslim whose husband has been a political prisoner for 11 years, invites Joris, an old friend from her youth, for an extended visit. The Gulf War is just ended, The Madrid Peace Talks are underway, and Joris has not seen her friend, or been able to visit Damascus, for over 12 years. What Joris discovers, and thus gifts to the reader, is an amazingly intimate view - nay an experience - of a household of Syrian women.

Hala, a sociologist, is the family breadwinner and works in the sociology department of the university. She has worked hard and acquired a house with several rooms, a bathroom, a telephone, and a washing machine, in a neighborhood where the streets have no names and the houses no numbers, and all is behind a wall with a gate. Here she makes a home for her tomboy daughter Asma, now 11, whose entire knowledge of her father is based on regular visits to him in prison. From this house Hala copes with the demands of both her extended family and her husband Ahmed's. It is a world of women....as the men of the family have died, been imprisoned for political reasons, or have jobs in the Gulf - Qatar. And yet, even though it seems so much a world of women, the dictates of men still seem to control all. Hala long ago fell out of love with Ahmed, yet she fears divorcing him because his family would take her daughter Asma to raise. Her brother Selim returns from Qatar for a visit and to find a wife, yet he feels free to criticize and impose the more restrictive conservative Muslim beliefs observed in the Gulf Arabs on the women of his family whom he has not seen in years and will be leaving again soon.

Gradually we observe, as Joris does, Hala's endless suspicion of all but those closest to her, the belief that all are spying and reporting back to mukhabarat who spy for the government, her refusal to tolerate those belonging to different belief systems. And it really does seem that everyone is spying on everyone. You also come to recognize the fear that underlies so much of Hala's reactions. And most interesting, we see how Joris herself becomes enmeshed in the web of suspicion and fear, not feeling comfortable walking alone down the street or venturing out to explore Damascus. How accepting of the rituals and rythms of the household. And the reader also gets pulled in.

The book is structured in chapters, with each chapter covering a specific part of this extended visit: initial arrival and introduction to the family, a road trip to other cities north of Damascus, an engagement and a wedding, Joris' desert hike with other Christians to the Omayyad Palace outside Tadmor, the 1991 election, the rumors of prisoner release, and even a trip to Aleppo, which at first seems more European and open to Joris, but ultimately isn't. Joris' writing is that of an observer, a true journalist, whose own feelings and opinions rarely leak through ... until the final chapter. And then, just as the long visit reaches its end, when Joris is less a guest than a true member of Hala's family, her views burst out in tense discussions, and you realize along with Joris that Hala has grown into a different woman than the direction she was headed when they met at a conference in Baghdad 12 years earlier.

In the end, through this intimate world of Syrian women, you glean a pretty accurate view of Syrian politics and society at the end of the 20th century. That has of course all been lost by the recent Syrian war. I can't help but wish I knew if Hala and her daughter survived.

[Mais · Rating 4 out of 5]

Alhoewel het een hele tijd geleden is dat Lieve dit heeft meegemaakt en geschreven, vind ik het nog steeds een zeer relevant boek. Afgelopen jaren vreesde men het regime van Bahsar al-Assad en tot mijn verbazing had Hala dezelfde angsten bij zijn vader. Dat geldt voor wichtige zaken zoals de mukhabarat, maar ook over afbeeldingen van Assad die verplicht op schriften en schoolboeken geplakt moesten worden. Ik dacht dat men meer te zeggen had tijdens het regime van Hafez, maar helaas, zo zegt Hala "Maar wij moeten altijd alles fluitsteren. Niemand vraag wat wij denken, ze zullen een vrede sluiten waar wij niets mee te maken hebben". Tijdens het lezen van de passages waar Lieve haar gedachte op wat ze ziet loslaat kwam er elke keer poeta doctus in me op, ik ben verbaasd van de hoeveelheid kennis die Lieve heeft over het Midden-Oosten. Er moet ook kritiek geleverd worden, want hoe geweldig dit boek ook is vielen een paar dingen me op waar ik het niet mee eens ben. Zo schrijft Lieve: "Tijdens Shirins verlovingsfeest moerde Farids zwager rond alsof hij in het huis van de vijand was beland. Maar is het omgekeerd niet net zo?" Wanneer Shirins zwager rondkijkt alsof hij in het huis van de vijand is beland, kan hij na afloop een rapport schrijven (aangezien hij lid is van de geheime dienst) waarmee hij de hele familie in de gevangenis kan zetten. Wanneer het andersom gebeurd is het eerder uit angst, misschien nieuwsgierigheid, maar meer dan rondkijken kan Shirins familie niet. Verder beschuldigde Lieve Joris Hala van te veel mensen verdenken door te zeggen dat ze voor de mukhabarat werken. Helaas, kloppen die 'vooroordelen' van Hala eigenlijk altijd, omdat ze op iets gebaseerd zijn die Lieve niet ziet. Zo noemde lieve een man bij een uitkijk punt aan het strand een aardige man, waarop Hala zei dat hij lid is van de mukhabarat. Voor een buitenlander is het een vooroordeel, maar de inheemse bevolking weet dat je daar niet kan staan als je geen connecties hebt. Al met al een zeer geslaagd boek dat me motiveert om meer van Lieve Joris te lezen, want ze is geen poeta doctus maar een scriptrix docta.

[Sara Laor · Rating 3 out of 5]

excellent biographical view of Syria in the early '90s. You can see the disfunction, tribal allegiances and mass brainwashing. The most bone chilling statement (spoiler alert) was the child saying she loves Assad, and when her mother asks why, she says 'because he put my father in prison.' Don't underestimate the state's efforts to separate children from their parents (I'm talking to you, Americans).

[Marc Tiefenthal · Rating 4 out of 5]

Reisverhalen? Zelf reis ik ook nogal wat, ik kijk dan ook niet meteen uit naar reisverhalen. Met dit boek echter gaan heel wat poorten open op een manier die niet zozeer de nieuwsgierigheid bevredigt als wel een hoogstaande vorm van schrijvelarij aan de man of vrouw brengt.
Nee, dus, ik hoef niet naar Syrië te reizen. De oorlog is er inmiddels uitgebroken.

[Fabiënne · Rating 3 out of 5]

“De Poorten van Damascus” van Lieve Joris is een boeiend boek over Syrië. Het beschrijft de mensen heel levendig en je krijgt echt een gevoel bij wat ze denken en meemaken. Het gaat over politiek, familie en identiteit, en laat goed zien hoe mensen omgaan met lastige situaties. Zeker een aanrader als je meer wilt weten over het Midden-Oosten.

[Marja Alaerts · Rating 4 out of 5]

Een mooie mix van het levensverhaal van een vrouw en de maatschappelijke context (het autoritaire Syrie van het einde van de vorige eeuw)..., Feministisch, goed geschreven,.... en nog steeds actueel vrees ik...

[Frederik Dhlu · Rating 4 out of 5]

Mooi geschreven en een hele ferme inkijk op een cultuur die we enkel door media(sensatie) kennen.

[Malin1 · Rating 4 out of 5]

Alsof je even op reis bent in Damascus.

[Marleen Fey · Rating 2 out of 5]

cultuurshock