Mästarprovet

by Anna Enquist

'De goudvissen hebben hun jongen opgevreten.' Met die inmiddels klassiek geworden beginzin opent Het meesterstuk, de gepassioneerde en ontroerende kunstenaars-, familie- en relatieroman van Anna Enquist.
Het verhaal is geënt op het dramatische schema van de opera Don Giovanni van Mozart, maar stofkeuze en enscenering zijn volstrekt eigentijds. De Don Juan-rol in dit boek is voorbestemd voor de ambitieuze kunstschilder Johan Steenkamer. Onder een voortdurend wisselende belichting schetst Enquist de levensgang van deze niets en niemand ontziende charmeur. Andere hoofdpersonen zijn Johans kwetsbare en toch uiterst weerbare (ex-)vrouw Ellen, zijn demonische moeder Alma en zijn getraumatiseerde broer en rivaal Oscar. Een speciale rol is weggelegd voor Ellens hartsvriendin Lisa, een psychiater, die het explosieve familiedrama zowel betrokken als met een zekere distantie op de voet volgt.
Aan het slot van deze roman vol verrassende wendingen en tragische, soms ook tragikomische climaxen, presenteert Johan tijdens de feestelijke opening van een groots opgezette tentoonstelling zijn meesterstuk. Het is niet minder dan een briljante artistieke overwinning op de weerbarstige levensmaterie, maar het is ook een nederlaag. En hij sleurt anderen in zijn val mee.

Genres: Fiction, Dutch Literature, Roman, Literature, Contemporary, Ebooks, Novels

320 pages, Hardcover

First published January 1, 1994

About the author

Anna Enquist is a pseudonym of the Dutch author and poet Christa Widlund-Broer.

Anna Enquist studied piano at the academy of music in The Hague and psychology at Leiden University. She is the author of the novels The Masterpiece; The Secret, winner of the 1997 Dutch Book of the Year awarded by the public; The Ice Carriers; Counterpoint; Quartet; and the international bestseller The Homecoming, which received the Prix du Livre Corderie Royale-Hermione for its French translation. Anna is also the author of A Leap, a collection of dramatic monologues, as well as numerous poetry collections, including Soldiers’ Songs, for which she was awarded the C. Buddingh’ Prize; A New Goodbye; and Hunting Scenes, winner of the Lucy B. and C.W. van der Hoogt Prize.

Reviews

[Clemens Schoonderwoert · Rating 4 out of 5]

This Dutch book is the 1st novel by this author after having written some poetry books, with storytelling that is of a very good quality and with characters that are human, lifelike and believable, but as you'll notice at the end of my review, this book is not only for the Dutch but also for a worldwide audience.

It's a tragic novel about the art-painter, Johan Steenkamer, who although being a well-known painter is very unhappy, whether it's about his family or work, and this is still hurting the more due to the fact that his father, Charles, left home when he was very young, and now still being with his mother, Alma, his brother, Oscar, and his ex-wife, Ellen, he's seeking the confrontation with every one of them, and all this due to the fact that he misses a father figure in his lifetime, and most of all his father's approval about his achievements as a painter, especially about his famous painting that's called "Het meesterstuk".

What is to follow is an intriguing story of a broken family, where emotions of love and hate run high, and where several family members can't cope with their lives, and this will be in a wonderful fashion illustrated at the end of the book by the author.

Really recommended for everyone familiar with the Dutch language but let me tell you that this book is also available in English and called "The Masterpiece" and several other languages, and so if you can get yourself a copy then read this lovely book and enjoy it for in my honest opinion it certainly is: "A Very Worthy Read"!

[Marco · Rating 3 out of 5]

Het boek heeft een prachtige opbouw met een omlijstend begin en een hoogtepunt in de beschrijving van het rouwproces na het verlies van een dochter. Raak. Precies raak. Vliegt je aan. Daarna eindigt het boek in chaos. Er zijn vele thema’s en gekoppeld aan de perspectief wisselingen wordt het allemaal te overdadig. Wat wil de schrijfster vertellen? Het leven is natuurlijk ook niet eenduidig, ook niet in relatie tot anderen en zo beschouwd is dat dan weer mooi beschreven.

[Hanna · Rating 4 out of 5]

Lichtelijk zuur dat ik dit boek niet vier dagen geleden uit had, maar details. Nu ik erover nadenk, was het laatste boek dat ik van Anna Enquist heb gelezen ook het laatste boek dat ze uitbracht, en dit is haar eerste roman, dus nu kan ik een heel verhaal schrijven over hoe haar schrijfstijl is ontwikkeld enzo, maar ugh ik heb honger en ik ben lui. Het was wel wat poëtischer dan ik gewend ben van haar? Het was mooi in elkaar gezet en had een duidelijke opbouw met mooie flashbacks die verbonden waren met elkaar, en uiteraard verwijzingen naar klassieke muziek die iets zeiden over de sfeer van de scène. Oh en heel veel verwijzingen naar vissen??? Enfin, tijd om te eten.

[Klara Van Vlaenderen · Rating 4 out of 5]

Veel vissen.

Was het zeker waard om een 2e keer te lezen, veel theatrale symboliek!! #bachelorproef

[Jan · Rating 2 out of 5]

Na 35 jaar heb deze eerste roman van Enquist herlezen. In mijn herinnering vond ik het een erg goed boek maar het viel me echt tegen. Er wordt te veel en te gedetailleerd uitgelegd maar ik vond vooral de karakters, losjes geïnspireerd op de schitterende opera Don Giovanni van Mozart, niet zo interessant.

[Ekmef · Rating 2 out of 5]

Ik begrijp niet waarom dit boek in de recensies zo wordt afgemaakt. Het Meesterstuk bevat alle elementen die je in de Nederlandse literatuur hoort aan te treffen - mensen die vreemd gaan, mensen die in de war zijn met hun eigen seksualiteit, verbijsterende leitmotiven waarvan aan het einde de betekenis niet helemaal duidelijk is (of zo voor de hand ligt dat het weer cliche is). In die zin is dit boek niet anders dan 'Tirza' maar dan in elk geval heel wat beter te behapstukken. Ja, soms krijg je kippenvel van gruwel, maar niet de hele tijd en uiteindelijk wordt het nog spannend ook. De 'sterfscene' in het midden van het boek is heel mooi uitgewerkt en weet zelfs te raken - doet Enquist het toch beter dan Grunberg!

[Elisabeth Müller · Rating 4 out of 5]

Was ist das mit den Autoren aus den nördlichen Klimaregionen, dass sie sich auf so präzise und gleichzeitig erschütternde Weise in die Seele der handelnden Personen einnisten und uns von dort in den Bann ihrer tiefsten Gefühle ziehen. Familie, Prägung und unausweichliche Konditionierung werden so vor uns ausgebreitetet, dass wir einfach bis zum Schluss lesen müssen. Übersetzung meisterhaft. Empfehlung!

[Weadee · Rating 4 out of 5]

This book left me feeling very conflicted and hurt my heart but I really liked it. Of course Enquist is a psychoanalyst. This whole book is essentially a character exploration and she does that extremely well. Doesn't mean I liked Johan- in fact I pretty much hated him, but at least the other characters made up for it. Also, the way she explores the bond between his twin sons is the most accurate I've ever seen.

The ending did confuse me although I'm not sure if that's just because of the translation or simply my stupidity. Appropriate ending either way and I'm excited to read more of her stuff :)

[Isabelle · Rating 1 out of 5]

----- Boekenclub boek #10 -----
Ik heb dit boek zo compleet met tegenzin uitgelezen. Ik heb echt met momenten overwogen het weg te leggen en het niet meer op te pakken, maar dat kon ik toch ook niet maken.

Ik vond dit zoveel losse flarden. Zoveel gare stukken. En zo gaar hoe vaak het motief van de vissen terugkwam. Echt dit was het zo niet voor me. Ik ben heel benieuwd wat mijn clubbie ervan vindt morgen. Wat ik wel tof vond is dat het niet leek op een boek uit 1999, met uitzondering van het n-woord wat nog doodnormaal gebruikt werd.

[Jiayi Zeng · Rating 4 out of 5]

Goed begin van het jaar. Een echt Nederlands boek met bekende thema’s. Het is een meeslepend verhaal met een onverwachte wending op het einde waar alles op z’n plek viel. Sommige stukken waren wel te langdradig. Ik kende Anna Enquist alleen van de dichtverzen in de OBA, je merkt ook wel aan haar schrijfstijl dat ze een dichter is. Daarnaast is het verfrissend om een vrouwelijke schrijver te lezen.

[sofie · Rating 3 out of 5]

tja, t was soms wel interesting, maar ook wel saai en niet heel leuk. daarnaast kon ik sommige personages (kuch johan) echt totaal niet uitstaan. overall was t wel oké maar ik zou t niet aanraden.

[Mimi]

Dnf

[Jolly · Rating 5 out of 5]

Prachtig, heel goed. Ik hou hiervan!

[Konny]

Door dit boek ben ik meer gaan lezen van Anna Enquist!!

[Fons Hendriks · Rating 2 out of 5]

In het eerste deel maken we uitgebreid kennis met de arrogante kunstschilder Johan Steenkamer en een aantal personages om hem heen: zijn moeder Alma, zijn broer Oscar, zijn ex-vrouw Ellen en Ellens vriendin Lisa. De verhaallijn is uiterst mager. Binnenkort zal er een grote overzichtsexpositie plaatsvinden van Johans werk. Hij besluit een uitnodiging te sturen naar zijn vader, met wie hij al heel lang geen contact meer heeft gehad. Tijdens Johans jeugd heeft zijn vader het gezin namelijk verlaten.

Na het trage eerste deel lijkt het de hoogste tijd te zijn om het daadwerkelijke verhaal eindelijk eens van start te laten gaan. Helaas gebeurt juist het tegendeel. In het tweede gedeelte van het boek neemt de auteur namelijk een forse duik in het verleden. Als Johan en Ellen nog getrouwd zijn, dan overlijdt hun dochtertje aan een ernstige hartkwaal. Terwijl Ellen volledig instort en vrijwel nergens meer toe komt, gaat Johan juist keihard aan het werk en zoekt hij zijn heil bij andere vrouwen. Een scheiding is dan ook onvermijdelijk.

In het derde deel staat de opening van de tentoonstelling centraal. Deze bijeenkomst levert vergezochte verwikkelingen op. Ik vind het werkelijk een potsierlijke vertoning.

Pijnlijk genoeg komen sommige romanfiguren ook nog eens over als karikaturen. Dat geldt met name voor Johans excentrieke broer Oscar, die zich miskend voelt en kennelijk van jongs af aan werd achtergesteld. Alma, de moeder, lijkt er voortdurend een vilein genoegen in te scheppen haar beide zonen tegen elkaar uit te spelen. Zij verlangt ernaar haar voormalige echtgenoot Charles terug te zien en ze is er ook van overtuigd dat hij zal ingaan op de uitnodiging om de opening van de tentoonstelling bij te wonen. Dit komt onder meer doordat Johan haar een taart heeft laten bezorgen alsof die van Charles afkomstig was. Een dergelijke flauwe grap legt daarmee veel te veel gewicht in de schaal.

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

Dit is een gelaagde en gecompliceerde roman. Na een keer lezen heb ik nog niet het gevoel hem geheel te bevatten. Wel merkte ik dat het boek me verschillende keren meesleepte maar dat ik het ook hier en daar chaotisch vond, misschien door de schrijfster bewust gewilde chaos, misschien schort er ook iets aan mijn ordenend vermogen. Het verhaal speelt in Amsterdam met de kunstenaar Johan Steenkamer en zijn oudere broer Oscar. Het meesterwerk van Johan blijkt uiteindelijk plagiaat, een kopie van het werk van zijn vader . Hij wordt ontmaskerd door zijn oudere broer, juist tijdens de feestelijke onthulling in het Amsterdamse museum. De climax van het familiedrama dat zich in het boek voltrekt als in een dramatische opera. Johan is gescheiden van Ellen. Ze hebben een dochter verloren. Hij laat haar in het rouwproces in de steek. Enige jaren na het verschijnen van dit boek overleed de dochter van de schrijfster aan een auto-ongeluk. Het them van het dode kind komt hard bij je binnen als je het verhaal leest.
Het is vooral ook een verhaal over onttakeling en desillusie, van een familie die uit elkaar valt en ook van de pogingen om toch weer tot elkaar te komen. De schrijfster trekt veel registers open. Ik heb de indruk dat de compositie iets strakker zou kunnen zijn, om het verhaal wat bevattelijker te maken. Er zit ook wel veel liefde in het verhaal, als tegenwicht tegen de onmacht. Het kunstwereldje wordt met humor en ironie beschreven. Het snobisme van de nieuwe kleren van de keizer in de biotoop rond het Museumplein.

[Alex-Mot-à-Mots · Rating 4 out of 5]

Le peintre Johan Steenkamer prépare une grande exposition qui devrait lui apporter la consécration. Pour fêter l’événement, sa mère se propose d’organiser à l’issue du vernissage un grand dîner familial.

Mais Johan annonce à tout le monde qu’il a invité son père, qui a abandonné sa famille. Ce qui fait ressurgir les douleurs familiales.

La seconde partie du roman nous raconte la vie de famille de Johan, son mariage, ses trois enfants, et le décès de sa petite fille, du point de vue de sa femme.

J’ai aimé cette partie : la douleur d’une mère qui perd son enfant et perd pieds quelques temps. Son mari qui ne lui est d’aucun secours et qui ne comprend pas cette douleur.

Johan apparait comme un peintre dont seul compte son œuvre. Aucune critique n’est admise.

Un roman qui tourne autour de la figure du père disparu, celui dont les deux fils, et la femme cherche encore l’approbation, le regard.

Un roman un peu bavard (quelle importance de voir telle personnage faire des confitures), mais qui parle admirablement de la figure du père absent.

L’image que je retiendrai :

Celle du tableau sensé être le Chef-d’oeuvre de Johan.

https://alexmotamots.fr/le-chef-doeuv...

[Reader · Rating 3 out of 5]

Vlot geschreven boek. Hoofdstuk over het verlies van de dochter aangrijpend en prachtig geschreven. Ik had moeite met de beschrijving van en het tegenstrijdige, ongeloofwaardige gedrag van sommige personages, bijvoorbeeld Oscar, Lidia en Ellen. Inconsequentie ten opzichte van Johan. Maar ook het gedrag van Alma en haar “ verlangen” naar haar ex lijkt niet bij haar karakter en personage te horen. Eigenschappen en gedrag van mensen zijn soms te veel en soms te weinig uitgewerkt, dan worden er dingen met de haren bij gesleept. Dat maakt het verhaal too much. Het is wel een mooie beschrijving van een complexe familie, met de verschillende psychiatrische stoornissen die daar in zitten, maar er kloppen naar mijn mening te veel dingen niet.
De plaats van de vissen in het hele verhaal vind ik overdreven, en ook de relatie / overeenkomst die er blijkbaar is met Don Giovanni ontgaat me volledig. Omdat er een vrouwenversierder in zit (Don Juan/ Johan)? Daar zijn honderden boeken over geschreven. De nadruk die daar in allerlei teksten (zo ook de flaptekst) op wordt gelegd snap ik niet en doet wat mij betreft af aan de geloofwaardigheid van het boek.

[Ella · Rating 4 out of 5]

Na 20 jaar herlezen. Dit hele boek is een meesterstuk. Moeder Alma heeft haar twee zonen hun hele leven gemanipuleerd zodat ze als volwassenen een gruwelijke hekel aan elkaar hebben. Oscar, de oudste, is nooit getrouwd, een vreselijk zenuwachtig type, probeert altijd voor zijn moeder te zorgen en is bevriend met de vrouw van Johan (de jongste zoon) Ellen.
Johan is schilder en is voortdurend met zichzelf en zijn werk bezig. Alles ook zijn gezin moet wijken voor zijn werk en voor zijn belang. Samen hebben ze 3 kinderen, de oudsten zijn een tweeling. Na de dood van Saar verlaat Ellen Johan die haar toch al tijden bedriegt. Haar vriendin Lisa ondersteunt haar. Zij wandelen samen en kunnen hun zorgen bij elkaar kwijt. De man van Alma, ook een schilder heeft zijn gezin verlaten na geschillen met zijn vrouw die niet meer te helen waren.
Al de ruzies en frustraties komen tot een climax als Johan een tentoonstelling krijgt van zijn werken in een belangrijk museum van de stad. Enquist rafelt de personen kunstig uit elkaar.

[שירה אטר · Rating 4 out of 5]

אני קצת מאבדת את האבחנות - מדוע אהבתי ספר כזה או אחר. הכתיבה, כן. תובנות, כן. לחלק מהדמויות היה סיפור מעניין, כמה אמירות יפות. לא הבנתי ככ את הקשרים בינהם. את ההכרחיות של לורנס ומירה? מרגיש שאולי אני צריכה לקרוא ביקורות רציניות יותר כדי להניח את האצבע.
-
טוב סיימתי. לא קראתי ביקורות אולי כדאי.
-
ההעמקה הפסיכולוגית והרגשית בדמויות הייתה עשויה מצוין. אהבתי את האימפקט האמוצינאלי של הספר עליי, סחף אותי אבל לא באופן הרגיל. הוא פשוט חדר ככ עמוק פנימה. לא לחיים שלי. לחיים שלהם. בצורה מספיק ראויה כדי שיכתב על זה ספר. ובעולם הספרות של היום אני מניחה שאף אחד מאיתנו לא יתפלא כמה זה נדיר.

על הכתיבה אפשר לומר שבמידה מסוימת היא מבריקה. ציורית, מעוררת חמלה כשצריך, בעיקר נותנת מרחב לחוות בעצמנו. לא התיישבה לי עד הסוף דווקא העלילה, למרות שההתייחסות והתעסקות בנושאים מורכבים גם נעשתה באופן מוצלח בעיני, בחלק יותר מאחרים. בעיקר בההתמודדות עם אובדן. גם באופן בו בני אדם תופסים זה את זה. את עצמם. הקשרים המשפחתיים המורכבים. למרות שאני מודה ששם קצת נאבדתי.

בכל זאת בעניין העלילה, אהבתי משהו בזה שלא הכל סגור או מובן עד הסוף. בעיני דווקא בזה טמונה הרבה מהאנושיות. הגורמים שמובילים אותנו להתנהג מסוימת לא מסודרים יפה יפה ברשימה. אנחנו סה״כ של אינסוף השתלשלויות, התניות, צרכים.
בקיצור יפה. אבל ארבעה כוכבים.

[Christine Bonheure · Rating 5 out of 5]

Van dit boek was ik dertig jaar geleden ferm onder de indruk. Ik heb het herlezen om te kijken of de tand des tijds er niet op had ingebeukt. Maar neen hoor, deze roman is nog steeds ontzettend goed. Nu ik zelf moeder ben en het begin van een besef heb van wat het moet zijn een kind te verliezen, hakt het verhaal van het verlies van de dochter er nog dieper op in. De pagina’s over haar dood en het verwerkingsproces van moeder en vader zijn zo beklemmend goed geschreven, ook al omdat die reacties haaks op elkaar staan. Ook de na-ijverige relatie tussen de broers onderling, tussen de broers en hun moeder, én de uiteindelijke wraakscène zijn heel empathisch uitgewerkt. Je merkt het aan alle kleine lettertjes dat Anna Enquist een vrouw is. Binnenkort herlees ik Het geheim, nog al zo’n klepper van haar hand.

[Nathalie · Rating 4 out of 5]

Een heel mooi maar complex boek over een Don Giovanni, kunstenaar Johan Steenkamer, die geen oog heeft voor zijn familie en de mensen rondom hem. Gebaseerd op de opera van Don Giovanni, en muziek zowel als kunst spelen een grote rol in dit boek. Er zit enorm veel in zoals de zoektocht naar een verdwenen vader, het Oedipuscomplex, het rouwproces dat enorm goed is beschreven, het psycho-analytische dat de auteur uit haar beroepsleven kent, personages waarvan we vooral hun monologue intérieur volgen maar van zo dichtbij dat je bijna denkt dat er veel dialogen in het boek zitten wat in feite niet het geval is. Stilistisch heel knap geschreven, maar een ingehouden taalgebruik. Vanwege de somberte van het boek en het pure leesplezier, ‘maar’ 4 mooie sterren gegeven.

[Lennart · Rating 3 out of 5]

De ontknoping van dit boek is mooi, enigszins ontroerend en zeker verrassend, maar de toeloop er naartoe stond me op verschillende momenten een beetje tegen. Op verschillende momenten worden de karakters opnieuw omschreven, wat voor mij aanvoelt als overdadig - ik zou ook liever zelf een beeld vormen van iedereen dan dat mij op deze manier duidelijk wordt gemaakt hoe iedereen in elkaar steekt. De karakters blijven ook braaf aan deze beschrijvingen voldoen, tot aan het einde misschien, waardoor reacties vaak aardig voorspelbaar blijven. Desalniettemin zit het verhaal goed in elkaar, loopt alles naar een climax toe die er mag zijn.

[Juliana · Rating 2 out of 5]

Viel Fisch und Freud, schwache Frauen, egoistische Männer und eine Komposition wie aus dem Lehrbuch, mit der Schlüsselszene, am Schluss, so spät, dass man sie vor lauter Andeutungen eigentlich gar nicht mehr braucht. Obwohl die Gefühlswelt der Figuren sehr feinfühlig beschrieben wird, bleiben sie doch blass. Aber einige Passagen sind in einem sehr schönen Stil gehalten. Trotzdem wird das Buch keinen permanenten Platz in meinem Bücherregal bekommen, auch wenn nur die Fisch-Metaphorik sehr gefallen hat.

[Wouter Zwemmer · Rating 3 out of 5]

Herschreven libretto van Don Giovanni van Mozart. Leuk idee. Daarin basale psychologie verwekt middels personage Lisa, psychiater. Komt er op neer dat iedereen op schoot en uiteindelijk de troon van de vader wil, en hunkert naar moederliefde - beide lukt niet, reden alle ellende in ieders mensenleven...

Nogal simpele ontknoping met den scene waarin de vader zomaar vertrekt uit het leven van zijn twee jonge zonen, waarbij hij van de een liefdevol afscheid neemt, en van de ander koud.... tel erbij op een koude moeder en ziedaar de reden van alle rivaliteit en ellende tussen en van de broers...

[Debby · Rating 4 out of 5]

This book was a surprise find form the secondhand bookshop . So glad that came across Anna Enquist
(Christa Widlund-Broer). I would love to read more from her ,but it has been hard to find English translations.
I love art,music,psychology,lots of details (painting a picture with words ) and found it in this book.But there is more ,the sad theme of "loss "in every sense ,there is drama , insights into conflicts between mother and child ,women and men , different needs and passions .For a first novel it is a masterpiece .

[Linda · Rating 4 out of 5]

Het verhaal wordt geschreven vanuit verschillende personages. Het hele verhaal is gericht op de dramatische apotheose op hey eind van het boek. Je voelt bij alles en de manier waarop het gebracht wordt , dat dit niet goed kan aflopen. Johan de schilder exposeert zijn schilderijen in het museum dat concurreert met het museum waar zijn broer conservator is. Hun vader ook schilder heeft hen verlaten toen ze nog kkein waren. Hun moeder alma is een vrouw die haar jongebs continu tegen elkaar opzet. De jongste is haar absolute lieveling. Uiteraard kan dit niet goed aflopen.

[Inge · Rating 3 out of 5]

Dit boek was tot nog over de helft “doorbijten” voor mij. Ik heb vaak getwijfeld of ik ‘m niet aan de kant zou leggen. Maar uiteindelijk toch blij dat ik ‘m heb uitgelezen. Je voelt aan alles dat je naar een soort climax toeleest. Waarin de personages, met hun emoties en ervaringen samenkomen. Het is lekker Hollands qua setting. De essentie gaat voor mij over de complexiteit van relaties. Met ouders, partner, kinderen, vriendinnen, broers of zussen - het zit er allemaal in ;)

[Inge · Rating 2 out of 5]

Vreemd verhaal, eigenlijk niet zo leuk – leest wel vrij vlot. Gaat over familieproblemen – iedereen wordt geterroriseerd door de moeder. Zoon is schilder, werkt aan zijn meesterstuk, maar dan blijkt dat dat eigenlijk hetzelfde is als wat zijn vader (die weg is) ooit geschilderd heeft. Zoon schilder is de lieveling, er is nog een zoon die achtergesteld wordt door de moeder, maar die ontdekt dat het schilderij hetzelfde is, brengt dit aan het licht, maar verongelukt daarna (zelfmoord?)

[Josien · Rating 2 out of 5]

Dit boek van Anna Enquist vond ik geen meesterstuk. Hoewel het over intense gebeurtenissen en gevoelens handelt blijft het afstandelijk. De plastische schrijfstijl, waarbij alle lichaamsfuncties en -sappen de revue passeren en kinderen als ‘tumoren’ worden geduid, voelt geforceerd en is hier mogelijk mede debet aan.
Het verhaal kruipt naar een dramatisch hoogtepunt. Ik worstelde lezend naar het slot. Uiteindelijk vond ik het weerzinwekkend banaal.