Eind jaren 70 verlaat Lies haar ouderlijk huis. Ze gaat studeren in het vrije Amsterdam, waar ze haar geluk zoekt in nieuwe vriendschappen en een eerste verliefdheid, maar het strenge geloof van haar ouders blijft op haar drukken. Tot ze in de bieb op een eeuwenoud geïllustreerd boek stuit, de Scivias, en er een nieuwe wereld voor haar opent.
In 1142 besluit de jonge Richardis von Stade, opgegroeid in een invloedrijke, adellijke familie, haar bestaan te wijden aan het hogere. Ze legt haar geloften af in het nonnenklooster van Hildegard von Bingen, die ze bewondert om haar kennis van kruiden, planten en muziek. Wanneer Richardis ontdekt dat Hildegard visioenen heeft waarin ze mystieke kennis krijgt aangereikt, helpt ze haar om deze te verwoorden. Deze vruchtbare samenwerking is sommige hoge geestelijken een doorn in het oog, en er wordt geprobeerd om de twee vrouwen uit elkaar te drijven. Met de hete adem van de Kerk in de nek schrijven de vrouwen samen aan de Scivias.
Susan Smit (1974) groeide op in Noordwijk en werkte tien jaar als fotomodel in binnen- en buitenland. Op haar zesentwintigste studeerde ze af in Culturele Studies, met als hoofdvak Nederlandse Taal- en Letterkunde, aan de Universiteit van Amsterdam. Ze woont met haar kinderen Linde en Goof in Amsterdam en is getrouwd met journalist Onno Aerden. Ze beschouwt spiritualiteit en literatuur als haar grootste passies. Toen ze in 2000 een artikel schreef over moderne heksen werd ze gegrepen door het fenomeen. In het jaar dat volgde, deed ze research naar de geschiedenis van deze eeuwenoude religie, stortte zich in rituelen en leerde werken met magie en kruiden. Uiteindelijk liet ze zich inwijden als heks. Over haar ervaringen schreef ze het boek Heks. Een magische reis door de westerse spiritualiteit, dat in 2001 uitkwam.
Geïnteresserd in Hildegard von Bingen verheugde ik me op dit boek, maar het kreeg me maar niet te pakken. Veel interessante informatie over het leven van Hildegard von Bingen, maar soms ook langdradig. Het verhaal ernaast, over Lies in de zeventiger jaren van de vorige eeuw kon me niet boeien, al begrijp ik wat de schrijfster beoogde door zaken als behandeling van vrouwen, feminisme en religie naast elkaar te leggen.
As someone interested in Hildegard von Bingen, I looked forward to this book, but it just didn’t capture my interest. While it contains a lot of fascinating information about Hildegard von Bingen’s life, it also feels long-winded at times. The parallel narrative—set in the 1970s and following a character named Lies—failed to engage me, even though I understand what the author intended by juxtaposing themes such as the treatment of women, feminism, and religion.
Ik ben fan van de boeken van Susan Smit en ook dit boek heb ik met belangstelling gelezen. Haar manier van schrijven spreekt me aan en ook in Terug naar Hildegard weet ze twee verschillende tijdsperiodes op een mooie manier met elkaar te verbinden.
Het verhaal neemt je mee naar eind jaren zeventig, waar Lies haar ouderlijk huis achter zich laat en in het vrije Amsterdam op zoek gaat naar haar eigen weg. Tegelijkertijd maken we kennis met Richardis van Stade, die in de twaalfde eeuw haar leven wijdt aan het geloof en samenwerkt met Hildegard van Bingen aan de bijzondere Scivias.
Hoewel ik het boek goed geschreven vond en de inhoud met interesse tot me heb genomen, moet ik eerlijk zeggen dat ik dit keer niet helemaal overweldigd werd door het verhaal. Het heeft me iets minder geraakt dan ik misschien van Susan Smit gewend ben.
Wat ik wel opnieuw waardeer, is de manier waarop Susan Smit de positie van vrouwen door de eeuwen heen belicht. De ondergeschikte rol die vrouwen in hun tijd kregen toebedeeld, maar ook hun kracht, doorzettingsvermogen en verlangen om zich te ontwikkelen. De zoektocht naar een leven dat betekenis heeft, naar kennis en naar mogelijkheden om iets voor anderen en de maatschappij te kunnen betekenen, loopt als een mooie rode draad door het verhaal.
Een boek dat aanzet tot nadenken over de positie van vrouwen, de vrijheid om je eigen keuzes te maken en de kracht om je eigen weg te zoeken, ook wanneer de omgeving daar niet altijd ruimte voor biedt.
Een mooi en zorgvuldig geschreven boek, dat mij dit keer misschien iets minder heeft geraakt, maar zeker weer stof tot nadenken heeft gegeven.
Ik weet het nog niet. Het boek pakte me niet echt. Ik hou echt van verhalen over Hildegard, dus ik had echt zin in dit boek. De gedeeltes in huidige tijd vond ik niet per se boeiend. Maar ik laat het nog even bezinken en misschien kom ik er later nog op terug.
Heel mooi maar houd rekening met vrij zware religieuze inhoud, inclusief alle moeilijke begrippen en woorden. Als je het niet erg vindt af en toe een woordenboek te raadplegen, is het zeker de moeite waard
Susan Smit heeft een prachtige roman geschreven, heel passend bij haar oeuvre. Ik denk wel dat het veel uitmaakt vanuit welk referentiekader je dit werk leest. Enig kader vanuit historische letterkunde, de middeleeuwse cultuur en het feminisme, geven leidraad tijdens het lezen. Zo snap je beter welke keuzes de personages maken. Voor mij is het benutten van het wisselende perspectief van grote waarde: het lijntje tussen heden en verleden en de universele thema’s voor de vrouw zijn mooi omschreven. Het zorgt er wel voor dat Lies niet echt van vlees en bloed wordt. Haar personage wordt niet zo uitgediept. Het einde is boeiend en het gedeeltelijke open einde laat genoeg te fantaseren over. Aanrader!
Helaas gestopt met lezen op 1/3. Ik had me erg op dit boek verheugd en ben fan van Susans eerdere werk, maar helaas greep dit me totaal niet aan. Het voelde als eindeloos gezever en een overweldigende infodump. Helaas niet interessant genoeg om vol te houden. Toch 2 sterren ipv 1 omdat ik op zich nog wel benieuwd zou zijn hoe de jaren ‘70 verhaallijn zich ontwikkelt. Maar toch leg ik het weg, omdat de rest me echt tegenstaat. Ik denk dat ik na het lezen van de flaptekst hoopte op een Barbara Erskine type boek, maar helaas.
Mooi dat Hildegard de aandacht weer krijgt, en met haar Richardis, en de band tussen beiden. Het inspireert om meer te leren en op te zoeken. Wat me fascineert zijn de overeenkomsten tussen de teksten en ervaringen van Hildegard met bijvoorbeeld klassieke tantra.
Het jaren '70 verhaal was fijn voor de afwisseling, maar m.i. minder sterk dan het verhaal van de nonnen.
Prachtig boek die je mee terug neemt in de tijd en meevoert in het levensverhaal van Richardis en haar band met Hildegard. Een bewogen en fascinerend verhaal waarvan ik heel graag nog een vervolg zou willen lezen.
Interessant om te lezen dat in de twaalfde eeuw ook vrouwen die qua kennis, muziek, wetenschap en literatuur aan de weg timmeren en daar ook nog binnen grenzen de ruimte voor kregen. De spiegel vertelling in de 20e eeuw is wat minder Interessant maar geeft het boek ook enige lucht.
Susan Smit brengt de toewijding, vriendschap en liefde van Hildegard en haar vertrouwelinge met grote verbeeldingskracht tot leven. Het heeft me geraakt.