Μεγάλοι δρόμοι

by Lena Kitsopoulou, Λένα Κιτσοπούλου

Τα μεγάλα ταξίδια και οι μεγάλες διαδρομές συμβαίνουν καμιά φορά μέσα σε λίγα τετραγωνικά μέτρα. Το μυαλό διανύει αποστάσεις τρελές την ώρα που τα πόδια μένουν καρφωμένα στο πάτωμα. Οι άνθρωποι των μεγάλων δρόμων παλεύουν με τη μοναξιά τους, επουλώνουν τις πληγές τους, σκοτώνουν το παρελθόν μέχρι που αυτό ξανάρχεται και τους χτυπά την πόρτα. Αγριεύουν και ημερεύουν όπως τα σκυλιά, ανάλογα με τις ορέξεις τους, έρμαια του χαρακτήρα τους, αυτής της αβύσσου που δεν την επέλεξαν, δεν αποφασίζουν για τίποτα, αντιδρούν μόνο στον συναγερμό του εγκεφάλου, όταν αυτός ενεργοποιείται και βουίζει μέσα στ' αυτιά τους. Ανθρωποφάγοι και θύματα, συγγενείς εξ αίματος, εργάζονται και δρουν στην Ελλάδα, μισούν και αγαπούν το ίδιο βάναυσα, στέκονται όρθιοι ή γονατίζουν στα τέσσερα με την ίδια φυσικότητα. Κι όταν ο έρωτας αποφασίζει να δράσει, γίνεται φονικό όπλο. Το ταχυδρομείο της γειτονιάς, το κομμωτήριο του χωριού, ο τέταρτος όροφος μιας τυχαίας πολυκατοικίας, τα μπριζολάκια του Τέλη, μια μύγα που κοπανιέται στο τζάμι, το αρνί του Πάσχα, τα μακαρόνια με κιμά. Το γουρλωμένο μάτι του αρνιού λίγο πριν από τη σφαγή, το γουρλωμένο μάτι του ανθρώπου τη στιγμή της εγκατάλειψης, ο μεγάλος δρόμος της ζωής προς τον θάνατο.

Genres: Short Stories

232 pages, Paperback

First published October 1, 2010

About the author

Greek: Λένα Κιτσοπούλου

Reviews

[Eliasdgian · Rating 3 out of 5]

Απειθάρχητη, αυθάδης και προκλητική, η Λένα Κιτσοπούλου γράφει ιστορίες χωρίς να νοιάζεται αν θα σοκάρει (το πιθανότερο είναι πως το επιδιώκει κιόλας!). Βγάζει τη γλώσσα της στους κοινωνικούς θεσμούς, αποδομεί την αγία οικογένεια και τις ανθρώπινες σχέσεις, βρίζει, συνδιαλέγεται με το περιθώριο και μιλάει τη γλώσσα του. Δεν υπάρχουν συμβατικές συμπεριφορές στους ήρωες και τις ηρωίδες των διηγημάτων της. Ούτε καν συμβατικοί τίτλοι (πρβλ. ‘Ο Μουνής’, ‘Ο κατάθλας’, ‘Λα καπότ’). Ανθρώπινες υπάρξεις που υποτάσσονται στα πάθη τους, που κουβαλούν στην ψυχή τους σαν ραΐσματα όλες τις κακοτοπιές της παιδικής ηλικίας τους, και που δεν διστάζουν, τελικά, να καταφύγουν στη βία και το έγκλημα, αναζητώντας τη δική τους λύτρωση, το δικό τους καθαρτήριο.

Μου άρεσαν περισσότερο τα διηγήματα μικρότερης φόρμας (‘Έρωτας στην πόλη’, ‘Μεγάλοι δρόμοι’, ‘Μικρό ταξίδι στο πάτωμα’, ‘Λα καπότ’), με κούρασαν κάπως τα εκτενέστερα (‘Ο κατάθλας’, ‘Ο Μουνής’, ‘Ο Καραγκιόζης’), κι ο μόνος λόγος που βαθμολογώ με λιγότερα αστέρια τους ‘Μεγάλους Δρόμους’ (2010) σε σχέση με τις ‘Νυχτερίδες’ (2006) είναι ότι εκεί η Λ. Κιτσοπούλου ήταν πρωτοεμφανιζόμενη και το σοκ λειτουργεί περισσότερο λυτρωτικά την πρώτη φορά.

[Το γράμμα Ι The letter.i · Rating 4 out of 5]

Συγκλονιστικό, το κατάπια σε δύο μερούλες. Κάθε τόσο με ξάφνιαζε κι όχι τόσο για τον πρωτότυπο τρόπο γραφής της, αλλά για τη δύναμη της συγγραφέως να μεταδίδει συναισθήματα.
Είναι ένα βιβλίο που προκαλεί τόσες πολλές σκέψεις σε δεύτερο επίπεδο. Σίγουρα ένα βιβλίο που δε διαβάζεται μόνο μια φορά.

[gEEK_1q91 · Rating 3 out of 5]

Ωμή, ειλικρινής, απειθάρχητη, απρόσμενη.

Ζωή…

Μόνο έτσι θα μπορούσα να χαρακτηρίσω τις ιστορίες της Λένας Κιτσοπούλου γιατί αυτό είναι. Είναι ζωή και ζωή σημαίνει να φτάνεις στην τελευταία σελίδα κάθε ενότητας ελπίζοντας πως η επόμενη θα βγάζει περισσότερο νόημα. Άντ’αυτού, συναντάς μια άδεια σελίδα και βαθιά μέσα σου ξέρεις πως αύριο θα πρέπει να ξαναγραφτεί από την αρχή, ξανά και ξανά. Με τι κριτήριο λοιπόν να κρίνω κάποιον που θέλησε να πει την δική του αλήθεια για την ζωή;

Στους μεγάλους δρόμους γράφονται ιστορίες ανθρώπων no filter.
‘Ο Κατάθλας’ που καταπίνει τη μοναδική του συντροφιά, μια μύγα. ‘Ο Μουνής’ που ζωγραφίζει πάνω σε τραπεζομάντιλα καφενείου ξεχασμένα ονείρατα. ’Ο Καραγκιόζης’ που τον αποκάλεσε έτσι στα πέντε του πρώτη φορά η μάνα του. Ερωτικές φωνές να αναστατώνουν τους γειτόνους μες στην ησυχία ενός ακάλυπτου.

Άνθρωποι που συδιαλέγονται με το σκοτάδι, φτύνουν καταπρόσωπο την ‘‘αγία’’ ελληνική οικογένεια και τον κοινωνικό περίγυρο και ξαναγεννιούνται μέσα από την μήτρα ενός κατεστραμένου παρελθόντος κυνηγώντας την προσωπική τους ηθική και πνευματική απελευθέρωση.

Γεμάτη μαύρο χιούμορ και ειρωνία και χωρις να φοβάται μη φανεί politically in-correct, η γραφή της Λένας Κιτσοπούλου είναι άγρια αλλά και κατά κάποιο τρόπο ποιητική. Στα μοναδικά ίσως μείον η έντονη προφορικότητα των κειμένων της στην οποία δεν ήμουν καθόλου συνηθισμένος και η οποία όσο κι αν εξυπηρετεί τον σκοπό της, κουράζει αρκετά.. Σίγουρα πάντως πρόκειται ένα βιβλίο που δε διαβάζεται μόνο μια φορά.

[Takisx · Rating 4 out of 5]

Ολοι δικαιούνται μια δεύτερη (αναγνωστική)ευκαιρία, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για αυτα τα πολύ μαυρά, σχεδόν κατάμαυρα διηγήματα, που όμως είναι εμποτισμένα και πασπαλισμενα με πάρα πολύ χιούμορ. Εχω
ξαναπεί πως το βασικό όπλο ενός συγγραφέα είναι η γλώσσα, και πως μπορεί να την εξελίξει.
Επίσης το πόσο τολμηρός μπορεί να γίνει διακινδυνεύοντας να χάσει τα πάντα. Συνήθως χάνει
τους αναγνώστες, ιδίως αν αυτοί οι αναγνώστες ειναι εθισμένοι σε ζαχαροπουπουλένια νερόβραστα
γραφτούλια. Η Κιτσόπουλου είναι πολύ διαφορετική περιπτωση και για αυτό διχάζει. Χρησιμοποιεί
μια γλώσσα δύστροπη, σχεδόν εφιαλτική, αλλά στο βάθος νομίζω κυριαρχεί η φράση του Αναγνωστάκη: δωστε μας πίσω τα χαρτιά μας. Στα ψέματα παίζαμε.

Οτι και να ναι εμένα με γοήτευσε( ειδικά στον Κατάθλα με αφησε άφωνο)

Αλλά αυτό που μ `αφησε ξερό είναι το Λα Καπούτ. Σπάνια συνάντηση βαθιάς ελευθερίας και εντιμότητας.

Τα ρισπέκτια μου κυρία και κυρίως την αγάπη μου.

[L'amante des livres · Rating 3 out of 5]

Συνηθιζω να χωριζω τις συλλογες διηγηματων σε τρια μερη: στα δυνατα, στα συμπαθητικα αλλα οχι κατι το ιδιαιτερο και σε αυτα που ειτε δε μου αρεσαν καθολου, ειτε δε καταλαβα το νοημα τους. Στη συγκεκριμενη συλλογη ξεχωρισα το "Μουνη", τον "Καραγκιοζη", τον "Καταθλα" και το "ΕΛΤΑ". Το "Μικρο ταξιδι στο πατωμα", ο "Ερωτας στην πολη" και οι "Μεγαλοι δρομοι" δε με εντυπωσιασαν. Τελος δε μου αρεσαν ή δεν κατανοησα επαρκως το "Λα καποτ", την "Ανοιξη εξ αιματος" και το "Στον σταθμο του Μοναχου". Κι επειδη ξεχωρισα μονο τεσσερα απο τα δεκα θα βαθμολογησω με τρια αστερια αυτη τη συλλογη.

Θεματα με τα οποια καταπιανεται η συγγραφεας: η ελληνικη επαρχια. Το κουτσομπολιο και οι φημες. Η κλειστη κοινωνια οπου ολα μαθαινονται, ολα σχολιαζονται. Η αξια της τιμης και η επιβαλλομενη αποκατασταση της οταν αυτη θιγεται. Τα πρεπει. Το φαινεσθαι. Τι θα πει το χωριο. Τα στερεοτυπα. Οι συγκεκριμενοι ρολοι που αποδιδονται στον καθενα αναλογα με το βιολογικο φυλο και απο τους οποιος δεν επιτρεπεται να παρεκκλινει κανεις. Οι ταμπελες. Η φαλλοκρατικη κοινωνια. Η ενδοοικογενειακη βια και οι αγριανθρωποι και μεθυσοι πατεραδες. Κανενα ιχνος αγαπης, κατανοησης, αλληλεγγυης. Κανενας σεβασμος.

Αγαπημενο θεμα στα διηγηματα της αποτελει η παιδικη κακοποιηση: πολυ συχνα οι ηρωες της ειναι μικρα παιδια που υφιστανται κακοποιηση σωματικη και κυριως ψυχικη. Οι γονεις τους τα μειωνουν, τα ξεφτιλιζουν, δεν τα αντιμετωπιζουν ως ισοτιμους ανθρωπους με συναισθηματα αλλα ως αντικειμενα που εχουν στην κατοχη τους. Δε τους δειχνουν την παραμικρη αγαπη και τρυφεροτητα. Καταστρεφουν ολη την παιδικη αθωοτητα και χαρα. Κι οταν τα μικρα παιδια μεγαλωσουν, εχοντας κουβαλησει για χρονια ψυχικα τραυματα και αβασταχτες αναμνησεις, γινονται κι αυτα με τη σειρα τους αυτο που μισησαν καποτε στους γονεις τους. Δε μπορουν να ξεφυγουν απο αυτο. Ειναι ενας φαυλος κυκλος. "Ο,τι γραψει μεχρι τα τρια δεν ξεγραφει. Εκει γινεσαι φονιας, εκει και αγιος".

Τα ψυχικα τραυματα των ηρωων, οι ψυχικες νοσοι που τους ταλαιπωρουν, η απωλεια των αγαπημενων τους προσωπων καθως και ο αβασταχτος πονος που αυτη η απωλεια προκαλει οδηγουν σε πραξεις ακραιες, στο φονο και στην αυτοκτονια.

Προσωπικα, μου αρεσει πολυ το γραψιμο της. Η γλωσσα ειναι πολυ ζωντανη. Το υφος ωμο και σκληρο.
Σοκαρουν οι προστυχες λεξεις ενω θα επρεπε να σοκαρουν τα γεγονοτα και οι αληθειες που εξιστορουνται, γιατι ολα ειναι βγαλμενα απ' τη ζωη. Ποσες αληθειες μαζεμενες. Ποση υποκρισια για αλλη μια φορα μεσα στην αγια ελληνικη οικογενεια. Τα διηγηματα της ειναι γροθια στο στομαχι.

Χαρακτηριστικη φραση: "Παντα, δηλαδη, μια κοινωνια για να υπαρξει κρεμαει μια ταμπελα, ενα πανο, με τον στοχο που πρεπει να εχει ο καθε ανθρωπος για να γινει αποδεκτος, και ο καθε κακομοιρης παλευει μια ζωη να πετυχει αυτον τον στοχο".

ΥΣ: Το ψαρι που "καπνιζει" και το οποιο πρωταγωνιστει σε ενα απο τα διηγηματα της συλλογης "Το ματι του ψαριου", το συναντουμε και σε αυτη τη συλλογη υπο μορφη σκιτσου.

[Panos · Rating 2 out of 5]

Τα περισσότερα διηγήματα μου φάνηκαν αδιάφορα, αν και προσπάθησα να εντοπίσω τη σκληρότητα, για την οποία διάβασα σε κριτικές άλλων αναγνωστών. Ακόμα και κάποια διηγήματα που μου άρεσαν κάπως ("Ο κατάθλας", "Άνοιξη εξ αίματος"), συγκριτικά με τα υπόλοιπα, μου φάνηκε πως κάπου "έχαναν" ως προς το εκφραστικό κομμάτι. Μου άρεσαν δύο, το "Μικρό ταξίδι στο πάτωμα" και το "ΕΛΤΑ".

[Sevi Salagianni · Rating 4 out of 5]

Πρώτη ��παφή με Κιτσοπουλου, πολύ καλές εντυπώσεις! Κάπως με το όλο θέμα των ημερών Πισπιριγκου - Πάτρα κόλλησε το βιβλίο. Κουτσομπολιά, ελληνική επαρχία, κρυμμένα μυστικά, κακές συμπεριφορες, τι θα πει ο άλλος, προβληματικές οικογένειες όλα μαζί κόλλησαν στο timing!

[Sofia · Rating 5 out of 5]

Εκπληκτικό!! Τα δύο πρώτα βιβλία της (Νυχτερίδες κ Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α.) δεν μου άρεσαν τόσο, πιάνουν παρόμοια θέματα αλλά δεν ήταν τόσο δουλεμένη η γραφή της. Σε αυτή τη συλλογή κάθε διήγημα μένει αξέχαστο. Αν κ κάποια τα ένιωσα φλύαρα, παρόλα αυτά τα συναισθήματα που μεταφέρουν, η ένταση που κουβαλούν, οι εικόνες που χτίζονται ολοζώντανες να στάζουν αίμα, ανατριχίλα, σπαραγμό μπροστά σου. Πολύ δυνατή εμπειρία η ανάγνωση αυτού του βιβλίου

[Nikos Vlachakis · Rating 4 out of 5]

Η Λένα Κιτσοπούλου μισεί τη μικροαστίλα κι αυτό το εισπράττει το κοινό. Αγαπώ τα βιβλία της, όμως η βία με πληγώνει. Μακάρι να με άφηνε να αγαπήσω τους ήρωες της.

[George Spirakis · Rating 3 out of 5]

Εκεί μάθαιναν τα παιδιά ότι οι ωραίοι κώλοι κλάνουν κιόλας, ότι τα χαμόγελα στα πρόσωπα των ανθρώπων δεν είναι πάντα αληθινά, ότι κάποιος από τη μέση και πάνω μπορεί να χαϊδεύει κι από τη μέση και κάτω μπορεί να κλοτσάει, οι άν θρωποι είναι μισοί.

[Eli · Rating 3 out of 5]

Οι ιστορίες της Κιτσοπούλου είναι μικρά εξαιρετικά ψυχολογικά θρίλερ.
Εγώ, από την άλλη, δεν αντέχω μάλλον πλέον τόσο dark σε ένα ανάγνωσμα 200 σελίδων. Την παίρνεις σε πολύ συμπυκνωμένη δόση τη μαυρίλα.

[Γιώργος Καμπουρίδης · Rating 2 out of 5]

Ένα από τα λίγα βιβλία που σταμάτησα να το διαβάζω γιατί δεν άντεχα.. Μετά από τον ενθουσιασμό που μου προκάλεσε το " το μάτι του ψαριού ",προτίμησα να διαβάσω και άλλο βιβλίο της συγγραφέως! Με εξαίρεση ένα διήγημα, σε όλα τα υπόλοιπα υπερχειλιζε το πρόστυχο! Ιδιαίτερα κουραστικό να διαβάζω συνεχώς αισχροτητες ..

[Maria · Rating 4 out of 5]

Απο τα καλυτερα ελληνικα διηγηματα που εχω διαβασει. Σκληρες ιστοριες κ ομορφη γραφη.

[mozart · Rating 5 out of 5]

ΛΑ ΚΑΠΟΤ. Αυτό. Χωρίς αυτό μπορεί και 4 αστεράκια. Τι διήγημα. Όλη η σκατίλα της ελληνικής κοινωνίας σε δεκαπέντε σελίδες. Πανέξυπνη η ρουφιάνα, πανέξυπνη.

[Kostini · Rating 4 out of 5]

Ο Μουνής - 4/5: Παρ' ότι είναι λίγο υπερβολικό σε κάποια σημεία, είναι πολύ ενδιαφέρον
Ο Καραγκιόζης - 5/5: Ωραία δραματική απεικόνιση των τρόπων που επηρεάζει η σχέση μας με τους γονείς την υπόλοιπη ζωή μας
Έρωτας Στην Πόλη - 4/5: Όμορφο, αλλά πιθανό να εξοργίσει πολλού αναγνώστες όπως έκανε την αφηγήτρια
Ο Κατάθλας - 4/5: Πιστό στην πραγματικότητα αλλά ταυτόχρονα σουρεαλιστικό
Μεγάλοι Δρόμοι - 5/5: Δικαίως δόθηκε στο βιβλίο ο τίτλος του
Λα Καπότ - 2/5: Μηδενικής λογοτεχνικής αξίας, ξεχωρίζει ανάμεσα στα υπόλοιπα για όλους τους λάθος λόγους
Άνοιξη εξ Αίματος - 5/5: Μπορεί να φανεί απαισιόδοξο στους περισσότερους, αλλά γι'αυτούς που το έχουν νιώσει είναι λυτρωτικό
Μικρό Ταξίδι στο Πάτωμα - 5/5: Πανέμορφο
ΕΛΤΑ - 4/5: Όλοι έχουμε δει την πρωταγωνίστρια στον εαυτό μας κι έχουμε τρομάξει
Στον Σταθμό του Μονάχου - 3/5: Ωραίο, αλλά θα μου άρεσε ένα πιο ολοκληρωμένο τέλος

[George Alexandropoulos · Rating 5 out of 5]

Η Λένα ξαναχτυπά!
Η Δεύτερη συλλογή διηγημάτων της αιρετικής δημιουργού δεν απογοητεύει, με μεγαλύτερα, βαθύτερα και λαϊκότερα διηγήματα… όλα τα διηγήματα υπέροχα.

Η οπτική της Κιτσοπούλου σε μία πληθώρα ζητημάτων όπως η θέση της γυναίκας, η επιρροή των γονιών στην ψυχολογία του ανθρώπου, οι πιο σκληρές, ωμές, άσχημες και όμορφες αλήθειες της ανθρώπινης σκέψης με το αγαπημένο λαϊκό, αιρετικό και αντισυμβατικό ύφος της.

[Elsa Mar · Rating 3 out of 5]

Το διάβασα μέσα σε 2 μέρες!Από τα 10 διηγήματα ξεχώρισα 3.. "Ο Καραγκιόζης",'Ο Κατάθλας' και τα 'ΕΛΤΑ'.Τα πιο ωραία θεωρώ ,ίσως γιατί τα είδα και στο θέατρο σε παράσταση και μου έμειναν στην μνήμη.Στα αρνητικά θα έλεγα οτι δεν μου άρεσαν και δεν κατάλαβα την ανάφορα σε φανταστικές και αηδιαστικές σκηνές με βία και μη ρεαλιστικότητα που κλείνει αρκετά διηγήματά της στο τέλος.

[EmilyVvas · Rating 2 out of 5]

Κουραστικό και με βωμολοχίες. Δεν βρήκα κανένα ενδιαφέρον και τίποτα κοινό με εμένα.

[Sal Mikro · Rating 5 out of 5]

Φανταστικό. Καιρό είχα να ευχαριστηθώ έτσι βιβλίο
Πόση ανθρώπινη αλήθεια
Τη λατρεύω

[mirene · Rating 4 out of 5]

3.5

[Maria Georgoula · Rating 5 out of 5]

Μια εξαιρετική σπουδή στη σκληρότητα, και όχι μόνο!

[Adōnis]

μεγαλοι δρομοι, ελτα, μικρο ταξιδι στο πατωμα. διαλύθηκα

[Ina Tzagkourni · Rating 3 out of 5]

δεν με τρελαναν ολα ιδιαιτερα. σε συγκριση με το τι αλλο εχω διαβασει τις ιδιας. ήταν λιγο πιο 50-50. Καποια ομως τα αγαπησα ιδιαιτερα, οπως το Μεγαλοι Δρομοι.

[Manolis · Rating 3 out of 5]

Βουτιά στη μαυρίλα και το ζόφο της ελληνικής πραγματικότητας.
Η γραφή της είναι πολύ ιδιαίτερη.
Οι λέξεις φεύγουν σα σφαίρες,σα ραπ που δεν έχει ανάγκη την ομοικαταλαξία.
Καυστικό με έξυπνους σχολιασμούς.
Το πρόβλημα έγγυται στο ότι ένα κομμάτι της μαυρίλας έχει διαποτίσει και την ίδια(το γραπτό της λόγο).Και έτσι το πράγμα κάνει μία λούπα.
Αυτό δημιουργεί μπαλατζάρισμα.
Τα σκάγια ενδέχεται να πάρουν και τον αναγνώστη.
Μου θυμίζει Irvin Welsh και αν δεν ήταν τόσο dark θα το έβαζα στα αγαπημένα μου.
Αλλά απ'την άλλη ποιος είμαι εγώ που θα πει πως πρέπει να ήταν.

[Evi]

Δυστυχώς δεν είμαι σε φάση να το διαβάσω, πολύ σκληρό για μένα αυτή την εποχή... το προώθησα σε μια συνάντηση του bookcrossing.

[Katialena · Rating 3 out of 5]

Πολύ σκληρό και καταθλιπτικό.